ihracatta rekor ivme: ocak-ağustos 185 milyar, son 12 ay 280,3 milyar dolar

türkiye ihracatta yeni rekorlara ulaştı:

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ağustos ayı dış ticaret verilerini açıkladığı basın toplantısında, ocak–ağustos döneminde ihracatın 185 milyar dolar ile rekor seviyeye ulaştığını ve ağustos ayında aylık ihracatın 23,5 milyar dolar olarak gerçekleştiğini bildirdi. Bakan Bolat, ayrıca son 12 aylık yıllıklandırılmış ihracatın 280,3 milyar dolar ile Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesini gördüğünü vurguladı.

makro büyüme ve ihracatın katkısı:

Bolat, Türkiye ekonomisinin 2026 ikinci çeyreğinde yüzde 2,3, yılın ilk yarısında ise yüzde 2,5 büyüdüğünü; gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) 1 trilyon 706 milyar doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktığını kaydetti. İkinci çeyrekte büyümeye net mal ve hizmet ihracatının 0,6 puan, ilk çeyreğe göre büyümeye ise 1,6 puan katkı sağladığını belirten Bolat, ihracattaki yükselişin büyüme ve istihdama olumlu etki ettiğini ifade etti.

sektörler ve performans detayları:

Bakanın verdiği sektörel rakamlara göre tarım sektörü ikinci çeyrekte yüzde 13,3, yılın ilk yarısında yüzde 10 büyürken; sanayi ikinci çeyrekte yüzde 2,4, ilk yarıda yüzde 0,9 artış gösterdi. Hizmetler sektörü sırasıyla yüzde 2,1 ve 2,8 büyürken, inşaat sektörü ikinci çeyrekte yüzde 1,9 daralma yaşamasına rağmen yılın ilk yarısında yüzde 0,5 büyüme kaydetti.

sektör bazında ihracat gelişmeleri:

Toplam 27 sektörün 17'sinde ağustos ayında ihracat artışı görüldü. Artış kaydeden sektörler arasında tekstil ve ham maddeleri, deri ve deri ürünleri, halı, kimya, otomotiv, gemi ve yat, elektrik-elektronik, demir ve demir dışı metaller, çelik, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri, altın ve mücevherat, iklimlendirme, madencilik, hububat-bakliyat-yağlı tohumlar, yaş meyve ve sebze, tütün, su ürünleri ve hayvansal ürünler yer aldı. Hazır giyim ve konfeksiyonda düşüş trendinin yavaşladığı; siparişlerin Türkiye'ye dönmeye başlamasıyla bu sektörde yıl sonuna doğru toparlanma beklendiği belirtildi.

ihracat rakamlarının ayrıntıları:

Ağustos ayındaki yüzde 8,1 artış değer olarak 1 milyar 766 milyon dolara tekabül etti; aylık ihracat 21 milyar 700 milyon dolardan 23 milyar 466 milyon dolara yükseldi. İlk 8 ayda ihracat 185 milyar dolar olurken, son 12 aylık dönemde 280,3 milyar dolar seviyesine ulaşıldı. Bakan Bolat, son bir yıldaki mal ihracatı hedefinin 282 milyar dolar olduğunu, hedefe ulaşmak için geriye yalnızca 1,7 milyar dolar kaldığını söyledi. Ayrıca son bir yılda ihracattaki değer artışının 11 milyar 235 milyon dolar olduğunu duyurdu.

Hizmetler ihracatı ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yaklaşık 125 milyar dolar seviyesinde; ocak ayına göre artış 2,5 milyar dolar olarak kaydedildi ve yıl sonu hedefi 128 milyar dolar olarak açıklandı. Mal ve hizmet ihracatının yıllıklandırılmış toplamı 405,3 milyar dolara ulaştı; yıl sonu hedefi ise 410 milyar dolar.

teknoloji ve ürün grubu dağılımı:

İhracatta tarım 24 milyar dolar, sanayi 132,5 milyar dolar, madencilik 4,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Ham madde ve ara mallarda net 6,3 milyar dolar artış sağlanırken, tüketim ürünleri ihracatında 600 milyon dolar azalış gözlendi; yatırım malları ihracatında ise 1,7 milyar dolar artış oldu. Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünleri ihracatı yıllıklandırılmış olarak 116 milyar dolara yükselerek toplam ihracatın yüzde 43,5'ini oluşturdu; bu grupta net artış 4,1 milyar dolar oldu.

