Zonguldak’ta taşkömüründen nadir toprak elementi araştırması başlıyor
TTK ve TENMAK iş birliğiyle AR-GE projesi
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) arasında, geçtiğimiz aylarda imzalanan protokol ile taşkömürü ve yıkama atıklarından nadir toprak elementi elde edilmesine yönelik araştırma-geliştirme çalışmaları başlatılacak. Proje, ileri teknoloji ürünlerinde kullanılan bu kritik elementlerin kömür ve atıklardan çıkarılabilirliğini incelemeyi hedefliyor.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serdar Yılmaz, protokolün bölge için değerli olduğunu vurguladı ve AR-GE çalışmasının katkı sağlayacağını belirtti.
Doç. Dr. Serdar Yılmaz konuyla ilgili olarak şunları söyledi:
"Özellikle ikincil kaynaklar dediğimiz kaynakların araştırılması söz konusu. ’Kömürün bünyesinde veya atıklarında bir nadir toprak elementleri bulabilir miyiz?’ çerçevesinde AR-GE çalışmasına yönelik proje imzalandığını biliyoruz. İnşallah bu tür şeyler bulunursa bölgeye de katma değer sunacaktır diye düşünüyorum. Aynı zamanda atıkların değerlendirilmesi açısından da bu konuyu önemsiyorum."
Yılmaz, başta ABD ve Çin olmak üzere birçok ülkenin nadir toprak elementleri üzerine çalışmalar yürüttüğünü, Türkiye’de ise ETİ Maden, TENMARK ve MTA aracılığıyla araştırmaların sürdürülmekte olduğunu belirtti.
Yılmaz, kömür ve atıkların hangi biçimlerde bu elementleri barındırabileceği konusunda şunları ekledi: "Kömürün kendi bünyesinde olabilir. Kömürün atıklarında ve kül birleşiklerinde olabilir. Bununla beraber cevher hazırlama dediğimiz atıklarında ve uçucu kül dediğimiz, kömür yandıktan sonra oluşan ince toz kalıntıların da araştırılmasına gerek vardır diye düşünüyorum. Kömürün direkt bünyesine vardır demek de biraz soru işareti. Bunun biraz araştırılması gerekiyor. ’Kömürü yakalım, bunun külüne bakalım’ demek de doğru bir yaklaşım değil. Ancak bunun belli bir araştırmadan geçmesi gerekir. Laboratuvar ölçekli araştırmaların yapılması ve yavaş yakılması lazım. Daha sonra ortaya belli bir kalıntının ortaya çıkması lazım ve bunların analiz edilmesi gerekiyor. Diğer tarafta da ’şist’ dediğimiz kömürün killi yapılarında da bakılması gerekiyor. Çünkü birinci yataklarda genel olarak killi yapılara sahibiz. Buralarda aranmaz ama TENMAK ve TTK arasında ikincil yataklar dediğimiz bölgeler söz konusu. Buralara, atıklara ve kömürün kendi bünyesine bakılacaktır".
Projenin laboratuvar ölçekli çalışmalarıyla başlayacağı ve kömür ile atık kül analizlerinin öncelikli olacağı belirtiliyor. Elde edilecek bulguların, hem bölge ekonomisine hem de atık yönetimi ve değerlendirmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Taşkömüründen nadir toprak elementi araştırılacak
