Sibel Betül Birer, İBB sosyal yardım verilerindeki gerilemeyi ve bütçe farkını Meclise taşıdı

İBB Meclisinde sosyal hizmetler gündemi:

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin kasım oturumunda söz alan AK Parti Üyesi Sibel Betül Birer, İBB yönetiminin sosyal yardım uygulamalarını, faaliyet raporlarını ve bütçe gerçekleşmelerini ayrıntılı şekilde ele aldı. Birer, 2025 yılı faaliyet raporu ile 2026’nın ilk altı aylık mali verilerini karşılaştırarak bazı yardım kalemlerinde belirgin azalışlar tespit ettiğini söyledi.

yararlanıcı sayılarındaki düşüşler:

Birer, İBB faaliyet raporunda yer alan verilere göre tek seferlik nakdi destekten yararlanan hane sayısının 333 bin 347’den 104 bin 628’e gerilediğini aktardı. Bu veriye ilişkin olarak, "İhtiyaç mı azaldı, programın kapsamı mı değişti, destek başka bir kanaldan mı verildi? Bunun başvuru ve ödeme verileriyle açıklanması gerekir" diye sordu.

Evlilik desteğinde de önemli bir düşüş görüldüğünü belirten Birer, yararlanan çift sayısının 7 bin 533’ten 4 bin 40’a indiğini ve bunun yaklaşık %46 oranında azalışa denk geldiğini söyledi: "Evlilik desteğindeki yüzde 46’lık düşüşün hesabını, yuva kurmaya çalışan gençlerimiz adına soruyoruz."

Diğer kalemlerde de gerileme dikkat çekiyor; ev eşyası ve giyim desteği hizmet sayısı 14 bin 331’den 4 bin 491’e, yenidoğan destek paketi sayısı ise 40 bin 379’dan 37 bin 568’e düştü.

bütçe gerçekleşmesi ve aradaki fark:

Birer, İBB’nin 2025 yılı Performans Programı’nda ayni ve nakdi sosyal destek hizmetleri için yaklaşık 11 milyar 849 milyon lira öngörüldüğünü, fakat faaliyet raporuna göre gerçekleşen harcamanın 9 milyar 194 milyon lira olduğunu ifade etti. Buna göre başlangıçta planlanan bütçenin yaklaşık %78i kullanılmış ve iki tutar arasında 2 milyar 655 milyon lira fark bulunuyor.

Birer, bu farkın hangi kalemlerden kaynaklandığının, hangi hizmetlerde tasarrufa gidildiğinin veya hangi işlerin ötelendiğinin performans hedefleri üzerinden açıklanmasını talep etti.

2026’nın ilk altı ayında ise İBB’nin Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programına ayrılan bütçenin yaklaşık 12 milyar 711 milyon lira olduğunu, haziran sonu itibarıyla harcamanın 3 milyar 887 milyon lira seviyesinde kaldığını, böylece bütçe gerçekleşme oranının %31 olduğunu bildirdi. Aynı dönemde belediyenin genel bütçe gerçekleşme oranının %29 olduğunu da kaydetti.

Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programında ilk altı aylık bütçe gerçekleşmesinin %7, Şehit Yakını ve Gaziler programında ise %11 olduğunu belirten Birer, kasım ayı itibarıyla güncel harcama ve hizmet verilerinin Meclise sunulmasını istedi.

seçim vaatleri ve Sayıştay tespiti:

Birer, İBB yönetiminin seçim dönemindeki vaatlerine de atıfta bulunarak, 2024’te söz verilen 100 bin anne adayına yönelik beslenme paketi uygulamasının akıbetini sordu ve Ekim 2026’da açıklanan 2027 hedefi olan 50 bin anne adayı hedefine değindi: "2024’te söz verdiğiniz 100 bin anne adayına hangi tarihte, kaç paket ulaştırdınız?"

Ayrıca tek asgari ücretle geçinen ailelere yıllık 10 bin lira pazar desteği vaadi ve Nisan 2026’da başvuruları açılan hane başına tek seferlik 2 bin 500 lira tutarındaki desteğin, 2027 için duyurulan 5 bin lira hedefi bağlamında da açıklama istendi.

Birer, 2025 Sayıştay denetim raporunun 90 numaralı bulgusu üzerinden de ödeme modeline ilişkin uyarılara dikkat çekti. Raporda, 2025 yılında 2 milyar 725 milyon lirayı aşan nakdi yardımın ödeme ve aracılık hizmetinin ihale yapılmadan BELBİM ve özel bir banka üzerinden protokolle yürütüldüğü, hak sahiplerince aynı gün çekilmeyen tutarların değerlendirilmesi sonucu BELBİM’in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiğinin belirtildiğini aktardı. Sayıştay ise belediye şirketi üzerinden hizmet sunulmasının rekabet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı değerlendirmesinde bulundu.

ilçe belediyeleri ve geçmiş uygulamalara ilişkin karşılaştırma:

Birer, İstanbul’daki 39 ilçe belediyesinin 2027 bütçelerini inceleyerek cari transferlere ayrılan pay bakımından ilk üç sırada AK Partili belediyelerin yer aldığını söyledi. Buna göre Pendik Belediyesi bütçesinin %7,76sı, Ümraniye’nin %6,70i ve Tuzla’nın %5,05i cari transferlere ayrılmış durumda. İlk 10 belediyenin 7’sinin AK Parti yönetiminde olduğu vurgulandı.

Ayrıca Birer, AK Parti döneminde yürütülen uygulamalardan örnek vererek 2018’de sosyal destek kartıyla 149 bin 251 aileye, eğitim yardımlarıyla 89 bin 574 öğrenciye ulaşıldığını hatırlattı.

Toplantıda Birer, belediye yönetiminden başvuru, ödeme ve hak sahipliği verilerinin şeffaf biçimde paylaşılmasını, bütçe ve performans arasındaki farkın detaylı şekilde açıklanmasını talep ederek Meclise güncel verilerin sunulmasını istedi.

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE (İBB) MECLİSİ AK PARTİ ÜYESİ SİBEL BETÜL BİRER