Mekke anlaşması TBMM Dışişleri Komisyonu'nda görüşülüyor

Mekke anlaşması TBMM gündeminde

TBMM Dışişleri Komisyonu, Mekke Ortak Savunma Anlaşmasına ilişkin uygun bulma yasa teklifini görüşmek üzere toplandı. Teklif, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuşun imzasını taşıyor ve komisyondaki oturuma AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlık etti.

Toplantının açılışında konuşan Komisyon Başkanı Oktay, anlaşmanın bölgesel sahiplenme ve kolektif caydırıcılık kurma amacını vurguladı. Oktay, Orta Doğu ve çevresindeki dış müdahalelerin ve vekalet savaşlarının yarattığı ağır faturaya dikkat çekerek, bölgesel sorunlara içeriden çözümler üretilmesinin önemine işaret etti.

komisyon görüşmesinin ana vurguları:

Oktay, Mekke Anlaşması'nın bölgesel barış ve istikrarı güçlendirme hedefi taşıdığını belirterek, anlaşmanın stratejik diyalogu, karşılıklı güveni ve birlikte çalışma kültürünü geliştirmeyi amaçladığını kaydetti. Ayrıca, Tahran'da yapılan görüşmelerin anlaşmanın önemini artıran bir unsur olduğuna değindi.

Komisyon başkanı, anlaşmanın dışlayıcı bir mimari olmaması gerektiğini, aksine bölgesel barış vizyonunu paylaşan diğer aktörlerin katılımına imkan tanımasının önemini vurguladı. Aynı zamanda, ittifakın genişlemesinin ve yeni üyelerin kabulünün çekirdek tarafların ve Türkiye'nin onayına tabi olması gerektiğini belirterek, genişleme sürecinde stratejik bir kontrol mekanizmasının gerekliliğine dikkat çekti.

anlaşmanın hukuki çerçevesi ve amaçları:

Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü ise anlaşmanın hem üç ülke arasındaki dostluğun bir uzantısı hem de bölgesel sahiplenme anlayışının somut bir ürünü olduğunu ifade etti. Gümrükçü, anlaşmanın taraf devletlerin sorumluluk üstlenerek kolektif savunma ve iş birliğine dayalı bir güvenlik mimarisi kurmayı hedeflediğini söyledi.

Gümrükçü, metnin uluslararası hukuka bağlılık ilkesini öne çıkardığını; devletlerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne saygı, meşru müdafaa hariç güç kullanmama ve ihtilafların barışçıl yollarla çözümü esaslarının anlaşmada yer aldığını belirtti. Anlaşmanın, bölgede kamplaşma değil kapsayıcı bir birleşme vizyonu taşıdığı vurgulandı.

Komisyon konuşmalarında ayrıca, Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin diğer ittifak ve antlaşmalarından doğan yükümlülükleri ortadan kaldırmadığı, bu yükümlülüklerin devam ettiği ve anlaşmada bununla ilgili açık hükümlerin bulunduğu hatırlatıldı. Tarafların kolektif savunma hükümlerini uygularken kendi anayasal süreçlerine, uluslararası yükümlülüklerine ve millî mevzuatlarına bağlı kalacaklarının altı çizildi.

Toplantıda yapılan değerlendirmeler, anlaşmanın bölgedeki caydırıcılığı artırma, karşılıklı güveni tesis etme ve kurumsal bir hukuki zemin oluşturarak iş birliğini derinleştirme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koydu. Komisyon görüşmeleri, teklif metninin ayrıntıları ve genişleme mekanizmasının nasıl işletileceği üzerinde devam edecek şekilde sürdürülecek.

Mekke Anlaşması, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşülmeye başlandı