ülke bazlı akışlar ve toparlanma:

İlk 8 ayda ihracat artışının en yüksek olduğu ülkeler sırasıyla ABD, Çin, İsviçre, Mısır ve Libya oldu. Azalışın en belirgin olduğu pazarlar arasında ise Yunanistan (yaklaşık 1 milyar dolar), Birleşik Arap Emirlikleri (yaklaşık 1 milyar dolar) ve Irak (415 milyon dolar) yer aldı. Bakan Bolat, şubat sonundaki Körfez kaynaklı düşüşün nisan ayında durduğunu ve mayıs, haziran, temmuz dönemlerinde toparlanmanın sürdüğünü aktardı.

istikrar ve rekabetçi seyir:

Son 40 ayın 29'unda aylık ihracat artışı gerçekleşti; yani aylık bazda yaklaşık yüzde 75 oranında artış yaşandı. Bu dönemde 22 ayda aylık ihracat rekoru kırıldı. 2026 yılında ise ilk 8 ayın 5'inde aylık artış, 4'ünde aylık rekor kaydedildi; özellikle nisan, haziran, temmuz ve ağustosta art arda aylık rekorlar kırıldığı belirtildi.

ithalat, dış ticaret açığı ve cari denge:

Ağustosta ithalat yıllık bazda yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolar oldu; aylık net artış 2,7 milyar dolar şeklinde gerçekleşti. Ağustos ayı dış ticaret açığı 5,2 milyar dolar olarak açıklandı. İlk 8 aylık dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı yaklaşık yüzde 81,8, yıllıklandırılmış olarak yüzde 74,1 oldu.

İthalatta azalış kaydeden ürünler arasında motorlu kara taşıtları (~4 milyar dolar), kıymetli yarı kıymetli taşlar (~3,1 milyar dolar), kakao (500 milyon dolar), hava ve uzay taşıtları (347 milyon dolar) ve tekstil-iplik (180 milyon dolar) yer aldı. İthalatta yükseliş gösteren kalemler ise mineral yakıtlar (4,3 milyar dolar), elektrikli makine ve cihazlar (2,6 milyar dolar), bakır ve bakır eşya (1,5 milyar dolar), kazan ve makine (1,1 milyar dolar) ile eczacılık ürünleri (1,1 milyar dolar) oldu.

Ülke bazında ithalatta en fazla azalış Rusyadan (3,5 milyar dolar), ardından Almanya (1,8 milyar dolar), Birleşik Arap Emirlikleri (1,6 milyar dolar), Fransa (700 milyon dolar) ve İsviçre (550 milyon dolar) yönünden oldu. En çok artış görülen ülkeler ise Çin (3,5 milyar dolar), ABD (2,1 milyar dolar), Brezilya (1,2 milyar dolar), Kazakistan (930 milyon dolar) ve Mısır (920 milyon dolar) olarak sıralandı.

Bakan ayrıca cari işlemler dengesine değinerek, cari açığın GSYH'ye oranının ikinci çeyrek sonunda son 24 yıllık ortalama olan yüzde 3,4'ün altında, haziran sonunda yüzde 2,3 seviyesinde tutulduğunu aktardı. Ağustosta cari fazla 4,1 milyar dolar, temmuzda ise yaklaşık 500 milyon dolar cari fazla beklediklerini, yıllıklandırılmış cari açığın yaklaşık 40,5 milyar dolar civarında olacağını öngördüklerini belirtti.

finansman ve destekler:

İhracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik adımlar da paylaşıldı. Reeskont kredisi günlük limiti 5 milyar liraye çıkarıldı. Merkez Bankası döviz dönüşüm desteğini 1 Ağustos'tan 31 Ocak'a kadar uzatırken, yüzde 3 döviz dönüşüm primi uygulamasına devam etti. 1 Ekim'de yeni bir modele geçilerek, özellikle katma değerli ve emek yoğun sektörlerin döviz dönüşüm desteği priminden yararlanmasının kolaylaştırılması hedefleniyor.

Bakan Bolat sunumunda, küresel enerji ve hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalara, bölgesel krizlere rağmen ihracattaki artış ve alınan tedbirlerle dış ticaret açığının makul düzeylerde tutulduğunu vurguladı ve yılın kalan dönemine ilişkin hedeflere ulaşma konusunda iyimserliği koruduklarını belirtti.

Ticaret Bakanı Bolat: "Ocak-Ağustos dönemi ihracatımız Cumhuriyet tarihimizin en yükseği oldu"