Kışın sessiz tehdidi: karbonmonoksit uykuda fark edilmiyor

Kışın sessiz tehdidi: karbonmonoksit uykuda fark edilmiyor

Kış aylarının başlamasıyla ısınma amaçlı cihazların yoğun kullanımı, karbonmonoksit zehirlenmesi riskini artırıyor. AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, gazın renksiz, kokusuz ve tatsız olduğuna dikkat çekerek özellikle uykuda bulunan kişilerin tehlikeyi fark etmeyebileceğini söyledi. Deligöz, aynı evde birden fazla kişinin benzer şikâyetler yaşaması durumunda karbonmonoksit şüphesinin akla gelmesi gerektiğini belirtti.

Karbonmonoksitin etkileri ve belirtileri:

Karbonmonoksit, vücuda girdiğinde alyuvarlara bağlanarak hemoglobinin oksijen taşıma yeteneğini azaltır; bunun sonucu olarak beyin, kalp ve diğer organlar yeterli oksijeni alamaz. Deligöz’e göre ilk belirtiler günlük yorgunluk veya grip sanılabilecek baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, uyku hali ve konsantrasyon eksikliğidir. İlerleyen zehirlenmede kusma, bayılma ve göğüste sıkışma gibi daha ağır semptomlar görülebilir. Bu işaretlerin birden fazla kişide aynı anda ortaya çıkması, ortamda karbonmonoksit olabileceğinin göstergesidir.

Hızlı ve güvenli müdahale önerileri:

Deligöz, karbonmonoksit maruziyetinde yapılması gerekenlerin öncelikle panik yapmadan, hızlı ve güvenli şekilde ortamı terk etmek olduğunu vurguladı. Temiz havaya çıkılmalı, mümkünse çıkmadan önce kapı ve pencereler açılarak ortam havalandırılmalıdır. En ufak bir belirti hissedildiğinde 112 acil servise haber verilip tıbbi destek alınmalıdır; çünkü maruziyet süresini veya yoğunluğunu kişiler kendi başlarına ölçemezler ve tıbbi müdahale gerekebilir.

Deligöz ayrıca, en iyi kurtarma operasyonunun müdahaleye gerek kalmaması olduğunu belirterek önleyici tedbirlerin önemine dikkat çekti: cihazların ve bacaların kış gelmeden önce kontrol edilmesi, bakım ve filtre değişimlerinin yetkili servislere yaptırılması gerekmektedir.

Baca temizliği ve yanlış yakıt kullanımının riskleri:

Sobalarda odun veya kömür dışındaki plastik, poşet gibi atıkların yakılmasının bacalarda kurum ve tıkanmaya yol açtığını belirten Deligöz, bunun da zehirli gazın dışarı atılmasını engellediğini söyledi. Bu durum halk arasında 'baca tepmesi' olarak bilinen tehlikeli geri tepme riskini artırır. Bu nedenle bacaların düzenli olarak temizletilmesi, şofben ve kombi kontrollerinin yetkili servislere yaptırılması ve cihazların üretici talimatlarına uygun yerleştirilmesi önerildi.

Deligöz ayrıca havalandırma menfezlerinin kapatılmaması gerektiğini, soğuk nedeniyle menfezlerin veya önlerinin mobilya ile kapatılmasının ortamın havalanmasını engellediğini hatırlattı. Havalandırma eksikliği karbonmonoksit ve doğal gaz riskini büyütür.

Doğal gaz kaçaklarında dikkat edilmesi gerekenler:

Doğal gazın suni olarak kokulandırıldığına değinen Deligöz, gaz kaçağı şüphesinde elektrik düğmelerine dahi dokunulmaması gerektiğini söyledi. Aydınlatma düğmesi, çakmak veya kıvılcım çıkarabilecek herhangi bir hareket tehlike yaratabilir. Böyle bir durumda önce havalandırma yapılıp hiçbir elektrikli cihaza dokunmadan alan ivedilikle terk edilmeli, yetkili acil hat olan 187 Doğal gaz Acil Hattı aranarak ortamın kontrol ettirilmesi sağlanmalıdır.

Özetle, bu kış olası karbonmonoksit tehlikesinin önüne geçmek için baca ve cihaz bakımlarının zamanında yaptırılması, yakıt seçiminde dikkat edilmesi, havalandırma yolunun açık tutulması ve belirtiler görüldüğünde hızlıca temiz havaya çıkılarak 112'ye başvurulması hayati önemdedir.

KIŞ MEVSİMİNİN GELMESİYLE BİRLİKTE SOBA, KOMBİ VE ŞOFBEN KULLANIMININ ARTMASI, KARBON MONOKSİT ZEHİRLENMESİ RİSKİNİ DE BERABERİNDE GETİRİYOR.