Soruşturmanın kapsamı:
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, yaş sebze ve meyve piyasasında fahiş fiyat uygulamalarına ilişkin yürüttüğü soruşturmada 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verdi. Soruşturma kapsamında 22 ilde 109 adres için arama kararı alındı ve dosyaya şüphelilerin işlem hacimlerine ilişkin raporlar eklendi.
Savcılık, olaya ilişkin bilgi edinmek üzere Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya Büyükşehir Belediyeleri Hal Müdürlüğü'ne müzekkere yazdı. Bu yazışmalarla hem pazardaki işlem ağı hem de iddia edilen uygulamaların kapsamı araştırıldı.
Vergi Denetim Kurulu raporları ve çiftçi beyanları:
Savcılığın talebi üzerine Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan incelemede bin 29 çiftçinin beyanına başvuruldu. Hazırlanan raporlarda, 14 Temmuz 2026 ve 3 Eylül 2026 tarihli tespitlere göre bazı tedarikçi şirketlerin çiftçilerden satın aldıkları ürünleri gerçek fiyatlarının üzerinde gösterecek şekilde müstahsil makbuzu düzenlediği kaydedildi.
Raporlarda ayrıca piyasadaki hakimiyet kullanılarak ürün arzının olduğundan düşük, maliyetlerin ise yüksek gösterildiği; tedarik zincirinin gereksiz şekilde uzatılarak fiyatların yukarı yönlü manipüle edildiği iddia edildi.
'Ölü şahıslar' tespiti ve şirket örnekleri:
Raporda adı geçen tespitlerden biri Ahmet Demir Gıda Nakliye Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ilgili. Söz konusu şirkete ilişkin incelemede, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 döneminde daha önce ölüm kaydı bulunan bazı kişilerin adına müstahsil makbuzu düzenlendiği belirlendi. Bu kişilerin bazıları için ölüm tarihleri 2014 ve 2016 yıllarına kadar uzanıyor; makbuz tutarları kişi başına 29 bin ile 118 bin lira arasında değişiyor.
Benzer tespitler Essa Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında da yapıldı. Raporda, şirketin daha önce hayatını kaybetmiş 27 farklı kişi adına müstahsil makbuzu düzenlediği ve bu kişilerin önemli bölümünün şirkete ürün satmadıklarını beyan ettiği yer aldı.
Çiftçi beyanlarındaki çelişkiler:
Çiftçi ifadeleri ile şirket kayıtları arasındaki uyumsuzluklar örneklerle raporda yer aldı. Örneğin, adına 818 bin 125 lira tutarında müstahsil makbuzu düzenlenen A.K., kapya biberini şirket adına hareket eden İsmail D.’ye sattığını belirtirken ürünün kilogramını en fazla 11,50 lira'dan sattığını; makbuzlarda kilogram fiyatının ortalama 18,70 lira olarak gösterildiğini bildirdi.
C.S. adına düzenlenen 759 bin 776 lira tutarındaki makbuzlarda kilogram fiyatları 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterilirken, C.S. kendisinin ürünleri 8-9 lira bandında sattığını ifade etti. E.B. ise adına 1 milyon 236 bin 522 lira tutarında makbuz düzenlendiğini, bu belgelerden haberi olmadığını ve makbuzlarda gösterilen kapya biberini hiç üretmediğini beyan etti.
Kayıt ve envanter tutarsızlıkları:
Essa Tarım incelemesinde şirketin envanter kayıtları ile ticari defterleri arasında önemli uyumsuzluklar tespit edildi. Rapora göre şirket, 2026 yılının ilk üç ayında müstahsil makbuzu ile 3 milyon 913 bin 600 kilogram, fatura ile ise 2 milyon 888 bin 124 kilogram sanayi tipi portakal satın aldı. Aynı dönemde satış faturalarında 9 milyon 31 bin 731 kilogram portakal satışı bildirildi; dönem başındaki stok kabulüyle bile yaklaşık 2 milyon 230 bin kilogram farkın karşılanamadığı belirtildi.
Ayrıca şirketin Ocak-Mart 2026 döneminde faturalarla toplam 13 milyon 488 bin 581 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal satışı yaptığı, ancak Hal Kayıt Sistemi'ne yalnızca 8 milyon 384 bin 428 kilogram satış bildirdiği raporda yer aldı. Şirketin 2025 hesap döneminde beyan ettiği net kârlılık yüzde 0,50, 2026 yılının ilk çeyreğinde ise yüzde 0,68 olarak kaydedildi.
Kayıt sistemlerinin karşılaştırılmasının önemi:
Raporda, yaş sebze ve meyve sektöründe kullanılan kayıt sistemlerinin farklı kurumlar tarafından, farklı amaçlarla yürütüldüğü vurgulandı. Üretimden nihai satışa kadar Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ÇKS, TÜKAS ve ÖKS kayıtları ile Ticaret Bakanlığı'nın Hal Kayıt Sistemi ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın müstahsil makbuzu ile fatura düzeninin büyük ölçüde birbirinden bağımsız işletildiği belirtildi.
Bu nedenle tek bir kayıt üzerinden üretim, teslim, ticari dolaşım ve ödeme süreçlerinin tamamına ilişkin kesin sonuca ulaşmanın mümkün olmadığı, farklı kurum kayıtlarının birbirleriyle karşılaştırılması gerektiği kaydedildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmanın tüm yönleriyle sürdüğünü bildirdi.

Yaş sebze ve meyvede "fahiş fiyat" operasyonunun detayları ortaya çıktı
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!