Eğitime erişimi genişleterek akademide kalite ve insan faktörünü korumak

Eğitime erişim ve yeni akademik yıl mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni için Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde yapılan programda konuştu. Yeni akademik yılın öğrencilere yeni bilgi ve tecrübe, akademisyenlere ise üretkenlik getirmesini dileyen Erdoğan, yükseköğretimin yaygınlaşması, kalitesi ve akademide insan unsurunun korunması üzerinde durdu.

Uluslararası dayanışma ve tarihî mirasın hatırlatılması:

Erdoğan, Gazze ve bölgenin mazlumlarına yönelik dayanışma mesajlarıyla sözlerine başladı. Gazze’de yaşayanların uğradığı yıkımı ve yaşanan can kayıplarını anarak bölge halkına ülke ve millet adına destek verdiklerini belirtti. Ardından tarihî bilimsel mirasımıza değinerek Bağdat’tan İstanbul’a, Kahire’den Semerkant’a uzanan coğrafyada medrese ve külliyeler aracılığıyla üretilen bilginin insanlığa ulaştırıldığını vurguladı. İmam-ı Gazali’den aktarılan anlayış üzerinden bilginin özüne inilmesi gerektiğini ifade etti ve maziye övünmeden ondan ilham alınması gerektiğini söyledi.

Yapay zekâ, akademi ve insan faktörünün önemi:

Cumhurbaşkanı, yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmelerin üniversiteler için hem fırsat hem de uyarı barındırdığını belirtti. Bilgiye erişimin kolaylaşmasının araştırma emeğini gölgeleme riskine dikkat çekti ve kaynağa yapay zekâ modelleri üzerinden ulaşmanın araştırma sürecindeki emek ve titizliği azaltabileceğini söyledi. Akademik süreçlerde insan faktörünün azalmasının, bilgilerin doğruluğu ve kalıcılığı açısından sakıncalı olduğunu vurguladı. Hoca-öğrenci ilişkisinin sadece bilgi aktarımı olmadığını, tecrübe paylaşımı ve öğrencinin yönlendirilmesinin vazgeçilmez olduğunu belirterek üniversitelerin öğretim usul ve esasları bağlamında bu meseleleri etraflıca ele alması gerektiğini ifade etti.

Erdoğan, yapay zekânın sunduğu bilgilerin sıhhati ve kaynak güvenilirliğinin sıkça sorgulandığını, akademide karşılaştırmalı, sorgulayıcı ve rasyonel değerlendirme kültürünün öneminin azalmaması gerektiğini kaydetti.

Erişim, altyapı yatırımları ve sayısal hedefler:

Konuşmasında son 24 yılda yükseköğretimde atılan adımları hatırlatan Erdoğan, göreve geldiklerinde olan 76 üniversiteyi 208’e, yurt sayısını 190’dan 877’ye, yatak kapasitesini ise 182 binden 1 milyona çıkardıklarını söyledi. Yurttaşların eğitim hakkına erişimin önemine vurgu yaparak, ülke içinde üniversite yaygınlaştırılmasının eğitimde fırsat eşitliği sağladığını belirtti. Üniversite harçlarının kaldırılması, bursların artırılması, altyapı ve dijital imkanların güçlendirilmesi gibi yapılan düzenlemeleri anlattı. Öğrencilerin barınma ve yemek desteği örneklerini vererek aylık barınma maliyetinin yalnızca 1.600 lira olduğunu ve iki öğün yemeğin ücretsiz sunulduğunu hatırlattı.

Üniversitelerin yaygınlaşmasına yönelik eleştirilere karşı, bu politikanın eğitimde fırsat eşitliğine hizmet ettiğini; aksi tutumun toplumun farklı katmanları arasındaki geçirgenliği azaltacağını belirtti. Soru ve eleştirilere açık olduklarını, hatalı veya istismar edilen uygulamaların düzeltilip hesap sorulacağını, fakat eğitim fırsatlarına dar bir bakışla karşı çıkılmaması gerektiğini ifade etti.

Akademik başarılar ve gelecek hedefleri:

Türkiye’nin yükseköğretim büyüklüğüne dair verileri paylaşan Erdoğan, yaklaşık 6,3 milyon öğrenci, 208 üniversite ve 190 bin akademik personel ile dünyanın en kapsamlı yükseköğretim topluluklarından birine sahip olduklarını söyledi. Bağımsız kuruluşların sıralamalarında makale ve derleme yayın sayısında 213 ülke içinde 15. sırada olduklarını, araştırma üniversitelerinin nitelikli yayın oranının ise %79 ile OECD ortalamasına yaklaştığını belirtti. 2026 yılında ikisi ilk 300 içinde olmak üzere 6 üniversitenin ilk 500e girdiğini ve orta vadede en az 2 üniversitenin dünyanın ilk 100 listesine girmesini hedeflediklerini açıkladı.

Erdoğan, akademiden yalnızca nicelik değil nitelik beklendiğini; yeni tezler, argümanlar ve teknik yenilikler üretilmesini, akademinin özgün katkılar sunmasını talep etti.

Mesleki eğitim ve istihdama yönelik adımlar:

Reel sektörle uyumlu yükseköğretim uygulamalarına ağırlık verileceğini söyleyen Cumhurbaşkanı, Organize Sanayi Bölgesi Meslek Yüksekokulları Projesi’nde elde edilen yüzde 90’a varan istihdam oranlarını örnek gösterdi. Şimdi işletmede mesleki eğitim modelini ileri taşıyarak İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli, Konya ve Gaziantep illerinde 185 mesleki ön lisans programında öğrenim gören 120 bin öğrenciyle bu süreci başlatacaklarını bildirdi. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen Kariyer Planlama Platformu’nun bu ihtiyaca katkı sağlayacağına inandığını söyledi.

Toplumsal dönüşüm ve kadınların yükselişi:

Uzun yıllar hakları kısıtlanan kadınların akademide yükselmesini önemsediklerini belirten Erdoğan, üniversitelerdeki kadın akademisyen oranının %47,17ye ulaştığını vurguladı. 30 Temmuz’da Meclis’ten geçirilen kanunla eğitim hayatı yarım kalan gençlerin üniversiteye yeniden erişiminin sağlandığını ve sayısız yasal-idari düzenlemeyle yükseköğretim sisteminin güçlendirildiğini aktardı.

Konuşmanın sonunda 2026 Yılı Yükseköğretim Kurulu Üstün Başarı Ödüllerinin takdim edildiği bildirildi. Erdoğan, sistemin iyileştirilmesine ve daha etkin hale getirilmesine yönelik yapıcı eleştirilere açık olduklarını yineleyerek açıklamalarını tamamladı.

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN, "BİZ SON DERECE NİTELİKLİ BİR YÜKSEKÖĞRETİM SÜRECİNİ ANADOLU'NUN DÖRT BİR YANINA ULAŞTIRDIK. HANGİ GELİR GRUBUNDAN OLURSA OLSUN BU ÜLKENİN EVLATLARI BULUNDUKLARI ŞEHİRLERDE EĞİTİM ALABİLSİN DİYE DEVLETİMİZİN İMKANLARINI SEFERBER ETTİK" DEDİ.