Hitit Üniversitesi'nden enzimsiz sensörle glikometreye yerli alternatif

Hitit Üniversitesi'nden enzimsiz sensörle glikometreye yerli alternatif

Hitit Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi'nden yürütülen 9 yıllık araştırma, diyabet takibinde kullanılan kan şekeri ölçüm sensörlerinde önemli bir yerli alternatifin kapısını araladı. Prof. Dr. Faruk Gökmeşe yürütücülüğündeki ekip; Prof. Dr. Ebru Gökmeşe ve Öğr. Gör. Dr. Büşra Cebeci'nin katkılarıyla geliştirilen sensör, laboratuvar ortamında doğrulanmış ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendi.

Buluş, 2026'da Şanlıurfa'da düzenlenen TEKNOFEST çerçevesinde gerçekleşen ISIF'26 Uluslararası Buluş Yarışması'nda altın madalya ile ödüllendirildi. Araştırmacılar; ithal striplere bağımlılığı azaltmayı, ölçüm hatalarını düşürmeyi ve kullanıcılar için daha dayanıklı bir ürün sunmayı amaçlıyor.

Geliştirmenin arkasındaki teknoloji:

Ekip, geleneksel glikometre striplerinde kullanılan enzim bazlı çalışma prensibini kökten değiştirdi. Prof. Dr. Faruk Gökmeşe, geliştirilen stripin enzimsiz olduğunu ve paladyum benzeri soy metal özellikleri taşıyan malzemelerle özel bir nano desenleme yöntemi kullanılarak üretildiğini belirtiyor. Bu yaklaşım sayesinde sensör, neme, oksijene ve oksitlenmeye karşı daha dirençli hale geliyor.

Enzim içeren mevcut striplerde kullanılan biyomoleküller; hava, nem ve oksijen gibi dış etkenlerden kolayca etkilenebildiği için zamanla hatalı sonuçlar verebiliyor. Hitit Üniversitesi ekibinin geliştirdiği sensörde bu zayıflık ortadan kaldırılıyor; bunun sonucu olarak raf ömrü uzuyor ve kullanım güvenilirliği artıyor.

Ticarileştirme ve sonraki adımlar:

Araştırma şu an için laboratuvar doğrulaması aşamasında ve ekip, çalışmanın teknoloji hazırlık seviyesi (TRL) olarak 4. aşamada bulunduğunu belirtiyor. Gökmeşe, sensör malzemesinin laboratuvar ortamında ispatlandığını, ancak kişisel kullanıma uygun bir prototip glikometreye dönüştürmek için ek projeler ve destekler gerektiğini vurguluyor.

Ayrıca patent sürecinin incelemeler nedeniyle 5 yıl sürdüğü ve sürecin tamamlanmasının ardından buluşun tescillendiği ifade edildi. Ekip, yeni aşamalara geçildiğinde sensörün üretim süreçlerinin ölçeklendirilmesi, cihaz entegrasyonu ve saha testleri gibi adımlarla ticarileştirme yoluna gireceklerini aktarıyor.

Geliştirilen sensörün en önemli avantajları arasında enzimden arındırılmış olması, yüksek dayanıklılık, uzun raf ömrü ve kullanıcı dostu olması öne çıkıyor. Araştırmacılar, bu özelliklerin diyabet hastalarının günlük takibinde güvenliği artıracağını ve ithal sensörlere olan bağımlılığı azaltacağını belirtiyor.

Hitit Üniversitesi ekibinin çalışması, ülkede sensör teknolojilerinin yerli imkânlarla geliştirilmesine yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılar, prototip aşamasına geçiş ve ticarileştirme için yerel ve ulusal destek arayışlarını sürdürüyorlar.

Türk bilim insanları geliştirdi: Hitit Üniversitesinden ithal kan şekeri ölçüm sensörlerine yerli ve milli alternatif