sahte rapor tuzağı: ikinci el araç alımında yapay zekaya dikkat

yöntem ve riskler:

İkinci el araç piyasasında son dönemde yapay zeka yazılımları kullanılarak eski ekspertiz raporlarının dijital ortamda değiştirildiği tespit edildi. Kötü niyetli satıcılar, motor arızaları, boyalı veya değişmiş parçaları gizlemek ve rapor tarihlerini güncellemek için görsel düzenlemelere başvuruyor. Bu tür tahrifat, alıcının aracı satın aldıktan kısa süre sonra yolda kalmasına ve önemli maddi zararlar yaşamasına yol açabiliyor.

Uzmanlar, ilan sitelerindeki pdf veya görsel formatındaki belgelerin artık tek başına güvenilir bir gösterge olmadığını vurguluyor. Sahte raporlar genellikle küçük ve önemsiz görünen kusurları bırakarak büyük sorunları gizleyecek şekilde kurgulanıyor; alıcılar 'güvenilir rapor' algısıyla ekspertize gitmeden aracı alabiliyor.

ekspertiz nasıl manipüle ediliyor:

Oto ekspertiz işletmecisi Nihat Peldek, uygulamanın yöntemini şöyle aktarıyor: eski bir ekspertiz raporunun görseli yapay zekaya veriliyor, rapor üzerindeki bazı kusurlar kapatılıyor veya rapor güncel gibi gösteriliyor. Peldek, bunun alıcıları yanıltarak sonradan mağduriyetlere yol açtığını belirtiyor. Ayrıca fiziki şartlarda ve farklı uzmanlık alanlarında yapılan incelemelerin yerine bir yazılımın geçemeyeceğini; kaporta, mekanik, airbag ve kilometre kontrolü gibi ayrı uzmanlıkların gerektiğini vurguluyor. Peldek’in işletmesinde İzmir’de 5 kişinin çalıştığı ve bu kişilerin kaporta ustası, mekanik ustası, airbag sorumlusu ile kilometre ve bilgisayar işiyle ilgilenenler olarak görev yaptıkları kaydedildi.

alıcılar için öneriler:

Uzmanlar, ikinci el araç alımı sırasında ilanlardaki ekspertiz raporlarına güvenilmemesini ve her araç için tarafsız, yerinde ve güncel ekspertiz yaptırılmasını öneriyor. Peldek, alıcılara aracı görmeden önce mevcut hasar bilgisinin sorulması, değişen parçaların ve aracın geçmiş kilometresinin kontrol ettirilmesi gerektiğini söylüyor. Ayrıca bakımların yapıldığı yer, faturalar ve servis kayıtları mutlaka incelenmeli; yetkili servis kayıtları ile özel servis faturaları karşılaştırılmalı.

kontrol listesi:

Alıcıların dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şunları içeriyor: hasar kaydı, değişen parçalar, gerçek kilometre sorgusu, bakım faturaları, tramer kaydı, önceki sahip sayısı ve yedek anahtar durumu. Peldek, bakımların faturalı ve belgeli olmasına özellikle dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor; zira bakım kayıtlarında da sahtecilik yapılabildiği vurgulanıyor.

Mevsimsel bakımlara da dikkat çekiliyor. Kış şartlarında kışlık lastik, antifriz durumu, doğru yağ ve kayış kullanımı gibi konular aracın güvenli çalışması açısından önemli. Yanlış veya sonradan eklenen antifriz gibi uygulamalar ileride su kaçaklarına ve motorun hararet yapmasına sebep olabiliyor. Bu nedenle bakımların nerede ve nasıl yapıldığının tespiti alıcı için hayati önem taşıyor.

Sonuç olarak uzmanlar, ikinci el araç alıcılarına ilanlardaki belgeleri tek kaynak kabul etmemelerini, aracı almadan 1 gün önce veya mümkünse satın alma günü güncel ekspertiz yaptırmalarını, bakımları ve tramer sorgularını titizlikle kontrol etmelerini tavsiye ediyor. Bu tedbirler, yapay zeka ile düzenlenmiş sahte raporların yol açabileceği ekonomik ve güvenlik risklerini azaltmaya yardımcı olacak.

OTO EKSPERTİZ MERKEZİ İŞLETMECİSİ NİHAT PELDEK, YAPAY ZEKA İLE DEĞİŞTİRİLEN SAHTE EKSPERTİZ RAPORLARINA KARŞI ALICILARIN ARAÇ ALMADAN ÖNCE KENDİ SEÇTİKLERİ MERKEZLERDE KONTROL YAPTIRMALARI GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ.