Karahan: fon piyasası dalgaları likidite adımlarını zorunlu kıldı

Karahan: fon piyasası dalgaları likidite adımlarını zorunlu kıldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TÜGİAD Ankara ile TCMB iş birliğinde düzenlenen Ekonomi Buluşması'nda fon piyasasındaki gelişmelerin bankacılık sistemi ve diğer finansal piyasalarla etkileşimini yakından izlediklerini söyledi. Karahan, fiyat istikrarı ile finansal istikrarın birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu vurgulayarak, bu çerçevede likidite imkanlarını gözden geçirdiklerini belirtti.

fiyat istikrarı, dezenflasyon ve para politikası:

Konuşmasında fiyat istikrarının uzun vadeli planlamayı kolaylaştırdığını ve yatırım ile üretim ortamını iyileştirdiğini ifade eden Karahan, arz yönlü şokların özellikle enerji fiyatları üzerinden enflasyon görünümünü etkilemeye devam ettiğini kaydetti. Bu baskıların manşet enflasyondaki iyileşmeyi sınırladığına işaret eden Karahan, buna karşılık sıkı para politikasının iç talepteki yavaşlama yoluyla dezenflasyonu desteklediğini belirtti.

Karahan, enflasyonun ana eğiliminde son dönemde gerileme olduğunu söyleyerek, “Enflasyonun ana eğilimini, talep koşullarını ve beklentileri birlikte değerlendirerek orta vadeli enflasyon görünümüne odaklanıyoruz” dedi ve enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşu koruduklarını ekledi. Ayrıca Karahan, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığı kararlılıkla sürdüreceğiz" şeklinde net bir taahhütte bulundu.

enerji fiyatlarının etkileri ve enflasyon bileşenleri:

Karahan, petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyesinin üzerinde seyrettiğini ve rafineri marjlarındaki artışın motorin fiyatları üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti. Doğal gaz fiyatlarının ise savaş öncesi seviyesinin yaklaşık üç katına çıktığını vurguladı. Bu gelişmelerin hem doğrudan hem de ulaştırma hizmetleri gibi kalemler üzerinden dolaylı etkilerle enflasyonu yukarı çektiği ifade edildi.

Enerji kaynaklı baskıların sürdüğünü ancak diğer kalemlerdeki iyileşmelerin devam ettiğini vurgulayan Karahan, ekim itibarıyla enerji dışındaki ana gruplarda yıllık enflasyonun geçen yılın altında seyrettiğini aktardı. Karahan, ana eğilimin yıllıklandırılmış olarak savaş döneminde yüzde 30’lar seviyesine yükseldiğini ve ekim ayında %23,7 seviyesine gerilediğini bildirdi. Bu seviyenin mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğuna dikkat çekti.

Enerji enflasyonunun savaş etkisiyle %51,4 seviyesine çıktığını belirten Karahan, hizmet enflasyonunda alt kalemlerin farklı seyir izlediğini; kira enflasyonunda ise belirgin bir yavaşlama gözlemlediklerini kaydetti. Kira enflasyonunun bir önceki yılın %66 düzeyinden bu yıl ekim ayında %40 altına gerilediğini belirterek, bunun hizmet enflasyonundaki gerilemeyi desteklediğini söyledi. Ulaştırma hizmetleri yıllık enflasyonu ise %42,5 olarak ifade edildi; haberleşme hizmetleri enflasyonu da yaklaşık %43 seviyesine yükselerek hizmet enflasyonunu yukarı çeken kalemlerden biri oldu.

Gıda enflasyonunda ise yılın başlarında yüksek seyrin, tarımsal üretimdeki toparlanmayla gerilediğini belirten Karahan, taze meyve ve sebze kaynaklı oynaklığın Ekim ayında tüketici enflasyonunun seyrinde etkili olduğunu ve iklim koşullarına bağlı oynaklığın devam edebileceğini vurguladı.

finansal istikrar, fon piyasaları ve likidite önlemleri:

Fon piyasasındaki son gelişmelerin cari denge, dış talep ve rezervlerdeki hareketlerle bağlantılı olduğunu söyleyen Karahan, Avrupa’daki ılımlı büyüme görünümü ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki daralmanın dış talebi etkilediğini belirtti. Buna rağmen ikinci çeyrekte artan ihracatın lojistik maliyetlerindeki yükseliş ve tedarik sorunlarına rağmen Türkiye’ye yönelen ek talepten destek aldığına dikkat çekti.

Bu çerçevede TCMB'nin attığı adımlar şu şekilde aktarıldı: haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarı artırıldı; bankalar arası para piyasasında bankaların borç alabilme limitleri güncellendi; teminat iskontu oranları düşürüldü; zorunlu karşılık uygulamasında değişiklik yapılarak Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloket hesisi oranları azaltıldı. Ayrıca KOBİ kredileri için kredi büyüme sınırları yükseltildi. Karahan, bu önlemlerin bankaların likidite yönetimine esneklik sağladığını belirtti.

Özel sektör tahvil piyasasında talebin önemli kısmının yatırım fonlarından geldiğini ve son dönemde fonlardan yaşanan çıkışların özel sektör borçlanma araçlarına talebi azalttığını kaydeden Karahan, refinansman riskinin azaltılması amacıyla özel sektör tahvillerinin itfasına yönelik kredileri büyüme sınırından muaf tuttuklarını açıkladı.

Karahan, fon piyasası gelişmelerine ilişkin portföy tercihlerinde finansal sisteme ve Türk Lirası'na güvenin güçlü bir şekilde devam ettiğini gördüklerini ifade etti. Sıkı para politikası ve makroihtiyati tedbirlerin etkisiyle Türk lirası mevduatlarının güçlü şekilde arttığını, yabancı para mevduatlarda ise sınırlı artış olduğunu belirtti. TCMB Başkanı, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payının ikinci çeyrekten itibaren yüzde 60’ın üzerine çıktığını ve son dönemde yüzde 61’in üzerinde seyrettiğini söyledi.

Rezervlerle ilgili olarak Karahan, brüt rezervlerin 27 Şubat’taki 210 milyar dolar seviyesinden 30 Ekim itibarıyla 158 milyar dolara gerilediğini; rezervlerdeki düşüşün 30 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını ifade etti.

Karahan, finansal istikrar için gerekli ek tedbirleri proaktif bir şekilde almaya devam edeceklerini vurguladı ve dezenflasyon kazanımlarının sürdürülmesinin önemini tekrar etti. Program, Karahan’ın konuşmasının ardından 'İş Dünyasının Gözüyle: Ekonomide Beklentiler ve Fırsatlar' başlıklı panelle devam etti.

TCMB BAŞKANI KARAHAN: "FON PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN BANKACILIK SİSTEMİ VE DİĞER FİNANSAL PİYASALARLA OLAN ETKİLEŞİMİNİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ"