unutkanlık basit bir yaşlılık belirtisi değil, erken tanı hayatı değiştirebilir

1-30 Eylül Dünya Alzheimer Ayı kapsamında uyarı:

1-30 Eylül Dünya Alzheimer Ayı etkinlikleri sürerken nöroloji uzmanı Dr. Mehmet Yavuz, unutkanlığın otomatik olarak yaşlanmanın doğal sonucu sayılmaması gerektiğini vurguladı. Yavuz, toplumda sıkça görülen bu yaklaşımın tanıda gecikmeye yol açtığını ve hastaların uygun zamanda hekime yönlendirilmesinin önemini anlattı.

Uzman, Alzheimer ile ilgili verileri hatırlatarak dünyada 60 milyona yakın, Türkiye'de ise yaklaşık 600 bin hasta bulunduğunu belirtti. Hastalığın nedeninin henüz tek bir kaynağa bağlanamadığını söyleyen Yavuz, genetik yatkınlık, beslenme ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynayabileceğini kaydetti.

Hastalığın sebepleri ve araştırmalarda öne çıkan başlıklar:

Yavuz, Alzheimer araştırmalarının odağının artık hafıza bozulduktan sonra değil, bozulma başlamadan önce riskli durumu tespit edebilmek olduğuna dikkat çekti. Bazı kan tetkiklerinin potansiyel riskleri işaret edebildiğini belirtti ve tau proteini üzerine yürütülen çalışmaların heyecan verici gelişmeler sunduğunu söyledi.

Hedefin, hastalık ilerlemeden muhtemel durumları yakalayarak semptomları hafifletmek ve süreci yavaşlatmak olduğunu ifade eden uzman, bu alanda tanı yöntemleri ve biyobelirteç araştırmalarının sürdüğünü aktardı.

Belirtiler, tanı gecikmeleri ve kognoskopinin rolü:

Alzheimer'ın yalnızca unutkanlıkla sınırlı kalmadığını söyleyen Yavuz, hastalığın beyinde geniş kapsamlı işlev bozukluklarına yol açtığını, davranış ve sosyal iletişimde bozulma yaratabildiğini belirtti. Hastaların uzak geçmişi iyi hatırlayıp yakın bellekte sorun yaşamasının yakın çevreyi yanıltabildiği uyarısında bulundu.

Uyarılması gereken belirtiler arasında sık tekrar eden sorular, yakın hafıza kaybı, anlatılanları tekrar etme, davranış değişiklikleri ve örneğin daha önce bildiği rotalarda yolunu kaybetme gibi durumlar yer alıyor. Bu tür bulgular görüldüğünde hastanın derhal bir uzmana yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Yavuz, bilişsel fonksiyonların düzenli olarak değerlendirilmesini sağlayan kognoskopiyi bir tür "bilişsel check up" olarak tanımladı ve özellikle 60-70 yaşını geçmiş kişilerin yılda en az bir kez kognoskopi yaptırmasının önemli olduğunu söyledi. Unutkanlığın ciddiye alınması gerektiğini, yaşın en güçlü risk faktörü olduğunu tekrar hatırlattı.

Son olarak Yavuz, diyabet, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve obezitenin Alzheimer riskini artırabileceğini belirterek bireylerin bu risk faktörlerini kontrol altına almalarının ve şüpheli belirtilerde gecikmeden profesyonel destek aramalarının hayati olduğunu ifade etti.

NÖROLOJİ UZMANI DR. MEHMET YAVUZ