tarihi miras nene hatun millî parkında dijitalle deneyimleniyor

Nene Hatun tarihî mirasını dijital ortamda yeniden anlatıyor:

Atatürk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü tarafından yürütülen proje, Nene Hatun Tarihi Millî Parkı ve Aziziye Tabyalarının tarihî ve kültürel değerlerini ziyaretçilere daha erişilebilir kılmayı amaçlıyor. Proje, TÜBİTAK 1001 programıyla destekleniyor ve alanın tarihî bağlamını artırılmış gerçeklik (AR), sanal gerçeklik (VR) ve üç boyutlu modellemelerle bir araya getiren bir uygulama olan MİPSAR ile somutlaşıyor.

MİPSAR uygulaması ve dijital anlatı içeriği:

MİPSAR; sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, üç boyutlu modelleme ve görsel-dijital anlatıları birleştirerek ziyaretçilerin mekân ile etkileşim kurmasını hedefliyor. Proje kapsamında "Tabyalar", "Nene Hatun’un Kahramanlığı", "Aziziye Tabyası Baskını", "Halkın Direnişe Çağrılması", "Aziziye’de Büyük Çarpışma ve Zafer" ve "Tarihî Miras" başlıkları altında oluşturulan anlatılar, alana entegre dijital içeriklerle yeniden kurgulanıyor.

Bu yaklaşım, tarihî mekânların yalnızca görsel ziyaretine izin vermekten öte; geçmişte yaşanan olayların mekânla kurulan etkileşim sayesinde deneyimlenmesine olanak tanıyor. Proje, alanın tarihî dokusunu bozmadan dijital katmanlarla destekleyerek genç kuşakların ve geniş ziyaretçi kitlesinin tarihî hafızayı daha anlaşılır biçimde kavramasını hedefliyor.

saha testleri, iş birliği ve akademik yapılandırma:

MİPSAR uygulamasının gerçek mekân koşullarındaki saha testleri, Atatürk Üniversitesi ile Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar 13. Bölge Müdürlüğü arasındaki iş birliği protokolü çerçevesinde yürütülüyor. Saha çalışmaları uygulamanın teknik işlevselliğini, dijital içeriklerin mekânla uyumunu ve kullanıcı deneyimini değerlendirmeye odaklanıyor.

Projede yürütücülük görevini Prof. Dr. Metin Demir üstlenirken; Prof. Dr. Selçuk Ilgaz, Prof. Dr. Nalan Demircioğlu, Doç. Dr. Mevlüt Yüksel ve Dr. Öğr. Üyesi Bilal Usanmaz araştırmacı olarak görev alıyor. Saha testlerinden elde edilen ilk bulgular, uygulamanın hem teknik işlevselliği hem de mekânsal entegrasyon açısından olumlu performans sergilediğini gösteriyor ve dijital içeriklerin tarihî değerleri ziyaretçilere aktarmada önemli bir potansiyel taşıdığı değerlendiriliyor.

İş birliği protokolü, bilgi ve veri paylaşımının yanı sıra pilot uygulamaların saha koşullarında gerçekleştirilmesini, geliştirilen uygulamaların değerlendirilmesini ve proje sonuçlarının bilimsel yöntemlerle ele alınmasını sağlıyor. Böylece üniversitenin araştırma kapasitesi ile millî park yönetiminin saha deneyimi bir araya getirilerek, akademik çalışmanın doğrudan uygulama alanında test edilmesi mümkün kılınıyor.

rektörün değerlendirmesi:

Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, projenin üniversitenin bilimsel bilgi birikimini toplumsal ve kültürel değerlerle buluşturma adına önemli bir örnek olduğunu vurguladı. Hacımüftüoğlu, "Nene Hatun ve Aziziye Tabyaları, Erzurum’un olduğu kadar milletimizin ortak hafızasında da müstesna bir yere sahiptir. Bu tarihî mirasın korunması kadar, özellikle genç kuşakların bu mirası doğru biçimde anlaması ve deneyimlemesi de önem taşımaktadır" değerlendirmesinde bulundu.

Rektör ayrıca üniversite-kamu iş birliğinin saha boyutuna kattığı değere dikkat çekerek, çalışmaların şehir ve ülke için sürdürülebilir, somut kazanımlar üreten bir model oluşturduğunu belirtti. Proje sürecinde elde edilen veriler ışığında MİPSAR uygulamasının geliştirilmeye devam edeceği ve teknolojik çözümlerin tarihî mirasın korunması ile tanıtılmasında işlevsel bir araç olarak kullanılmasının hedeflendiği ifade edildi.

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK VE TASARIM FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ TARAFINDAN TÜBİTAK 1001 PROGRAMI KAPSAMINDA YÜRÜTÜLEN PROJE İLE NENE HATUN TARİHİ MİLLÎ PARKI VE AZİZİYE TABYALARI’NIN TARİHÎ VE KÜLTÜREL MİRASI, DİJİTAL TEKNOLOJİLER ARACILIĞIYLA ZİYARETÇİLER İÇİN DAHA ETKİLEŞİMLİ VE DENEYİM ODAKLI HÂLE GETİRİLİYOR.