Okul çantası seçimi çocukların omurga sağlığını etkiliyor

uzman uyarısı: yanlış çanta seçimi ve erken başlangıç hazırlıkları

2026-2027 eğitim öğretim yılının yaklaşmasıyla birlikte veliler kırtasiye ve giyim alışverişine başladı. Millî Eğitim Bakanlığı takvimine göre yılın ilk ders zili 14 Eylül 2026 Pazartesi günü çalacak; okul öncesi ve birinci sınıflar içinse 7-11 Eylül 2026 tarihlerinde başlangıçlar yapılacak. Bu dönemde Düzce Atatürk Devlet Hastanesi Muncurlu Kampüsü Müdür Yardımcısı fizyoterapist Tanju Şahin, okul çantası seçiminde yapılacak yanlışların küçük çocuklarda kalıcı duruş bozukluklarına yol açabileceği uyarısında bulundu.

çantanın taşıdığı riskler ve tedavi süreci:

Şahin, yanlış çanta seçimi ve kullanımının çocuklarda duruş bozukluklarına, omurga eğriliklerine sebep olabileceğini belirterek örnek olarak skolyoz ve kifoz gibi rahatsızlıkları gösterdi. Bu tür duruş bozukluklarının tedavisinin mümkün olduğunu, ancak sürecin uzun ve çoğu zaman ağrılı olduğunu vurguladı. Tedavi sürecinde çocukların boyun, sırt ve omuz ağrılarıyla karşılaşabildiği, dolayısıyla önlemin erken ve doğru alınmasının önem taşıdığı ifade edildi.

doğru çanta nasıl olmalı ve ağırlık sınırı:

Şahin'in verdiği kriterlere göre çanta seçiminde iki ana ölçüt öne çıkıyor: taşıma şekli ve taşınan ağırlık. Bu kapsamda şu öneriler öne çıkıyor:

Çift askılı çantalar tercih edilmeli; tek omuzlu modellerden kaçınılmalı. Çantalarda göğüs ve bel kemeri bulunması, askılarda yumuşatıcı pedler olması tercih nedeni olmalı. Çantanın ağırlığı konusunda ise net bir ölçüt verildi: çanta ve içindeki materyaller çocuğun kilosunun %10–15 oranını aşmamalıdır.

Bu sınıra uymak için yüzeysel süslemeler, ağır metalli mataralar, ağır sözlük veya gereksiz eşyalar yerine daha hafif alternatifler seçilmeli. Ayrıca mümkünse okul idarelerinden dolap talep edilerek her gün taşınması gereken malzeme azaltılabilir; ders programına göre gereksiz kitabın her gün taşınmaması sağlanabilir.

çanta yerleşimi ve kullanım pratikleri:

Çantanın içinde ağırlık dağılımı da kritik bir noktadır. Ağır kitap ve materyaller omurgaya yakın bölümlere yerleştirilmeli, hafif eşyalar gövdeden uzak kısımlara konulmalı. Matara, cetvel gibi eşyalar tek tarafa toplanmamalı; sağa-sol dengeli dağıtım tercih edilmelidir. Askıların gevşek olmaması, çantanın kalçaya kadar inip sallanmaması; çantanın sırta tam oturması ve gövdeye yakın durması gerekiyor.

Şahin, ayrıca çocuklara çantayı iki omuzlarına da eşit şekilde asma alışkanlığı kazandırılmasının önemine dikkat çekti. Resim çantaları, rulolar ve beslenme çantaları mümkün olduğunca omurgaya yakın taşınmalı; sırt çantası formunda olan modeller omurga açısından daha elverişli sayılmaktadır.

Sonuç olarak, doğru çanta seçimi ve düzenli kullanım, çocuklarda ileride ortaya çıkabilecek duruş bozuklukları riskini azaltmada temel rol oynuyor. Uzman uyarıları dikkate alınmazsa ortaya çıkabilecek rahatsızlıkların tedavisinin zorlu ve uzun süreli olduğunu unutmamak gerekiyor.

DÜZCE ATATÜRK DEVLET HASTANESİ MUNCURLU KAMPÜSÜ MÜDÜR YARDIMCISI FİZYOTERAPİST TANJU ŞAHİN