Ortahisar'ın antika koridorlarında Osmanlı kazma ve baltalara rağbet

Trabzon'da geçmişe yolculuk: Şükürhan Pasajı'nın koleksiyon dünyası

Trabzon Ortahisar ilçesinin Pazarkapı Mahallesi'nde bulunan Şükürhan Pasajı, antika meraklıları için küçük bir uğrak noktası haline geldi. Dükkânlarda Osmanlı dönemine tarihlenen kazma ve baltalar başta olmak üzere eski top mermilerinden yapılmış oraklar, keser, satır, pense, kürek ve farklı dönemlere ait tarım aletleri sergileniyor. Ayrıca pikap, plak, tüfek ve kantar gibi eşyalar da koleksiyoncuların dikkatini çekiyor.

Esnafın anlatımı: Tutku, toplama ve fiyatlandırma:

Antikacı esnafı, vatandaşlardan satın aldıkları ürünleri restore edip yeniden satışa sunuyor. Bu isimlerden biri olan Zafer Yürük, pasajda yarım asrı aşan bir tutkuyla çalıştığını belirtiyor. Yürük, "70 yaşındayım, 50 yıldır eski malzemeye karşı hastalığım vardır" sözleriyle mesleğe bağlılığını vurguluyor. Yürük, bulduğu ve satın aldığı parçaları temizleyip pasını çıkarmaktan mutlu olduğunu söylüyor ve pasajın dışarıdan da ilgi gördüğünü aktarıyor.

Fiyatlandırma için verdiği örnek dikkat çekiyor: bazı ürünleri düşük marjla sattığını belirten Yürük, "100 liraya aldığım ürünü 105 liraya satıyorum" diyor. Ancak pasajdaki en değerli eşyaların başında yüksek fiyatlı pikapların geldiğini söyleyerek, bir pikabı "25 bin lira" altına vermeyeceğini ifade ediyor.

Çeşitlilik ve köken: Rus, Alman, Suriyeli ve Afgan etkisi:

Pasajda ikinci el tamiri yapan Saffet Okur ise bölgedeki çeşitliliğe dikkat çekiyor. Okur, pasajın henüz geniş çapta bilinmediğini, ancak buraya farklı dönem ve coğrafyalardan çok sayıda eşyanın getirildiğini belirtiyor. Başlangıçta Ruslardan gelen eşyalarla işe başladıklarını, ardından Alman, Suriyeli ve Afganların da getirdiği parçaların pazarı zenginleştirdiğini anlatıyor.

Okur, pasajda sıkça rastlanan ürünleri şöyle özetliyor: "Buraya genelde kazma, balta gibi eşyalar geliyor. Bazı antikalar Osmanlı ve Selçuklu dönemlerine dayanıyor. Tüfekten kantara kadar antikanın her çeşidi geliyor. Burada her şey bulunuyor." Kendi iş yerinin ölçeğini de paylaşan Okur, "100 metrekare bir yerim var; 9 tane Osmanlı dönemine ait kazmam var. Bir dönüm yerim var, 9-10 tane orağım var" diyerek koleksiyonunun boyutunu aktarıyor.

Teknik ayrıntılar ve ilginç üretim yöntemleri:

Pasajdaki uzmanlar, Osmanlı kazmalarının tamamı demirden yapılmış ve kaynak kullanılmadan tek parça biçiminde üretilmiş olduğuna dikkat çekiyor; bu tür kazmalara "delme kazma" deniyor. İlginç bir üretim detayı da eski top mermilerinden yapılan oraklar: köylerde yer altından çıkarılan mermilerin orak yapımında değerlendirilmesi, bölgedeki antika kültürüne özgü pratiklerden biri olarak öne çıkıyor.

Okur, pasajda bir mezat (açık arttırma) düzenlemeyi düşündüklerini ancak gerekli ruhsat sorunları nedeniyle bu fikrin hayata geçmediğini sözlerine ekliyor: "Bir ara mezat yapmayı düşündük ama buraya çay ocağı ruhsatı vermiyorlar. Onun için mezat yapamıyoruz. Nasip olmadı."

Antikaların öyküleri ve ziyaretçilerin ilgisi

Pasajda satılan eşyaların maddi değerinin ötesinde, her bir parçanın bir hikâye taşıdığı sık sık vurgulanıyor. Okur, bu tür anılara örnek olarak antika bir motor satan ve sonrasında hastası olduğunu söyleyerek ilaç almak için acele eden birini anlatıyor; bu tür anekdotlar pasajın yalnızca ticaret değil, insan hikâyelerinin de buluşma noktası olduğunu gösteriyor.

Son yıllarda plak ve pikaplarına ilgi gösterenler ile Osmanlı kazma ve baltalarını arayanların buluştuğu Şükürhan Pasajı, hem yerel hem de dışarıdan gelen ziyaretçilerin akınına uğruyor. Esnaf, fiyatların makul tutulduğunu ve ziyaretçilere geniş bir seçenek sunulduğunu belirterek, antika meraklılarının bölgeyi keşfetmeye devam ettiğini söylüyor.

Şükürhan Pasajı, geçmişten kalan objelerin korunması, onarımı ve koleksiyonculuk kültürünün aktarılması açısından Trabzon'un canlı antika merkezlerinden biri olarak öne çıkmaya devam ediyor.

TRABZON'DA GEÇMİŞİN İZLERİNİ TAŞIYAN ANTİKA EŞYALAR, KOLEKSİYON MERAKLILARININ İLGİSİNİ ÇEKİYOR. OSMANLI DÖNEMİNE AİT KAZMA VE BALTALARDAN ESKİ TOP MERMİLERİNDEN YAPILAN ORAKLARA KADAR BİRÇOK FARKLI PARÇA, ANTİKA TUTKUNLARININ BEĞENİSİNE SUNULUYOR.