Lise eylemlerinin ardından Lecornu'dan ekim sonu somut karar sözü

Başbakanın çağrısı ve mevcut tablo:

Başbakan Sebastien Lecornu, yaklaşık üç haftadır devam eden lise eylemlerinin ardından Matignon'dan halka seslendi. Lecornu, öğrencilerin gösteri yapma hakkını teyit ederek bunların demokratik bir hak olduğunu söyledi ve gençlerin taleplerine kayıtsız kalınamayacağını vurguladı. Toplumdaki gerilim ve eylemlerdeki şiddet olaylarına dikkat çekerek siyasi aktörleri hareketi seçim hesapları için kullanmamaya çağırdı.

Hükümetin verdiği son rakamlara göre ülke genelinde gözaltına alınanların sayısı 6 bin 629 oldu; eylemler sürecinde yaralanan eğitim çalışanlarının sayısı 89, polis ve jandarma memurlarının sayısı ise 761 olarak açıklandı. İçişleri Bakanlığı ve organizatörler protesto katılımına ilişkin farklı rakamlar bildirdi: İçişleri Bakanlığına göre 266 bin, organizatörlere göre ise 450 bin kişi sokağa çıktı.

Gençlerin kaygıları ve diyalog süreci:

Lecornu, gençlerin öfkesinin 'hiçlikten ortaya çıkmadığını' belirterek Covid-19, savaşlar, iklim değişikliği ve ailelerin ekonomik sıkıntılarının bugünün lise öğrencilerinin yetiştirilme koşullarını etkilediğine dikkat çekti. Buna rağmen onlardan eğitimleriyle ilgili kararlar vermeleri ve geleceğe güvenle bakmaları beklendiğini söyledi.

Hükümet, liselerde başlatılan diyalog sürecinin gelecek haftaya kadar devam edeceğini açıkladı. Eğitim Bakanlığı tarafından açılan çevrim içi istişare platformuna gönderilen görüş sayısı 40 binden fazla olarak bildirildi; ilk bulgular öğrencilerin özellikle günlük ders programları ve lise binalarının fiziki koşulları konusunda beklentilerinin ön planda olduğunu gösterdi. Lecornu, toplanan görüşlerin şeffaf biçimde yayımlanacağını taahhüt etti.

Hükümetin planladığı başlıklar ve takvim:

Lecornu, hükümetin beş ana başlıkta çalıştığını açıkladı: öğretmen eksikliklerinin giderilmesi; okul binalarının fiziki koşullarının iyileştirilmesi; günlük ders programlarının yeniden düzenlenmesi; üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup'ın şeffaflaştırılması; ve lise öğrencilerinin kendilerini ifade edebilecekleri yeni bir çerçevenin oluşturulması. Başbakan, hükümetin ilk somut kararlarını ekim ayı sonunda açıklayacağını belirtti ve geçmişte verilen sözlerin yerine getirilmediğine dikkat çekerek 'somut, hızlı ve finansmanı sağlanmış cevaplar' arayışında olduklarını söyledi.

Ayrıca Lecornu, 2027 yılı için Eğitim Bakanlığı bütçesinin 1,2 milyar euro artırılarak 64 milyar euro'ya çıkarılacağını bildirdi; bütçe görüşmelerinin 12 Kasım'da Ulusal Meclis'te ele alınacağı duyuruldu. Hükümet, öğrencilerden gelen önerileri bütçe tartışmalarına yansıtmayı hedefliyor.

Uygulanan ilk adımlardan biri olarak, liselerde öğrencilerin taleplerini doğrudan dile getirebilmesi amacıyla bir yarım günlük ders programı kaldırıldı; bu süre, öğrencilerin görüşmelerine ayrılacak. Ayrıca Eğitim Bakanı Edouard Geffray, en fazla öğretmen açığı bulunan okulların listesinin rektörlüklerden istendiğini ve acil durumların 8 gün içinde ele alınması talimatı verildiğini açıkladı.

Eylemlerin etkileri ve tepkiler:

Eylemler eğitim hayatında ciddi aksamalara yol açtı: yakılan veya ağır tahrip edilen 24 lisenin birkaç hafta açılamayacağı, bu nedenle yaklaşık 30 bin öğrencinin yüz yüze eğitime erişemeyeceği belirtildi. Geffray ayrıca eylemlerin başından bu yana 215 öğrencinin yaralandığını, yaralanmaların çoğunun 'dikkatsiz davranışlardan' kaynaklandığını söyledi.

