Kadın kooperatiflerine yeni pazar kanalları ve kapsamlı destekler geliyor

Kadın kooperatiflerine yeni pazar kanalları ve kapsamlı destekler geliyor

KooPro Projesi pilot döneminin tamamlanması nedeniyle düzenlenen kapanış programında Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, kadın kooperatiflerinin üretimden markalaşmaya kadar güçlenmesine yönelik adımları açıkladı. Programa KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Av. Dr. Canan Sarı ile kamu kurumları, özel sektör ve paydaş kuruluş temsilcileri katıldı. Pilot dönemde 15 kadın kooperatifine eğitim, danışmanlık ve uygulamalı destek sağlandı ve 8 kooperatife toplam 1 milyon 200 bin lira hibe verildi.

Proje ve finansal destekler:

Bolat, kooperatiflerin kuruluş ve üretim süreçlerinde verilen desteklerin kapsamının genişletildiğini söyledi. Barkod ücretlerinde GS1 Vakfı ile yapılan protokolle %50 indirim sağlandığını belirtti. Kredi kanallarında ise KGF ile TESKOMB arasındaki protokole işaret eden Bolat, 4,5 milyar liralık kredi paketinin kadın kooperatiflerinin hizmetine sunulduğunu hatırlattı. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile hazırlanan Sosyal Kooperatifçilik Kanun Taslağı ile engelli ve gençlerin de kooperatif çalışmaları içine katılımının teşvik edileceği kaydedildi.

E-ticaret, raf garantileri ve pozitif ayrımcılık:

Ticaret Bakanlığı ile Türkiye’nin beş büyük e-ticaret grubu arasında imzalanan protokolle kadın kooperatiflerine e-ticaret yollarıyla erişim kolaylaştırıldı. Bolat, protokol kapsamında kooperatiflerin önce ücretsiz platformlara kayıt olabileceğini, ilk 6 ay komisyonun yüzde 0, takip eden 4,5 yıl için komisyonun yüzde 1 olarak belirlendiğini açıkladı. Büyük marketler ve mağazalarda kadın yöresel ürünleri için getirilen %1 raf kotası uygulamasının da kadın kooperatiflerinin fiziksel pazara girişini kolaylaştırdığı vurgulandı. Bakanlık, mağaza ve platformlarda kurallara uymayan durumlarda kooperatiflerin doğrudan destek alabileceğini bildirdi.

Destek paketlerinde ayrıca işe başlama desteği ile ilgili artışlara da dikkat çekildi: 2023’te 200 bin lira olan makine-demirbaş desteği, 2024’te 400 bin liraya; 2025 sonunda ise 1 milyon liraya yükseltilmiş durumda. Fuar ve sergi hibe desteği 60 bin liradan 150 bin liraya çıkarıldı. İlk kuruluş yılı için nitelikli personel istihdamına yönelik destekler de bulunuyor: bir personel için yıllık 420 bin lira, iki personel için yıllık 840 bin liraya kadar istihdam desteği verilebileceği açıklandı.

İhracat ve istihdamda kadınların artan rolü:

Bolat, kadın kooperatiflerinin ihracata başladığına işaret ederek son yıllardaki gelişmeleri değerlendirdi. 2020’den bu yana KOPDES kapsamında 1.342 kadın kooperatifi tespit edildi; 2020–2025 döneminde 848 kooperatifin 907 projesine toplam 151,5 milyon lira hibe verildi. 2026’nın ilk 8 ayında 54 ilden başvurular alınmış; 115 kooperatifin 126 projesi için yaklaşık 65 milyon lira hibe kararı verildi.

İhracat verilerine göre kooperatiflerin toplam ihracatı, 64 milyon dolardan 2025’te yaklaşık 96 milyon dolara yükseldi; bu yıl Ağustos itibarıyla kooperatif ihracatı 74 milyon doları aşmış durumda. Bakan Bolat, ülke genelinde 8 ayda kaydedilen ihracat performansına dair verileri paylaşırken yıllıklandırılmış olarak 280,3 milyar dolar eşiğine ulaşıldığını belirtti. Kadın çalışanların ihracattaki katkısına dikkat çekerek, toplam ihracatta kadınların payının 2013’te %20,5 iken 2025’te %23,5 olduğuna; yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün ihracatında kadın payının ise 2013’te %15,8 iken 2025’te %20,2ye yükseldiğine vurgu yaptı.

İstihdam cephesinde ise 2025 yılında kayıtlı 837 bin kişilik çalışan artışının %49’unu kadınlar oluşturdu. Haziran 2026 itibarıyla kadınlarda işsizlik oranının %9,9 ile son 166 ayın en düşük seviyesine ulaştığını aktardı.

Kapanış ve yol haritası:

Bolat, kooperatiflerin pazarlama ve tanıtım aşamalarında karşılaştıkları zorluklara yönelik sürekli destek sözü verdi ve Kadın Kooperatifleri Fuarı organizasyonlarını hatırlattı. Aralık 2024’te Gaziantep, Ağustos 2025’te Erzurum’da düzenlenen fuarların kooperatiflere önemli pazar imkânı sunduğunu belirtti. Gelecek planları arasında 2027 ilkbaharında İstanbul’da daha büyük bir buluşma organize etmek olduğu ifade edildi. Konuşmasını "Destek bizden, çalışmak sizden" sözleriyle tamamlayan Bolat, bakanlık ve sivil toplum iş birlikleriyle kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesinin süreceğini bildirdi.

Program, katılımcıların stantları gezmesi ve aile fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT KONUŞMA YAPTI