Okula dönüş kaygısında ebeveynlerin yol haritası

okula dönüşte ebeveyn tutumunun önemi:

Elazığ Medilines Hospital uzman psikoloğu Esma Yıldız, yeni eğitim-öğretim dönemi öncesinde ebeveynlere yönelik uyarı ve önerilerini paylaştı. Yıldız, okulların açılmasının sadece derslerin başlaması olmadığını; çocukların uyku, beslenme, sorumluluk ve sosyal ilişkiler açısından yeniden düzene girmesi gerektiğini vurguladı. Bu değişim sürecinin bazı çocuklarda heyecan, bazılarında ise kaygı üretebileceğini belirtti.

uyum sürecinde sık görülen belirtiler:

Yıldız, uzun tatilin ardından okula dönüşte yaşanan isteksizlik, sabah huzursuzluğu, ağlama, ebeveynden ayrılma isteksizliği, uyku sorunları, karın veya baş ağrısı gibi belirtilerin sıkça gözlendiğini söyledi. Bu belirtilerin bazen bedensel semptomlar olarak ortaya çıktığını, dolayısıyla davranışı sadece uyumsuzluk veya şımarıklık olarak değerlendirmemenin önemini vurguladı.

Bir çocuğun "okula gitmek istemiyorum" demesinin altında farklı duygular olabileceğini hatırlatan Yıldız, ebeveynlere sorularla kaynağı keşfetmelerini önerdi: "Okula gitme düşüncesi sende nasıl bir duygu oluşturuyor?", "Okulla ilgili seni en çok zorlayan şey ne?", "Okula gittiğinde ne olmasından endişeleniyorsun?" gibi yönlendirici soruların çocuğun kaygısının kaynağına ulaşılmasına yardımcı olduğunu belirtti.

ebeveynlerin sık yaptığı hatalar ve doğru yaklaşım:

Yıldız, ebeveynlerin en sık yaptığı hatalardan birinin çocuğun kaygılandığında hemen onu rahatlatmaya çalışmak olduğunu söyledi. Sık rastlanan tepkiler; "Korkacak hiçbir şey yok", "Artık büyüdün", "Bütün arkadaşların gidiyor" gibi duyguyu görmezden getiren veya küçümseyen ifadeler olabiliyor. Yıldız, bu tür tepkilerin çocuğun yaşadığı duygunun anlaşılmadığını hissetmesine yol açabileceğini aktardı.

Yerine önerilen yaklaşım şöyle: "Şu anda biraz kaygılı olduğunu görüyorum. Yeni bir döneme başlamak bazen zorlayıcı olabilir. Ama bununla başa çıkabileceğine inanıyorum." Bu tür ifadelerin çocuğun duygusunu kabul ettiğini, ancak kaygıyı tamamen ortadan kaldırmayı hedeflemediğini gösterdiğini söyledi. Temel amaç, çocuğun kaygı yaşasa bile bununla baş edebileceğini deneyimlemesine yardımcı olmaktır.

Yıldız ayrıca, okul reddi ile kaygı arasında güçlü bir ilişki olduğunu işaret ederek; ayrılık kaygısı, akran ilişkileri, zorbalık, akademik kaygılar veya öğretmenle yaşanan sorunlar gibi farklı nedenlerin her çocukta farklı biçimlerde ortaya çıkabileceğini hatırlattı. Bu nedenle her durumda çocuğun yaşadığı duygunun altında yatan nedeni anlamaya yönelik sabırlı bir yaklaşım gerektiğini belirtti.

pratik öneriler ve rutinlerin rolü:

Yıldız, çocukların her zaman kaygısız olmaya değil; kaygı geldiğinde onunla başa çıkabilecek beceriler geliştirmeye ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Rutinlerin sadece bir program olmadığını; çocuk için öngörülebilirlik sağlayarak güven duygusunu desteklediğini ifade etti. Ebeveynlerin, çocuğun duygu ve düşüncelerine açık sorularla yaklaşması, duyguyu kabul etmesi ve küçük adımlarla başa çıkma deneyimleri sunması gerektiğini önerdi.

Sonuç olarak Esma Yıldız, yeni eğitim döneminde ebeveynlerin önceliğinin çocuğun kaygısını hemen yok etmeye çalışmak yerine, duyguyu anlamak, kabul etmek ve çocuğa baş etme becerileri kazandırmak olması gerektiğini söyledi.

UZMAN PSİKOLOG ESMA YILDIZ