Yapay Zeka ile Canlanan Diyarbakır Surları: 1932'de Yıkılan Bölümler Yeniden Göründü
Adem Ulusoy'un çalışması, eski fotoğrafları dijital ortamda yeniden hayata geçirdi
İçerik üreticisi Adem Ulusoy, eski fotoğraflardan ilham alarak yapay zeka desteğiyle 1932'de yıkılan Diyarbakır surlarının bir bölümünü günümüze taşıdı. Çalışma, 'Günümüzde yıkılmamış olsaydı Diyarbakır surları nasıl olurdu' sorusuna görsel bir yanıt sunuyor.
Diyarbakır surlarının bazı bölümleri 1932 yılında, dönemin valisi Hasan Faiz Ergun tarafından, Ankara'dan gelen talimat doğrultusunda yıkıldı. Surların özellikle Dağkapı ve Mardin Kapı çevresindeki bölümleri şehirleşme ve 'şehrin hava alması' gerekçesiyle ortadan kaldırıldı; yıkım sürecinde dinamit kullanıldığı bildirildi.
Dönemin bazı bilim insanları ve kanaat önderleri yıkıma karşı çıkarken, en dikkat çeken isimlerden biri olan Fransız arkeolog Albert Gabriel surların yıkılmasının bilimsel açıdan doğru olmadığını belirterek Ankara'ya telgraflar çekti. Yapılan görüşmelerin ardından yıkım süreci durduruldu; ancak Dağkapı ve Mardin Kapı taraflarında geri döndürülemez hasarlar oluşmuştu.
Yıkım sırasında ortaya çıkan molozların taşınması da ayrı bir sorun oluşturdu; dönemin teknik imkânları nedeniyle bazı molozlar bir süre şehir içinde kaldı. Sürecin tamamlanmasının ardından Diyarbakır surları bugünkü görünümüne ulaştı.
Adem Ulusoy, yaptığı çalışmayı anlatırken 1932'deki yıkımın arka planını ve dönemin şehirleşme refleksini vurguladı. Ulusoy, projesiyle tarihin önemine dikkat çekmeyi ve yaklaşık 2 bin yıldır ayakta duran surların geçmişini daha görünür kılmayı amaçladığını ifade etti.
1932 YILINDA DAĞKAPI VE MARDİN KAPI ÇEVRESİNDE YIKILAN DİYARBAKIR SURLARININ BİR KISMI, İÇERİK ÜRETİCİSİ ADEM ULUSOY TARAFINDAN YAPAY ZEKA DESTEKLİ ÇALIŞMA İLE GÜNÜMÜZDE YIKILMAMIŞ OLSAYDI NASIL GÖRÜNECEĞİYLE GÖRSELLEŞTİRİLDİ.
