Okula dönüşte direnç şımarıklık değil, çocuk beyninin uyum sancısı

Okula uyum süreci velilerle masaya yatırıldı:

Uzun yaz tatilinin ardından evlerde yeniden başlayan ödev tartışmaları, ekran çatışmaları ve okula gitme direnci, Medicana International İzmir Hastanesi ve MBA Okulları Gaziemir Kampüsü iş birliğiyle düzenlenen "Tatilden Okula: Rutine Dönüş" seminerinde ele alındı. Etkinlikte Medicana Sağlık Grubu Psikiyatri Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar ile Klinik Psikolog Burçin Deniz, ailelere sürecin nörobiyolojik ve psikolojik yönlerini aktardı ve pratik öneriler paylaştı.

Okul reddi ve bedenleşen kaygı:

Klinik Psikolog Burçin Deniz, tatil sonrası dönemde çocuklarda görülen direnç davranışlarının sıklıkla sabah uyanmakta zorlanma, ödev masasına oturmada isteksizlik ve karın ağrısı, mide bulantısı gibi fiziksel şikayetlerle kendini gösterdiğini belirtti. Bu tepkilerin arkasında genellikle kaygıdan kaçınma, sosyal veya değerlendirilme durumlarından çekinme, ayrılık kaygısı ve ebeveynin dikkatini sürdürme isteği gibi işlevsel nedenler yatmaktadır.

Burçin Deniz, geçici uyum zorlukları ile klinik düzeydeki okul reddinin ayrımının önemine vurgu yaptı. Uzman, çocuğun direncinin 2 haftadan uzun sürmesi, uyku, iştah ve sosyal ilişkilerde belirgin işlev kaybı olması veya yoğun kaygı ile sürekli bedensel belirtiler eşlik etmesi durumunda profesyonel destek alınması gerektiğini söyledi.

Dopamin değişimi, ebeveyn tutumu ve uygulanabilir adımlar:

Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, yaz boyunca artan ekran kullanımı ve anlık ödüller nedeniyle çocuk beyninde yükselen dopamin düzeylerinin, sınıf ortamına ve erteleme gerektiren ders çalışmaya geçişte güçlük yarattığını aktardı. Kriz anlarında yapılan uzun mantıklı açıklamaların çatışmayı büyütebileceğini; bunun yerine sakin zamanlarda net kural ve rutinlerin belirlenmesinin daha etkili olduğunu vurguladı.

Uzmanın önerileri arasında "önce sorumluluk, sonra ayrıcalık" kuralının aile içinde tutarlı biçimde uygulanması, ekran kullanımına net sınırlar koyulması ve ödev tamamlandıktan sonra ayrıcalık verilmesi yer aldı. Ayrıca ders çalışma direncini 25 dakikalık kısa odak bloklarına bölerek mikro hedefler koymanın eyleme geçmeyi kolaylaştıracağı belirtildi. Müge Yaşar, öfke nöbetlerinin karakter kusuru değil, amigdala kaynaklı dopamin yoksunluğu tepkileri olabileceğini hatırlattı.

Seminerin ana mesajı, okulun yalnızca akademik bilgi yeri olmadığı; aynı zamanda dayanıklılık, sorumluluk ve duygusal düzenleme becerilerinin inşa edildiği bir yaşam antrenmanı olduğuydu. Uzmanlar, velilere tutarlı sınırlar, sıcak ancak kararlı bir tutum ve gerektiğinde profesyonel destek arama konusunda uyarıda bulundu.

PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ'NDEN KLİNİK PSİKOLOG BURÇİN DENİZ (SOLDA), MEDİCANA SAĞLIK GRUBU PSİKİYATRİ BÖLÜMÜ'NDEN DR. ÖĞRETİM ÜYESİ MÜGE YAŞAR (SAĞDA)