Limanlar hukuk, teknoloji ve yeşil dönüşümün kesişiminde yeniden tanımlanıyor

semtpozyumda limanların rolü yeniden tartışıldı:

Mersin'de düzenlenen ’’Limanların Hukuki Rejimi Uluslararası Sempozyumu’’, limanları artık yalnızca yük elleçlenen fiziksel sahalar olmaktan çıkaran dönüşümü odağa aldı. Mersin Deniz Ticaret Odası (MDTO) ev sahipliğinde, Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) ve Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği (MIP) iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlikte, teknoloji, güvenlik, çevre ve uluslararası ticaretin kesişimi üzerinde duruldu.

teknoloji ve hukukun yakınlaşması gerektiği vurgusu:

MIP Finans Direktörü Erdal Tonguç, liman işletmeciliğinin yalnızca fiziksel altyapıdan ibaret olmadığını, kuralların, yetkilerin ve sözleşmelerin bir arada çalıştığı geniş bir hukuki ekosistem bulunduğunu söyledi. Tonguç, akıllı limanlar, otomasyon, yapay zeka ve otonom sistemlerin işleyiş biçimini hızla değiştirdiğini; bunun veri güvenliği, siber güvenlik, sorumluluk ve operasyonel süreklilik gibi yeni öncelikler yarattığını belirtti ve "Teknoloji ile hukuk arasındaki mesafeyi ne kadar azaltabilirsek akıllı liman dönüşümünü de o kadar sağlam bir zemine oturtabiliriz" sözleriyle hukuki uyum ihtiyacını özetledi.

sorumluluk, yetki ve uluslararası hukuk soruları:

MDTO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bedii Canatan ise otonom gemiler ve yapay zeka destekli uygulamaların hukuki sınırlarını gündeme taşıdı. Canatan, akıllı limanlarda meydana gelebilecek kazalarda sorumluluğun kime ait olacağı, otonom sistemlerin yol açtığı zararların hangi hukuk kurallarıyla değerlendirileceği, dijital işlemlerde hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve yeşil dönüşümle doğacak yeni yükümlülüklerin nasıl düzenleneceği gibi öncelikli meselelerin altını çizdi.

stratejik planlama ve sürdürülebilirlik önceliği:

Ankara Üniversitesi DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel, limanların küresel tedarik zincirleri, enerji güvenliği ve çevrenin korunması açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı. Önel, liman hukukunun artık sadece giriş-çıkış şartları veya liman devletinin yetkileriyle sınırlı kalamayacağını; balıkçılık, enerji, turizm ve bilimsel araştırma gibi farklı deniz aktivitelerinin uyumlu yürütülmesi için deniz mekansal planlamanın gerekliliğine dikkat çekti.

Önel, Türkiye Deniz Mekansal Planlama Haritasının 16 Nisan 2025 tarihinde paylaşıldığını hatırlatarak, limanların deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve çevresel değerlerin korunması bağlamında bu bütüncül planlamanın ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.

limanlar tedarik zincirlerinin merkezinde:

TBMM 26. Başkanı İsmet Yılmaz da limanların yalnızca ithalat ve ihracat kapıları olmadığını; üretimden tüketime uzanan tedarik zincirlerinin kritik merkezleri olduğunu söyledi. Yılmaz, liman yatırımlarının demiryolları, karayolları, lojistik merkezleri ve gümrük sistemleriyle entegrasyonunun önemine dikkat çekti ve liman rekabetinin yükün nihai varış noktasına kadar sürdüğünü vurguladı.

Katılımcılar, liman rekabetinde artık rıhtım uzunluğu veya operasyonel kapasitenin tek belirleyici olmadığını; dijital altyapı, çevresel performans, enerji verimliliği ve hukuki öngörülebilirliğin rekabet gücünü şekillendirdiğini ifade etti. Sempozyum sonuçları, liman yönetimlerinde hukuki normların teknoloji ve çevresel hedeflerle eşzamanlı güncellenmesi gerektiğini göstermektedir.

MERSİN’DE DÜZENLENEN 'LİMANLARIN HUKUKİ REJİMİ ULUSLARARASI SEMPOZYUMU'NDA, DENİZ TİCARETİNİN GELECEĞİNDE HUKUK İLE TEKNOLOJİNİN UYUMUNUN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKİLDİ.