Duygusal açlık sinyal verir: yemek yerine duygulara odaklanın

duygusal açlık ve fiziksel açlık arasındaki fark nedir?

Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz (Medical Park Ordu Hastanesi), yeme bozukluklarının yalnızca beslenme alışkanlıklarıyla sınırlı olmadığını, kişinin ruhsal dünyası ve duygusal durumuyla yakından ilişkili olduğunu vurguluyor. Yeme davranışının yaşam kalitesini ve sağlığı etkileyebilecek düzeyde bozulmasının yeme bozukluğu olarak değerlendirildiğini belirten Yılmaz, pika, geri çıkarma (geviş getirme) bozukluğu, kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu, anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkanırcasına yeme bozukluğunu başlıca gruplar arasında sıralıyor.

duyguların yeme davranışındaki rolü:

Yılmaz, stres, gerginlik, korku, üzüntü, depresif duygular, yorgunluk, yalnızlık, güvensizlik, öfke ve utanç gibi birçok duygunun yeme davranışını etkileyebileceğini ifade ediyor. Duygusal açlığın altında çoğu zaman yoğun duygular bulunur; korku, öfke, gerginlik veya utanç kişiyi rahatlama aracı olarak yemeğe yöneltebilir. Bu nedenle aşırı yeme isteği ortaya çıktığında yalnızca "Ne yemek istiyorum" sorusunu değil, "Şu anda ne hissediyorum" sorusunu da sormanın önemine dikkat çekiyor.

yoğun yeme isteğiyle baş etme yöntemleri:

Yılmaz, fiziksel açlık ile duygusal açlık arasında görülen temel farkları şöyle özetliyor: fiziksel açlık genellikle yavaşça gelişir, farklı yiyecekler arasında bilinçli seçim yapılabilir ve doyma hissi oluşunca durmak mümkündür; duygusal açlık ise aniden gelir, belirli yiyeceklere yoğun istek oluşturur ve kişi tok olsa dahi yemeye devam edebilir; sonrasında suçluluk veya pişmanlık yaşanabilir.

Pratik baş etme önerileri olarak Yılmaz, yoğun yeme isteği anında kendinize 15 dakika süre vermeyi, yiyeceklerin bulunduğu ortamdan uzaklaşmayı, dişleri fırçalamayı veya dikkati farklı bir aktiviteye yönlendirmeyi öneriyor. Kısa bir yürüyüş yapmanın da isteğin şiddetini azaltabileceğini belirtiyor ve bu süreçte kendinize "Gerçekten aç mıyım, yoksa şu anda bir duyguyla mı baş etmeye çalışıyorum?" sorusunu sormanızı tavsiye ediyor.

Yılmaz ayrıca aşırı yeme isteğinin zaman zaman bedenin ve ruhun bir şeylerin yolunda gitmediğini haber verme biçimi olabileceğini, bu işaretlerin fark edilmesinin ve gerektiğinde destek alınmasının önem taşıdığını vurguluyor. Yeme bozukluklarının tedavi edilebilir olduğunu hatırlatan Yılmaz, kişinin sorunları tek başına çözmeye çalışmak yerine psikolog ve psikiyatri başta olmak üzere ilgili sağlık profesyonellerinden destek almasının tedavi sürecini sağlıklı şekilde ilerleteceğini söylüyor.

Uzun süren yeme davranışı değişiklikleri, kontrol edilemeyen yeme atakları, yoğun kısıtlama uygulamaları veya yemek sonrası telafi davranışları görüldüğünde profesyonel destek alınmasının önemini tekrar eden Yılmaz, erken farkındalık ve uygun müdahalenin iyileşme ihtimalini artırdığını belirtiyor.

MEDİCAL PARK ORDU HASTANESİ’NDEN PSİKOLOG FERAHNAZ ŞEYMA YILMAZ