karabük akademisyenleri iklim değişikliğine dayanıklı erkek antep fıstığı genotipleri arayacak

Karabük ekibi uluslararası Antep fıstığı araştırmasında görev alacak

Karabük Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Kamil Sarpkaya ile araştırmacı Halit Seyfettin, Türkiye ile Özbekistan arasında yürütülecek uluslararası Antep fıstığı araştırma projesinde yer alacak. Proje, iklim değişikliğine bağlı çiçeklenme uyumsuzluklarının neden olduğu verim kayıplarını azaltmaya katkı sağlayabilecek erkek genotiplerin belirlenmesini hedefliyor.

Çalışma, TÜBİTAK ile Özbekistan Cumhuriyeti Yükseköğretim, Bilim ve Yenilikler Bakanlığı iş birliğindeki 2518 İkili İş Birliği Destek Programı kapsamında desteklenmeye değer görüldü. Projenin başlığı Seleksiyon Aşaması-I kapsamında Türkiye ve Özbekistan’daki doğal Pistacia türü popülasyonlarında uzun çiçek açan erkek Antep fıstığı ağaçlarının seçimine odaklanıyor.

projenin hedefleri ve önemine dair açıklama:

Projede temel amaç, Türkiye ve Özbekistan’daki doğal Pistacia popülasyonlarında uzun süre çiçeklenen erkek genotiplerin belirlenmesi ve bunların tozlayıcılık potansiyelinin değerlendirilmesi olarak belirtildi. Antep fıstığında verimi doğrudan etkileyen bir faktör olan erkek ve dişi ağaçların çiçeklenme dönemlerinin uyum göstermesi, iklim değişikliği nedeniyle bozulan mevsimsel periyotlarda risk altında bulunuyor.

İklim değişikliğine bağlı sıcaklık dalgalanmaları ve mevsimsel değişimler çiçeklenme zamanlarını etkileyerek tozlanma yetersizliğine ve verim kayıplarına yol açabiliyor. Bu nedenle proje, değişen iklim şartlarında tozlanmanın sürekliliğine katkı sağlayabilecek genetik kaynakları ortaya çıkarmayı amaçlıyor.

saha çalışmaları ve yöntemler:

Proje iki yıl sürmesi planlanan bir çalışma olarak yapılandırıldı. Türkiye yürütücülüğünü Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İzzet Açar, Özbekistan yürütücülüğünü ise Taşkent Devlet Tarım Üniversitesinden Dr. Mansurbek Kholmurotov üstleniyor. KBÜ adına Doç. Dr. Kamil Sarpkaya ve Halit Seyfettin araştırma ekibinde aktif rol alacak.

Saha çalışmaları Türkiye'de Şanlıurfa, Siirt ve Karabük ile Özbekistan'da doğal Pistacia popülasyonlarının bulunduğu alanlarda yürütülecek. Arazi gözlemlerinde uygun erkek ağaçlar belirlenerek çiçeklenme özellikleri izlenecek ve polen örnekleri toplanacak.

Laboratuvar analizlerinde toplanan polenlerin canlılığı ve çimlenme kapasitesi incelenecek; çalışma kapsamında yaklaşık 15 gün süren çiçeklenme özellikleri gösteren erkek genotiplerin belirlenmesi ve tozlayıcılık potansiyellerinin değerlendirilmesi planlanıyor. Seçilen genotiplerin tozlayıcılık özellikleri, potansiyel genetik kaynaklar olarak ileriki uygulamalarda kullanılmak üzere raporlanacak.

Projenin sonuçlarının, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik tarımsal stratejiler ve yerel çeşitlerin korunması açısından önemli katkılar sağlaması bekleniyor. KBÜ'deki ekip, sahadaki gözlem ve örnekleme çalışmalarında üniversitenin bilimsel altyapısını projeye taşıyacak.

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ (KBÜ) AKADEMİSYENLERİ DOÇ. DR. KAMİL SARPKAYA VE ARAŞTIRMACI HALİT SEYFETTİN, TÜRKİYE İLE ÖZBEKİSTAN ARASINDA YÜRÜTÜLECEK ULUSLARARASI ANTEP FISTIĞI ARAŞTIRMA PROJESİNDE GÖREV ALACAK.