Ticaret bakanı Bolat: dijitalleşme e-ticareti büyüttü, hedef e-ihracat

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın e-ticaret değerlendirmesi

Ticaret Bakanı Ömer Bolat İstanbul Finans Merkezi Halkbank Konferans Salonu'nda düzenlenen E-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nde küresel ekonomik zorluklar ile Türkiye'nin elektronik ticaretteki gelişimini değerlendirdi. Bolat, dünya ekonomisinin 2020 başından bu yana salgın, savaşlar, enerji ve gıda krizleri ile lojistik ve tedarik zinciri kırılmaları gibi bir dizi sınamayla karşılaştığını vurguladı.

Küresel görünüm ve ekonomik riskler:

Bolat, özellikle 2025 başından itibaren artan ticaret savaşları ve gümrük vergilerindeki yükselişlerin korumacılık eğilimini güçlendirdiğini belirtti. Dünya ekonomisinde bu yıl büyüme oranının yüzde 3'e gerilemesinin beklendiğini, önceki 2024-2025 ortalamasının ise yüzde 3,4 civarında olduğunu aktardı. Dünya ticaretindeki büyümenin geçen yıl yüzde 4,6 olurken bu yıl için yüzde 1,6 civarında tahmin edildiğini söyledi. Bu durgunluğun özellikle iç ticareti olumsuz etkilediğini ve zirvenin ticaretin bugünü ile geleceğine dair önemli tartışmalar üreteceğini ifade etti.

Türkiye'de e-ticaretin yükselişi ve veriler:

Bakanlık tarafından hazırlanan verilerden aktarılanlara göre, Elektronik Ticaretteki Bilgi Sistemi ETBİS kayıtlarına dayanılarak 2025 yılında Türkiye'nin e-ticaret hacminin 2024'e göre yüzde 52 artışla 4 trilyon 567 milyar TL'yi aştığı bildirildi. Dolar karşılığı ise 2025'te toplam hacim 115,5 milyar dolar olarak kaydedildi ve yıllık artış oranı yüzde 29 olarak verildi.

Perakende e-ticaret hacmi de paralel bir gelişme göstererek 2025'te 2 trilyon 457 milyar TL'ye ulaştı. Bu dönemde e-ticaretin milli gelir içindeki payı 2019'daki yüzde 2,7 seviyesinden 2025'te yaklaşık yüzde 7'ye yükseldi. Toplam ticaret içindeki pay ise 2019'daki yüzde 4,5'ten 2025'te yüzde 19,3'e çıktı.

İşlem hacimlerinde de büyük bir artış yaşandı. 2019'da yaklaşık 1 milyar 360 milyon e-ticaret işlemi yapılırken 2025'te bu rakam yaklaşık 6 milyar'a yükseldi. Perakende e-ticarette işlem sayısı 2019'daki 380 milyon adetten 2025'te yaklaşık 2 milyar adete ulaştı. Ayrıca 2025 sonu itibarıyla e-ticaret faaliyeti yürüten işletme sayısının 634 bin olduğu; bunun 2019'da 64 bin ile karşılaştırıldığında çarpıcı bir büyüme sergilediği ifade edildi.

Mevzuat, düzenlemeler ve e-ihracat hedefleri:

Bolat, Ticaret Bakanlığı'nın perakende ve e-ticaret düzenlemelerinde sorumlu kurum olduğunu belirtti ve dijitalleşmenin hızla yayılmasıyla birlikte e-ticaretin düzenlenmesinin önemine dikkat çekti. 2015'te başlayan düzenlemelerin ardından Temmuz 2022'de kapsamlı bir e-ticaret kanunu çıkarıldığını, amaçların arasında rekabeti bozucu uygulamaların önlenmesi, tüketici refahının korunması ve çok oyunculu pazar yapılarının tespiti olduğunu söyledi.

2024 Ekim'inde mevzuatta yapılan değişikliklerle sektördeki teknolojik yatırımların artmasının ve pazaryerlerinin yurt dışına açılarak e-ihracatın teşvik edilmesinin hedeflendiği aktarıldı. Bu kapsamda yönetmelik değişiklikleri de hayata geçirildi. Avrupa Birliği'nin 1 Temmuz'da yürürlüğe giren e-ithalat düzenlemesinin getirdiği ekstra vergiler konusunda yürütülen yoğun müzakereler sonucunda, Gümrük Birliği çerçevesinde Türkiye'nin e-ihracat ürünlerine bu ek verginin uygulanmadığı ve bu avantajın yaklaşık 2,5 aydır devam ettiği belirtildi.

Ayrıca yenilenmiş ürünlerin ekonomiye kazandırılmasına yönelik yönetmeliklerle özellikle elektronik ürünlerin yeniden dolaşıma girmesi için düzenlemeler yapıldığı, bu alanda firma sayılarında artış gözlendiği ve birkaç ay önce kapsamlı bir yenileme ile yönetmeliğin güncellendiği vurgulandı.

Bolat konuşmasını, e-ticaretin ve perakendenin birbiriyle iç içe olduğunu, yapay zeka dahil teknolojik gelişmelerin ülke ekonomisi ve mikro işletmeler üzerindeki etkilerinin önemini koruduğunu belirterek tamamladı. İnternet kullanımının 2026 verileriyle Türkiye'de yüzde 92,3 seviyesine ulaştığını ve 2026'da internet üzerinden mal ve hizmet sipariş edenlerin oranının yüzde 60'a çıktığını da hatırlattı.

TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, İSTANBUL FİNANS MERKEZİ (İFM) HALKBANK KONFERANS SALONU'NDA GERÇEKLEŞTİRİLEN "E-TİCARET VE PERAKENDE ZİRVESİ"NE KATILIM SAĞLAYARAK SEKTÖRLER HAKKINDA DEĞERLENDİRMELERDE BULUNDU.