Sömestir Tatilinde Uyku Düzeni İçin Öneriler
Tüm Uyku Tıbbı ve Araştırmaları Derneği (TUTDER) Başkanı, Kulak Burun Boğaz ve Uyku Uzmanı Prof. Dr. Vural Fidan, sömestir tatilinde uyku düzeni bozulan öğrencilerin okul dönemine daha rahat uyum sağlaması için uyku saatlerinin birkaç gün boyunca her gün 15-20 dakika erkene çekilmesini önerdi.
Okullarda ikinci yarıyılın yarın başlayacağını hatırlatan Fidan, tatil döneminde bozulan uyku saatlerinin ani değişimle değil, kademeli olarak düzeltilmesi gerektiğini vurguladı. Araştırmalara göre tatil dönemlerinde çocukların yüzde 60’tan fazlası geç yatma alışkanlığı geliştiriyor; üst solunum yolu rahatsızlıkları ve evde geçirilen sürenin artması da uyku düzenini olumsuz etkiliyor. Ev ortamında ekran kullanımının ise tatil sürecinde ortalama yüzde 40 artış gösterdiğine dikkat çekti.
Ekran süresi arttıkça uyku kalitesi düşüyor
Prof. Dr. Fidan, tatil boyunca artan telefon, tablet ve televizyon kullanımının çocuklarda alışkanlığa dönüştüğünü belirterek, okul dönemi başlamadan bu düzenin mutlaka sınırlandırılması gerektiğini söyledi. Bilimsel çalışmalarda, günlük ekran süresi 2 saatin üzerine çıkan çocuklarda uykuya dalma süresinin uzadığı, gece uyanmalarının arttığı ve toplam uyku süresinin kısaldığı ortaya konuyor.
Fidan, "Özellikle akşam saatlerinde maruz kalınan mavi ışık, uyku hormonu olarak bilinen melatoninin salgılanmasını baskılıyor. Bu durum çocuklarda uykuya dalma süresini yüzde 30-40 oranında uzatabiliyor" diye uyardı.
Fidan ayrıca, "Tatil döneminde edinilen telefon ve televizyon bağımlılığının okul başlamadan önce mutlaka azaltılması gerekiyor. Aksi halde hem uyku düzeni hem de ders başarısı olumsuz etkileniyor" ifadelerini kullandı.
Uykusuzluk başarıyı düşürüyor
Uykusuzluğun öğrencilerde dikkat ve öğrenme kaybına yol açtığını vurgulayan Fidan, bilimsel verilerin yetersiz uyku durumunda çocuklarda dikkat süresinin yaklaşık yüzde 25, akademik performansın ise yüzde 15-20 oranında düşebildiğini gösterdiğini belirtti. "Dersin derste öğrenilmesi için sağlıklı uyku büyük önem taşıyor," dedi.
Fidan, uykuya dalmadan en az 2 saat önce elektronik cihazların bırakılması gerektiğini ve bu konuda en büyük sorumluluğun ebeveynlerde olduğunu söyledi.
Sağlıklı uyku için tavsiyeler
Her sabah aynı saatte uyandırın: Biyolojik saati düzenlemek için sabahları tutarlı bir uyanma saati belirleyin.
Yatmadan önce aç olmasınlar: Yatağa aç gitmemelerine dikkat edin; uyumadan 1-1,5 saat önce ılık süt içirmek rahatlatıcı olabilir.
Yatak odası koşulları: Odayı sessiz, karanlık ve 23-24 derece sıcaklıkta tutun.
Uyku saati: En geç 22.00'de uykuya geçilmesini sağlayın.
Uykudan önce aktiviteler: Hareketli aktiviteler yerine sakin etkinlikler tercih edin; uyku öncesi ılık duş fayda sağlar.
İçerik seçimi: Yatmadan önce yoğun bilgisayar oyunları ve aksiyon içeriklerden kaçının; uyku öncesi kitap okuma alışkanlığı kazandırın.
Prof. Dr. Vural Fidan, düzenli uyku alışkanlığı ve kontrollü ekran kullanımıyla öğrencilerin ikinci döneme daha zinde ve hazır başlayabileceklerini sözlerine ekledi.
TUTDER BAŞKANI, KULAK BURUN BOĞAZ VE UYKU UZMANI PROF. DR. VURAL FİDAN
