Kültürel mirası görünür kılan iki çalışma: Jaba koleksiyonu ve Rami kitabı

Tanıtım programı ve bakanın vurguları

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ankara Milli Kütüphane Konferans Salonu’nda düzenlenen Aleksandre Jaba Koleksiyonu ve Rami Kütüphanesi Kitap Lansmanı programında konuştu. Bakan Ersoy, bu iki yayının kültürel hafızanın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından taşıdığı önemi öne çıkardı.

Ersoy, kültürel üretimin farklı dillerde ortaya çıkmış eserleri de kapsadığını belirterek, bunların toplumun ortak mirası olduğunu ifade etti. Bakanlık çalışmalarının yalnızca koruma değil; araştırma, erişime açma, yayımlama ve kültürel üretimi destekleme yönünde olduğunu söyledi.

Aleksandre Jaba Koleksiyonu: içerik ve yayın çalışması

Aleksandre Jaba Koleksiyonu, Rus diplomat Alexandre Jaba’nın Erzurum konsolosluğu döneminde, rehberliğini yapan Mela Mehmude Bazidi desteğiyle derlediği Kürtçe klasik ve el yazması eserlerden oluşuyor. Koleksiyon uzun yıllar St. Petersburg’da saklanmış, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları tarafından basılarak günümüze taşındı.

Yayınlanan eserler, toplam 13 cilt hâlinde orijinal yapıyı koruyacak şekilde düzenlendi ve tamamı 7 bin 860 sayfa olarak okuyucuyla buluştu. Yayın çalışmasının kapsamı doğrultusunda koleksiyon, yayınlara eklenen metinlerle birlikte 15'inci cilt formatında okuyucuya sunuldu.

Kapsamı ve akademik katkılar:

Çalışmada yer alan 69 Kürtçe eserin tıpkıbasımları bir araya getirilirken, her ciltte Türkçe ve Kürtçe inceleme ve tavsif metinleri de yer alıyor. Bakanlık, 2010 yılından itibaren Kürtçe klasik eserleri Türkçe çevirileriyle yayımlama programını sürdürdüğünü; bu kapsamda 2025 yılına kadar 17 eser başlığının okuyucuyla buluşturulduğunu belirtti.

Ersoy, Jaba koleksiyonunun yalnızca dil ve edebiyat açısından değil; halk kültürü, folklor, sözlü anlatı geleneği ve dönemin toplumsal hayatı bakımından da önemli kaynaklar içerdiğini vurguladı. Ayrıca çalışmanın, araştırmacıların farklı disiplinlerde kullanabileceği düzenli ve erişilebilir bir kültür malzemesi sunduğunu ifade etti.

Rami Kütüphanesi: dönüşüm, işlev ve uluslararası tanınırlık

Rami Kütüphanesi projesinin esas hedefi, tarihi kimliği korunarak yapıyı çağdaş bir kütüphane ve kültür merkezine dönüştürmek oldu. Bakan Ersoy, Rami Kışlası'nın bu kapsamlı dönüşümünün tarihini, mimarisini ve günümüzde üstlendiği işlevleri detaylı biçimde ele alan bir kitapla kayıt altına alındığını söyledi.

Projenin niteliği ve ödül:

Rami Kütüphanesi, kitap içinde akademik yazılar, mimari çizimler ve planlar, fotoğraflar ve uzman değerlendirmeleriyle anlatılıyor. Bu dönüşümün uluslararası alandaki karşılığını da önemseyen Bakanlık, Rami Kütüphanesi'nin 2026 yılında Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu Yeşil Kütüphane Ödülü'nde büyük ölçekli proje kategorisinde dünya birincisi seçilmesiyle tescillendiğini hatırlattı.

Ersoy, Rami projesinin yalnızca bir restorasyon örneği olmadığına; bilakis yazma eserleri, araştırma ve kültür-sanat faaliyetleri, eğitim ve sosyal yaşamı aynı mekânda buluşturan kapsamlı bir kamusal kullanıma dönüştüğünü belirtti.

Kamu hizmeti anlayışı ve ortak aidiyet

Bakan, kültür hizmetinin mevcut değerleri muhafaza etmekle sınırlı olmadığını; araştırma, koruma, yaşatma, değerlendirme ve yayma görevlerinin de beraber yürütüldüğünü vurguladı. Bu yaklaşım çerçevesinde yayımlar ve kütüphane projelerinin, unutulmaya yüz tutmuş kaynakları araştırmacıların erişimine açtığını ve tarihi yapıların geleceğe kayıtlı biçimde aktarılmasını sağladığını söyledi.

Konuşmasını 'Bu topraklarda üretilen her eseri, konuşulan her dili ve yaşatılan her kültürel değeri ortak mirasımızın bir parçası olarak görüyoruz' şeklinde sürdüren Ersoy, kültürün birleştirici gücüne işaret ederek ortak aidiyeti güçlendirme hedeflerini yineledi. Ayrıca Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçelinin desteğiyle ilerleyen hedeflerin, toplumun birlik ve beraberlikle geleceğe yürüme iradesini yansıttığını kaydetti.

Sunulan iki eserin, Bakanlığın kültürel mirası görünür, erişilebilir ve kullanılır kılma çabasının somut örnekleri olduğu vurgulandı; Aleksandre Jaba Koleksiyonu araştırmacılar için dil ve kültür kaynaklarını genişletirken, Rami kitabı ise tarihî bir yapının çağdaş işlevini bütün yönleriyle belgeliyor.

ANKARA MİLLİ KÜTÜPHANE KONFERANS SALONU'NDA, ALEKSANDRE JABA KOLEKSİYONU VE RAMİ KÜTÜPHANESİ KİTAP LANSMANI PROGRAMI DÜZENLENDİ