dünya diyabet ve obezite krizi: hareket azlığı ve şekerli gıdalar tetikliyor

dünya genelinde diyabet ve obezitenin boyutu:

Samsun Diyabet Derneği Başkanı, Halk Sağlığı ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede diyabet ve obezitenin küresel bir sağlık tehdidine dönüştüğünü vurguladı. Dinççağ, dünyada her 10 kişiden birinin diyabetli, her 8 kişiden birinin obez yaşadığını belirtti ve bu tablonun giderek ağırlaştığını söyledi.

Dinççağ, mevcut harcamalara rağmen sorunların büyümesinin küresel bir çelişki yarattığını ifade ederek, ülkelerin gayrisafi milli hasılalarının yaklaşık %2'sini her yıl diyabet ve obeziteyle mücadeleye ayırdığına dikkat çekti. Buna rağmen hastalıkların yaygınlaşmasının devam etmesi, önleme stratejilerinin etkinliğini tartışmaya açıyor.

Tip 2 diyabet konusunda da alarm verildi: Dinççağ, ‘‘Bugün dünyada 635 milyon tip 2 diyabetli var. En az bu kadar gizli şeker hastası bulunduğu tahmin ediliyor; bu bir nevi bulaşıcı olmayan hastalıklar salgınıdır’’ diye konuştu.

hareketsiz yaşamın rolü:

Dinççağ, tip 2 diyabetin önlenmesinde fiziki aktivite ve sağlıklı beslenmenin öncelikli olduğunu belirtti. Ancak modern hayatı kolaylaştıran birçok unsurun insanları daha az hareket etmeye zorladığını ifade etti: otomasyon, uzaktan kumanda, asansör kullanımı, home office uygulamaları, bilgisayar başında geçirilen uzun süreler ve gençlerde artan ekran bağımlılığı bu eğilimi besliyor.

Bu dinamiklerin sonucunda motorlu araç sayısının dünya genelinde 1,5 milyarı aştığını ve yıllık üretimin 100 milyon adet seviyesine ulaştığını hatırlatan Dinççağ, kentleşme ve azalan yeşil alanların da halkın fiziksel aktivitesini kısıtladığını söyledi. Tüm bunların obezite ve buna bağlı metabolik hastalıklara zemin hazırladığı vurgulandı.

şekerli ve paketli ürünlerin etkisi:

Hazır gıdalar, fast food ve paketli ürünlerin sağlıklı beslenmeye engel oluşturduğunu belirten Dinççağ, nişasta bazlı ve fruktoz içerikli şekerlerin özellikle gençlerin tüketim alışkanlıklarında yaygın kullanıma girdiğini söyledi. "Kota uygulamalarına rağmen nişasta bazlı şekerlerin, çocukların ve gençlerin sevdiği şekerleme ve atıştırmalıklarda kullanılmaya devam etmesi ayrı bir çelişkidir" dedi.

Dinççağ, yüksek fruktozlu mısır şurubu üretiminin 1970 ve 2000’li yıllarda hızla arttığını, Asya ve Latin Amerika pazarlarında paketli gıda ve gazlı içecek sektörlerinin büyüme gösterdiğini aktardı. Fruktoz bazlı şekerlerin üretim maliyetinin düşük ve kullanım kolaylığının yüksek olmasının bu eğilimde etkili olduğu ifade edildi.

Paketli ürünlerdeki fruktoz bazlı içeriklerin sağlık etkilerine de değinen Dinççağ, araştırmalara göre bu tür şekerlerin karaciğer yağlanması, obezite ve tip 2 diyabet riskini artırabileceğini söyledi. Aynı zamanda toplum sağlığını korumaya yönelik çabalarla, ekonomik ve endüstriyel eğilimlerin çatışmasının küresel bir çelişki yarattığını vurguladı.

Dinççağ son olarak, diyabet ve obeziteyle mücadelede bireysel yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra toplumsal ve politik düzeyde de hızlı ve kararlı adımlar atılması gerektiğini belirterek, çalışmaların dünya genelinde eş zamanlı ve yoğun şekilde sürdürülmesinin önemine dikkat çekti.

SAMSUN DİYABET DERNEĞİ BAŞKANI, HALK SAĞLIĞI VE İÇ HASTALIKLARI UZMANI DR. M. EMİN DİNÇÇAĞ, DÜNYADA HER 10 KİŞİDEN BİRİNİN DİYABET, HER 8 KİŞİDEN BİRİNİN İSE OBEZİTEYLE YAŞADIĞINI BELİRTEREK, DİYABET VE OBEZİTEYLE MÜCADELE İÇİN YAPILAN HARCAMALARA RAĞMEN HASTALIKLARIN ARTMAYA DEVAM ETTİĞİNİ SÖYLEDİ. DİNÇÇAĞ, HAREKETSİZ YAŞAM, HAZIR GIDALAR VE ŞEKERLİ İÇECEK TÜKETİMİNİN BU ARTIŞTA ÖNEMLİ ROL OYNADIĞINI İFADE ETTİ.