Malatya'da Hakediş Krizi: Yerinde Dönüşüm Projeleri Durma Noktasında
Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, 6 Şubat asrın felaketi sonrası yürütülen Yerinde Dönüşüm Projeleri'nde yaşanan hibe kredi hak edişlerinin müteahhit firmalara zamanında ödenmemesinin yarattığı ağır sonuçları değerlendirdi.
Hakediş gecikmeleri ve fiili duruş
Sadıkoğlu, oda üyelerinden gelen yoğun şikâyetlere dikkat çekerek, "Deprem sonrası yeniden ayağa kalkma mücadelesi verdiğimiz bu günlerde Odamız üyelerinin bizlere ilettiği sorunlar artmaktadır" dedi. Başkan, "2025’in ilk iki çeyreğinde bir haftada yatırılmasına rağmen Kasım ayından bu yana hiçbir ödeme yapılmaması" sürecin en önemli mağduriyet kaynağı olduğunu vurguladı.
Bu gecikmenin projelerin fiilen durmasına, inşaatların aksamasına ve vatandaşlar için ağır ekonomik yükler doğurmasına yol açtığını belirten Sadıkoğlu, müteahhitler ile hak sahipleri arasında gerilim ve güvensizlik oluştuğunu, devletin ve şehrin yeniden inşa hedeflerinin sekteye uğradığını söyledi. Ayrıca birçok müteahhitlik firmasının iflas ettiğini, bunun da 250 alt sektörü etkileyen ciddi bir sorun olduğunu kaydetti.
Mali yükler, enflasyon ve KDV eşitsizliği
Hak edişlerin zamanında ödenmemesinin yanı sıra, yerinde dönüşüm hibe kredi desteklerinin yüksek enflasyon karşısında değer kaybettiğini hatırlatan Sadıkoğlu, müteahhitlerin ve hak sahiplerinin bu maliyeti karşılamada zorlandığını ifade etti. Yüksek faizler nedeniyle açığın krediyle kapatılamadığını belirtti.
Sadıkoğlu ayrıca, dönüşüm projelerindeki KDV uygulamasına dikkat çekti: "Dönüşüm projelerinde İstanbul’da yüzde 1 olan KDV’nin deprem illerinde yüzde 20 olarak uygulanması da uzun süredir dile getirdiğimiz bir eşitsizlik" dedi ve bunun yükü daha da artırdığını ekledi.
Çözüm önerileri ve talepler
Yerinde dönüşümün hızlanması için bir dizi talep ve çözüm önerisini sıralayan Sadıkoğlu, "Bakanlık nezdinde acil ve şeffaf bir ödeme planı açıklanmalı, hak ediş süreçlerindeki belirsizlik giderilmelidir" çağrısında bulundu. Ayrıca, deprem bölgesi müteahhitleri için finansal koruma kalkanı oluşturulması, banka teminatı, kredi ve vergi yüklerinin ertelenmesi gerektiğini belirtti.
Sadıkoğlu, yerinde dönüşüm yapan firmalara sözleşmeleri karşılığında uygun şartlı kredi imkanı tanınması ve bakanlık uhdesinde özel bir komisyon veya koordinasyon grubunun kurulması gerektiğini vurguladı: "Yerinde dönüşüm süreçleri masalarda değil, sahadaki gerçeklerle yönetilmelidir"
Takip ve resmi başvurular
Başkan Sadıkoğlu, MTSO olarak üyelerin yaşadığı sorunları ve talepleri resmi yollarla Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ilgili kurumlara ilettiklerini ve çözüm için takipçi olacaklarını söyledi.
MALATYA TİCARET VE SANAYİ ODASI (MTSO) YÖNETİM KURULU BAŞKANI OĞUZHAN ATA SADIKOĞLU, 6 ŞUBAT ASRIN FELAKETİ SONRASI YENİDEN İNŞA SÜRECİNE ÖNEMLİ KATKI SUNAN YERİNDE DÖNÜŞÜM PROJELERİNDEKİ HİBE KREDİ HAKEDİŞLERİN MÜTEAHHİT FİRMALARA ZAMANINDA YAPILMAMASI HAKKINDA KONUŞTU.
