Çeşme ve Karaburun’da orkinos ölümleri çevresel uyarı veriyor

Çeşme ve Karaburun kıyılarında toplu orkinos ölümleri yeniden rapor edildi

Çeşme ve Karaburun kıyılarında geçen yaz gündeme gelen toplu orkinos ölümlerinin yeniden gözlemlendiği bildirildi. Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP) tarafından yapılan açıklamada, geçen yıl aynı dönemde kıyılara yaklaşık 1.500 ölü orkinosun vurduğu hatırlatıldı.

yapılan araştırmanın bulguları:

Dernek, söz konusu ölümlerle ilgili olarak Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi araştırmacılarının 2026'da Frontiers in Cellular and Infection Microbiology dergisinde yayımlanan bir çalışmasına dikkat çekti. Araştırmada, orkinoslardaki ölümlerde kapsüllü Lactococcus garvieae adlı bakterinin önemli rol oynayabileceği öne sürüldü. Açıklamaya göre bakterinin etkinliği deniz suyu sıcaklığı yaklaşık 15-16 °C üzerinde olduğunda artabiliyor; Ege Denizi'nde yaz aylarında su sıcaklıklarının 22-25 °C seviyelerine ulaşması hastalığın gelişmesi için elverişli ortam yaratıyor.

Çalışmada hastalığın ilk aşamada kalp, karaciğer ve dalak gibi iç organları etkileyebildiği; ilerleyen dönemde ise deride yaralar ve pul kayıplarının görülebildiği belirtildi.

çiftlik faaliyetleri ve mekanik riskler:

Açıklamada Gerence ve Ildır körfezlerindeki balık çiftliklerine de dikkat çekildi. Bölgenin görece kapalı bir yapıda olması nedeniyle suyun yenilenmesinin sınırlı kalabildiği, çiftliklerdeki yemleme faaliyetleri ve organik atıkların deniz ortamında birikme olasılığının bulunduğu vurgulandı. ÇEŞÇEP, atıkların hastalığı doğrudan bulaştırdığına dair çalışmada kesin kanıt bulunmadığını ancak artan su sıcaklığı ile organik kirliliğin birlikte bakterinin yayılmasına dolaylı olarak uygun koşul sağlayabileceğini kaydetti.

Dernek ayrıca serbest yaşayan orkinosların çiftlik çevresindeki yemlere ulaşmak için kafeslere yaklaşırken ağlara çarpma ihtimali bulunduğunu, bunun mekanik olarak ölümleri artıran bir etken olabileceğini belirtti. Ancak incelenen balıklarda ağlara çarpmayı kesinleştiren net bir bulguya ulaşılmadığı; hastalık nedeniyle zayıflayan balıkların yön bulmakta güçlük çekmesi sonucu ağlara veya kayalıklara çarpmasının mevcut tabloyu ağırlaştırabileceği ifade edildi.

ÇEŞÇEP, mevcut verilerin ölümlerin tek bir nedene bağlanamayacağını; artan deniz suyu sıcaklığı, çevresel baskılar ve bakteriyel hastalık gibi faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Dernek, su kalitesinin düzenli denetimini talep etti ve vatandaşları kıyıya vuran ölü veya yaralı balıklara dokunmamaları ile bu balıkları tüketmemeleri konusunda uyardı.

ÇEŞME VE KARABURUN'DA YENİDEN ORKİNOS ÖLÜMLERİ GÖRÜLMEYE BAŞLADI