Eğitim evlilik yaşını öteleyip aile planlamasını dönüştürüyor

Eğitim evlilik yaşını öteleyip aile planlamasını dönüştürüyor

Yaşar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Dilek Cindoğlu ile Dr. Serkan Demirkılıç ve Doç. Dr. Hasan Tekgüç'ün ortak çalışması, uluslararası saygın dergi Economics and Human Biology'de yayımlandı. "More education, persistent withdrawal: Evidence from Türkiye" başlıklı makale, Türkiye'de 1997'de hayata geçirilen 8 yıllık zorunlu temel eğitim reformunun kadınların aile planlaması tercihleri üzerindeki etkisini ampirik verilerle inceledi.

Araştırmanın bulguları:

Çalışma, eğitim süresinin uzamasının geleneksel doğum kontrol yöntemlerinin kullanımını belirgin biçimde azalttığını gösteriyor. Araştırmaya göre evli kadınlarda 8 yıl ve üzeri eğitim almak, erkeklerin denetimindeki geleneksel yöntemlerin tercih edilme olasılığını yaklaşık yüzde 20,8 düşürüyor. Bu etki yalnızca bilgiye erişimle açıklanmıyor; çalışmada eğitimin kadınların ilk evlilik ve ilk doğum yaşını ertelemesi, erken yaşta evlilik ortamlarından uzaklaşma ve dolayısıyla karar almadaki yapısal değişimler üzerinden şekillendiği vurgulanıyor.

Araştırmada ayrıca, Türkiye'de modern doğum kontrol yöntemlerine erişim ve farkındalığın genel olarak yüksek olmasına karşın erkek kontrolündeki geleneksel yöntemlerin yaygınlığını sürdürdüğü; eğitimin ise bu kalıpları kırmada etkili bir araç olduğu belirtildi.

Politika önerileri ve etkisi:

Yazarlar, modern yöntemlerin daha yaygın benimsenmesi için yalnızca eğitim yatırımlarının artırılmasının yeterli olmadığını; aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerini dönüştürecek ve çiftlerin ortak karar alma dinamiklerini güçlendirecek politikaların da gerekliliğini dikkat çekiyor. Çalışma, aile planlaması programlarının tasarımında eğitimin yanı sıra sosyal ve kültürel müdahalelerin kombinasyonunun önemini ortaya koyuyor.

Sonuç olarak, araştırma Türkiye bağlamında eğitim politikalarının sadece ekonomik ve eğitimsel çıktılarla sınırlı kalmayıp, demografik tercihler ve sağlık davranışları üzerinde de kalıcı etkiler ürettiğini gösteriyor.

Uluslararası temsil ve anlamı:

Prof. Dr. Dilek Cindoğlu, alanını uluslararası platformlarda temsil etmeye devam ediyor. Uluslararası Sosyoloji Derneği (ISA) Yönetim Kurulu Üyeliği görevini sürdüren Cindoğlu, Polonya'nın Varşova kentinde düzenlenen kongrede Avrupa Sosyoloji Derneği (ESA) İcra Kurulu'na Ulusal Dernekler Temsilcisi olarak seçildi. Bu seçimle birlikte, ilk kez Ulusal Sosyoloji Dernekleri Temsilciliğine Türkiye'den bir sosyolog seçilmiş oldu; bu durum çalışmanın hem akademik hem de toplumsal yankısını güçlendiriyor.

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. DİLEK CİNDOĞLU