Verem Uyarısı: Prof. Dr. Pınar Yıldız 'Erken tanı hayat kurtarır'
DÜZCE(İHA) — Prof. Dr. Pınar Yıldız'ın açıklamaları
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Pınar Yıldız, 'Verem Eğitim ve Farkındalık Haftası' kapsamında verem (tüberküloz) hakkında bilgilendirmede bulundu. Yıldız, veremin bir bakteri kaynaklı, bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığı olduğunu ve en sık akciğerleri tuttuğunu belirtti. Ancak hastalığın lenf bezleri, beyin zarı, kemikler, böbrekler gibi farklı organları da etkileyebildiğini vurguladı.
Veremin küresel durumu
Yıldız, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre veremin hâlâ dünyada en fazla ölüme yol açan ilk 10 enfeksiyon hastalığından biri olduğunu söyledi. Her yıl milyonlarca yeni vaka bildirildiğini, özellikle gelişmekte olan ülkelerde daha yaygın olduğunu anlattı. Türkiye'de ise düzenli taramalar, ücretsiz ilaç temini ve takip sistemi sayesinde vaka sayılarında belirgin azalma sağlandığını, yine de veremin tamamen ortadan kalkmadığını belirtti.
Belirtiler ve erken başvurunun önemi
Prof. Dr. Yıldız, veremin en sık görülen belirtilerini şu şekilde sıraladı: 2 haftadan uzun süren öksürük, balgam çıkarma, bazen kanlı balgam, göğüs ağrısı, ateş, gece terlemesi, iştahsızlık ve kilo kaybı, halsizlik ve çabuk yorulma. Bu belirtilerden özellikle öksürük ve gece terlemesi uzun sürüyorsa mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi. Erken tanı hem hastanın iyileşmesi hem de bulaşmanın engellenmesi için kritik önemdedir.
Bulaşma ve korunma önlemleri
Yıldız, veremin hava yoluyla bulaştığını; akciğer tüberkülozu olan kişinin öksürdüğünde, konuştuğunda veya hapşırdığında yayılan damlacıkların solunmasıyla bulaşma olabileceğini aktardı. Bulaş riskini azaltmak için önerileri şunlar: tedavinin ilk dönemindeki aktif hastaların maske takması, yaşam alanlarının sık havalandırılması, kalabalık ve kapalı ortamlarda uzun süre bulunmaktan kaçınılması, tedavinin düzenli sürdürülmesi ve öksürürken ağız-burun kapatılması (mendil ya da dirsek içi).
Tedavi süresi ve uyarılar
Veremin tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu belirten Yıldız, tedavinin genellikle en az 6 ay süreyle birden fazla ilacın birlikte kullanılmasıyla yapıldığını, ilaçların ücretsiz olduğunu ve hastaların düzenli izlendiğini söyledi. Tedaviye başlandıktan kısa süre sonra bulaştırıcılığın büyük ölçüde azaldığını, ancak bakterinin tamamen yok edilmesi zaman aldığından ilaçların kesintisiz kullanılması gerektiğini vurguladı.
Tedavinin yarım bırakılmasının sonuçları
Yıldız, tedavinin yarım bırakılmasının çok ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti: hastalığın tekrarlaması, daha ağır ve uzun seyir, ilaç direnci gelişmesi ve toplumda bulaşma riskinin artması. Bu nedenle hasta iyi hissetse bile ilaçları doktor kontrolü olmadan asla bırakılmamalıdır.
Yanlış bilgiler ve aşı
Veremle ilgili yanlış inançların toplum sağlığını tehdit ettiğini söyleyen Yıldız, BCG aşısının özellikle çocuklarda menenjit ve yaygın tüberküloz gibi ağır formlara karşı koruyucu olduğunu ve Türkiye'de çocukluk çağında rutin uygulandığını hatırlattı. Aşının erişkinlerde akciğer tüberkülozunu tamamen engellemese de hastalığın ağır seyretmesini azalttığını ifade etti. Ayrıca veremin yalnızca kötü beslenenlerde görüldüğü veya bulaşıcı olmadığı yönündeki yanlışların gerçeği yansıtmadığını vurguladı.
Kapanış: Erken başvuru hayat kurtarır
Verem Eğitim ve Propaganda Haftası'nın amacının toplumda tüberküloz konusunda bilinç oluşturmak, erken tanı ve tedavinin önemini vurgulamak olduğunu belirten Prof. Dr. Pınar Yıldız sözlerini şöyle sonlandırdı: 'Amaç; hastalığı saklamak yerine fark edip tedavi etmek, bulaşmayı önlemek ve sağlığı korumaktır. Uzun süren öksürüğü asla ihmal etmeyin. Erken başvuru hayat kurtarır, bulaşmayı önler. Tüberküloz tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlarınızı düzenli kullanın, yarım bırakmayın. Sağlıklı yaşam, temiz hava ve düzenli kontroller çok önemlidir. Ve en önemlisi: Veremden korkmayalım, geç kalmaktan korkalım.'
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI BAŞKANI PROF. DR. PINAR YILDIZ, DÜNYADA EN FAZLA ÖLÜME YOL AÇAN İLK 10 ENFEKSİYON HASTALIĞINDAN BİRİ OLDUĞUNU SÖYLEDİ.
