Karadeniz'de hayalet ağlara karşı su altı dronlarıyla restorasyon başlıyor

AB destekli ROWER projesiyle Trabzon açıklarında kapsamlı restorasyon çalışması

Avrupa Birliği Horizon Europe programı kapsamında yürütülen ROWER (Restoring Oceans and Waters in European Regions) Projesi, Karadeniz’in hassas denizel alanlarında koruma ve restorasyon çalışmalarını başlatıyor. Projenin Trabzon ayağında, Panavra (Mezgit Adası) ve Balık Kayalıkları öncelikli alanlar olarak belirlendi. Projede 18 ülke ve 33 ortak yer alıyor; koordinasyon ise Tartu Üniversitesi tarafından sağlanıyor.

hayalet ağların tespiti ve çıkarılması:

Çalışmaların en kritik bileşenlerinden biri, deniz tabanında terk edilmiş veya kaybolmuş av araçları olarak tanımlanan hayalet ağların temizlenmesi olacak. Bu amaçla uzaktan kumandalı su altı araçları (ROV) kullanılarak derin resif alanlarında kapsamlı görüntüleme ve tespit faaliyetleri gerçekleştirilecek. Belirlenen ağların çıkarılması sırasında habitatlara zarar verilmemesi için uygun teknik yöntemler uygulanacak ve gerektiğinde dalgıç müdahaleleri devreye alınacak.

Temizlenen ağların ardından ekosistemdeki değişimler yakından takip edilecek. Bu izleme safhasında BRUV adı verilen yemli uzaktan su altı video sistemleri ve görsel gözlem yöntemleriyle balık toplulukları, biyolojik çeşitlilik ve habitat koşullarında meydana gelen değişiklikler değerlendirilecek.

bilimsel altyapı, yerel katılım ve hedefler:

Projenin Trabzon ayağı, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Karadeniz Teknik Üniversitesi iş birliğinde yürütülecek. İl Müdür Yardımcısı Muhammet Ali Altun, Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürü Bayram Sancar ile Proje Koordinatörü Fatoş Pekgöz de açılış toplantısına katıldı. Projenin açılış toplantısı Estonya’nın Tallinn kentinde düzenlendi ve uygulama takvimi, teknik faaliyetler ile iş paketleri ele alındı.

ROWER kapsamında yürütülecek çalışmaların bir diğer önemli ayağı, veri temelli bilimsel ve yönetsel altyapının oluşturulması. Hâlihazırda resmî koruma statüsü bulunmayan Panavra ve Balık Kayalıkları için elde edilecek verilerin, bölgelerin Deniz Koruma Alanı olarak ilan edilmesine yönelik süreçlere katkı sağlaması hedefleniyor. Ayrıca proje, balıkçılık kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve ekosistemlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılmasına hizmet edecek.

Yerel balıkçılar, su ürünleri kooperatifleri, kamu kurumları ve bilim insanlarının bir araya getirileceği Yaşayan Laboratuvar (Living Lab) yaklaşımıyla çalışmaların yerel paydaşların katılımıyla uzun vadeli ve sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanıyor. Proje çerçevesinde geliştirilecek su altı izleme teknolojileri ve restorasyon yöntemlerinin Karadeniz’deki benzer ekosistemler için örnek oluşturması bekleniyor.

ROWER Projesi 48 ay sürecek ve bölgede 2026-2030 dönemini kapsayacak faaliyetlerle Trabzon’un denizel ekosistemlerinin korunmasına, biyolojik çeşitliliğin güçlendirilmesine ve sürdürülebilir balıkçılığın desteklenmesine katkı sağlamayı hedefliyor.

AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ ROWER PROJESİ KAPSAMINDA TRABZON AÇIKLARINDAKİ PANAVRA (MEZGİT ADASI) VE BALIK KAYALIKLARINDA DENİZ EKOSİSTEMİNİN KORUNMASI İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATILIYOR. 18 ÜLKEDEN 33 ORTAĞIN YER ALDIĞI PROJEDE, SU ALTI DRONLARIYLA HAYALET AĞLAR TESPİT EDİLEREK DENİZDEN ÇIKARILACAK.