Gazze'de çakmakla yaşam: fiyatlar 20 kata çıkarken tamirciler öne çıktı

Gazze'de çakmak kıtlığı nasıl günlük hayatı etkiliyor:

İsrail ablukasının başladığı 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'nde enerji ve pişirme gazı tedarikindeki kesintiler, temel günlük ihtiyaçların karşılanmasını zorlaştırdı. Pişirme gazına erişimdeki kısıtlar aileleri su ısıtma ve yemek yapmak için odun, karton ve tahta gibi yakıt alternatiflerine yönlendirirken, ateş yakmanın en temel aracı olan çakmaklar da giderek kıymetli hale geldi.

Bölgedeki piyasa koşulları ve sınır kapılarındaki kısıtlamalar nedeniyle çakmak arzı daralırken fiyatlar katlanarak arttı. Sonuç olarak birçok hane yeni çakmak almak yerine ellerindeki eski çakmakları tamir ettirmeyi veya komşularla paylaşmayı tercih ediyor. Bu durum, günlük yaşamı zaten sarsılmış topluluklarda ek bir baskı unsuru oluşturuyor.

Tamirci sayısındaki artış ve fiyatlar:

Gazze şehrinin merkezindeki Saraya bölgesinde çakmak tamiri yapan Abdullah Abu Rahma, savaş öncesinde nadiren gördükleri bir hizmeti şimdi yoğun talep altında yürüttüğünü belirtiyor. Abu Rahma'ya göre piyasadaki en ucuz çakmak yaklaşık 20 dolar olurken, daha kaliteli türlerin fiyatları bunun çok üstüne çıkabiliyor. Sınır kapılarından girişe getirilen sınırlamalar, çakmak ve yedek parça teminini zorlaştırıyor.

Abu Rahma, gaz dolumu için yaklaşık 1 dolar aldığını ve bunun yeni bir çakmak almak zorunda kalmaktan daha ekonomik olduğunu söylüyor. Savaş öncesi fiyatlara dikkat çekerek, "Savaştan önce çakmaklar çok ucuzdu. Bir dolara 4 çakmak alırdım. Şimdi fiyatları bunun 20 katından fazla arttı" şeklinde durumu özetliyor. Yedek parça kıtlığı ise tamir sürecini hem pahalı hem de belirsiz kılıyor.

Sözler ve günlük gerçeklik:

Gazze'nin kuzeyinden merkezdeki Yermuk Mülteci Kampı'na sığınan Sarah Siam, içinde bulundukları koşulu, "Sürekli acı çeken ve her yönden krizlerle çevrili bir halkız" sözleriyle tanımlıyor. Siam, yeni çakmak bulamadığı için elindeki eski çakmağı tamir ettirdiğini; tamirin birkaç gün sonra bozulduğunu, tamir için ödediği miktarın yaklaşık 7 dolar olduğunu aktarıyor. Parasal yetersizlik nedeniyle tekrar tamir ettiremeyen Siam, yemek pişirmek gerektiğinde komşularından küçük parçalarla ateş yakmalarını istediğini anlatıyor.

Başka bir tamirci Saddam Jabr ise krizin adaletsizliğine dikkat çekiyor ve şöyle soruyor: "Bir çakmağın İsrail’e ne zararı var da sınır kapılarından girişine izin verilmiyor?" Jabr, çakmakların fiyatının bazen 40 dolara kadar çıktığını, birçok ailenin böyle bir maliyeti karşılayacak gelire sahip olmadığını vurguluyor. Tamir için gerekli parçaların zaman zaman bulunabilmesi de hizmetin sürekliliğini tehlikeye atıyor.

Günlük hayatın bu küçük ama temel unsuru üzerinden ortaya çıkan hikâyeler, bölgedeki insani krizin ayrıntılarını gösteriyor: insanlar yalnızca büyük altyapı sorunlarıyla değil, ateş yakmak için gerekli en basit araçlara erişimle de mücadele ediyor. Tamirciler kısa vadede nefes aldırsa da, arzdaki kısıt ve yüksek maliyetler çözüm sağlamaktan uzak görünüyor.

Sonuç olarak Gazze'de çakmaklar artık sıradan bir tüketim malzemesi olmaktan çıkmış, temel yaşam faaliyetlerini sürdürebilmenin parçası haline gelmiştir. Bu durum, bölgedeki insani ihtiyaçların en mikro düzeyde bile nasıl kırılganlaştığını açığa çıkarıyor ve halkın günlük dayanışma ağlarının önemini ortaya koyuyor.

İSRAİL'İN 7 EKİM 2023'TEN BU YANA ABLUKAYA ALDIĞI GAZZE ŞERİDİ'NDE, YAKIT VE PİŞİRME GAZI SIKINTISI NEDENİYLE ATEŞ YAKMAK İÇİN ÇAKMAKLARA DUYULAN İHTİYAÇ ARTARKEN, FİYATLAR 20 KAT YÜKSELDİ VE ESKİ ÇAKMAKLAR YENİDEN KULLANILMAK ÜZERE TAMİR EDİLMEYE BAŞLANDI.