Bugün gözlemlenen düşüşle birlikte, derslerin tamamen veya kısmen durduğu lise sayısı bir önceki 891'den 459'a geriledi; bunların 276'sında dersler tamamen, 183'ünde ise kısmen durdu. Ülkedeki her 10 liseden 9'unda eğitim normal şekilde devam etti. Üniversite öğrenci örgütü Union tudiante ise 80 üniversite yerleşkesinin bloke edildiğini bildirdi.

Öğrenci örgütleri hükümet açıklamalarını yeterli bulmayarak '10 acil önlem' talebinde ısrar etti; talepler arasında okul ve üniversite binalarının yenilenmesi, öğretmen ve personel eksiklerinin giderilmesi, sağlık ve rehberlik personelinin artırılması ile yükseköğretimde yeni kontenjanlar açılması bulunuyor. Öğrenci örgütleri taleplerin finansmanı için en az 10 milyar euro taahhüdü istiyor; FAGE Başkanı Suzanne Nijdam, 'Masada 10 milyar euro olmadığı sürece blokajlara devam edeceğiz' dedi.

Sendikalar ve okullar düzeyinde tepkiler de devam ediyor: SNES-FSU, CGT, FO, UNSA ve SUD gibi sendikalar eğitim çalışanlarına greve gitme ve öğrenci eylemlerine destek çağrısı yaparken, okul yöneticilerini temsil eden SNPDEN-UNSA yarım günlük diyalog uygulamasına güvenlik endişeleri nedeniyle karşı çıktı ve yalnızca görüşme toplantılarının yeterli olmayacağını savundu.

Şiddet olayları da haber gündeminde yer aldı. La Ciotat'da bir fizik-kimya öğretmeni, ateşe verilen bir konteynere müdahale ederken benzinle ıslatılarak darbedildi; saldırıyla bağlantılı olarak 16 yaşındaki bir öğrenci hakkında çocuk mahkemesinde yargılama kararı alındı. Bu ve benzeri olaylar hükümet kaynaklarınca kınandı ve soruşturmaların şeffaf yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

Emniyet mensupları arasında da rahatsızlık görüldü. Unite Ile-de-France polis sendikası sözcüsü Reda Belhaj, tepkisini sert ifadelerle dile getirerek güvenlik güçleri arasında yükselen öfkeyi aktardı ve olası bir polis kaybı durumunda sert reaksiyonların gündeme gelebileceğine ilişkin uyarılarda bulundu. Bu sözler resmi bir çekilme kararı olarak değerlendirilmedi, ancak güvenlik güçlerinin moral ve çalışma koşullarıyla ilgili memnuniyetsizliği gözler önüne serdi.

Hükümet, müdahalelerin orantılı olması gerektiğini, güvenlik güçlerine öğrencilerle karşı karşıya gelmeleri yönünde özel bir talimat verilmediğini belirtiyor ve hukuk devleti ilkesine vurgu yapıyor. Lecornu, 'Bir genç ağır yaralandığında, soruşturmalar olayın meydana geldiği şartları tamamen şeffaf biçimde ortaya çıkarmalıdır' ifadelerini kullandı.

Sonuç olarak Paris yönetimi, hem acil müdahaleler hem de orta vadeli düzenlemeler vaat ederek eylemlerin yatışmasını hedefliyor; ancak öğrenci örgütleri ve sendikaların talepleri ile hükümetin sunduğu ilk adımlar arasındaki fikir ayrılıkları devam ediyor ve eylemler ile müzakereler önümüzdeki günlerde belirleyici olmaya devam edecek.

Fransa'da yaklaşık 3 haftadır devam eden lise eylemlerinin ardından halka seslenen Başbakan Sebastien Lecornu, hükümetin protestocuların taleplerine ilişkin ilk kararlarını ekim ayı sonunda açıklayacağını duyurdu. Lecornu, "Gençlerin öfkesi hiçlikten ortaya çıkmadı. Dile getirdikleri kaygılara kimse kayıtsız kalamaz" ifadelerini kullandı. Fransa hükümetinden yapılan açıklamada, eylemlerin başlamasından bu yana 6 bin 629 kişinin gözaltına alındığı, yaralanan eğitim çalışanlarının sayısının 89'a, polis ve jandarma memurlarının sayısının ise 761'e yükseldiği bildirildi.