Göç yollarına göre planlanan elektrik önlemleriyle kuşlara daha güvenli gökyüzü

Projenin kapsamı:

Adm Elektrik ve Gdz Elektrik ortaklığıyla yürütülen çalışma, 'Leyleklere Yeni Yuva' girişiminin devamı olarak 'Göçmen kuşlar için güvenli gökyüzü' adıyla genişliyor. 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü vesilesiyle paylaşılan yol haritasında, Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa illerinde göçmen kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş güzergâhlarındaki elektrik hattı kaynaklı risklerin belirlenmesi ve azaltılması hedefleniyor.

Araştırma alanları ve yöntemler:

Proje kapsamında yöredeki kuş türleri ve yoğunluklarını saptamak için sulak alanlarda ve göç koridorlarında sonbahar kuş sayımları başlatıldı. Yerel halk, muhtarlar ve gönüllülerin bildirimleriyle leyleklerin doğal ve platform yuvaları kayıt altına alınıyor. Saha gözlemleri, yılın farklı dönemlerine yayılan düzenli sayımlar ve takip cihazlarından elde edilecek verilerle zenginleştirilecek envanterin tamamlanması planlanıyor.

Çalışmalarda akademik katkı da öne çıkıyor. Ege Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ile Yüksek Biyolog Muhammet Ertem tarafından yürütülecek bilimsel gözlemler, kuş hareketlerinin mevsime göre değişimini izleyerek koruma önlemlerinin zaman ve mekan açısından daha isabetli planlanmasına imkân sağlayacak.

Veriyle yönlendirilen müdahaleler:

Projede seçilecek kuş türlerine takılacak GPS-GSM takip cihazlarıyla göç hareketleri, beslenme ve dinlenme alanlarındaki yoğunluklar izlenecek. Saha verileri, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak hazırlanacak risk haritalarında bir araya getirilecek ve böylece bakım ile yalıtım çalışmalarında önceliklendirme sağlanacak.

Yol haritasında yer alan teknik müdahaleler arasında, teller arasındaki mesafelerin büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi ile alacakaranlık ve sisli havalarda çarpma riskini azaltmaya yönelik görünürlük artırıcı ekipmanların yerleştirilmesi bulunuyor. Bu uygulamaların pilotu olarak Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ile çevresindeki hatlarda kuş dostu uygulamalar hayata geçirilecek.

Doç. Dr. Ortaç Onmuş, 'Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç, üreme ve kışlama dönemlerindeki hareketlilik farklı; bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz' diyerek gözlemin zamanlamasına vurgu yaptı.

Yüksek Biyolog Muhammet Ertem ise sahadan gelecek verilerin doğrudan şebeke müdahalelerini belirleyeceğini belirterek, 'Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılması farklı riskler, dolayısıyla farklı önlemler gerektiriyor. Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve yoğun dinlenme noktalarını ayrıntılı inceleyeceğiz. Bu bilgiler hangi hatlara yalıtım yapılacağı ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılacağı konusunda yol gösterecek' ifadelerini kullandı.

Projede ayrıca doğal yuvalarda ve platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri yapılarak elde edilen sonuçların karşılaştırılması ve gelecekteki yuva tasarımları ile hatlarda gerekli iyileştirmeler için bilimsel veri oluşturulması hedefleniyor.

Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, hizmet verdikleri coğrafyayı burada yaşayan tüm canlılarla paylaşma sorumluluğuyla, elektrik dağıtım hizmetlerini canlıların ihtiyaçlarını ve güvenli yaşam hakkını gözeterek geliştirmeyi sürdüreceklerini açıkladı. Bilimsel verilerle yönlendirilen bu yaklaşım, kuşların güvenle yuva kurmasına, beslenmesine, dinlenmesine ve göç yolculuklarını sürdürmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.

DOÇ. DR. ORTAÇ ONMUŞ VE YÜKSEK BİYOLOG MUHAMMET ERTEM’İN KATKILARI İLE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARIN ÇIKTILARI, İKİ ŞİRKETİN HİZMET VERDİĞİ BEŞ İLDE, GÖÇMEN KUŞLARIN ELEKTRİK HATLARIYLA ETKİLEŞİME BAĞLI RİSKLERDEN KORUNMASINA YÖNELİK ÖNLEMLERİN PLANLANMASINDA KULLANILACAK.