Toroslarda iz peşinde: firari arıları takip edip doğal kovuklardan bal çıkaran avcılar

Toroslarda arı izlerinin peşinde

Antalya'nın yaylalarında, kovanlardan oğul vererek ayrılan arıları izleyen bal avcıları günlerce dağ taş geziyor. Akseki'de yıllardır arıcılık yapan İbrahim Topaca ve benzeri isimler, bin ile 2 bin 200 metre arasındaki rakımlarda, özellikle su kenarları ve dere yatakları çevresinde arı sürülerini takip ederek doğal yuvaları tespit ediyor. Buldukları kovukları işaretleyip, bölgedeki arıcıların kovanlarını indirmesinin ardından eylül veya ekim aylarında dönüş yapıyorlar.

Takip yöntemi ve zorluklar:

Arıların izini sürmek sabır ve deneyim gerektiriyor. Topaca, arıların su içmeye geldikleri noktaları gözlemleyip uçuş yönlerini belirleyerek ağaç kovukları ve kayalık deliklerini tek tek kontrol ettiklerini anlatıyor. Bu süreç bazen günler, bazen haftalar sürebiliyor; hava, arazi koşulları ve arıların sürekli hareketi işi zorlaştırıyor. Bulunan yuvalar yer işaretleriyle kaydediliyor, böylece hasat zamanı geldiğinde ekipler arıları buldıkları noktaya zarar vermeden ulaşabiliyor.

Hasat tekniği ve arıların korunması:

Topaca, doğal arı yuvalarından bal alırken arılara zarar verilmediğini vurguluyor. Bal hasadı yapıldıktan sonra arılar dikkatle bir kovana taşınıyor, böylece sürülerin telef olmasının önüne geçiliyor. Yuvadan çıkan bal miktarının her seferinde değiştiğini belirten Topaca, bazı yuvalardan 3 kilogram, bazılarından ise 10-15 kilogram bal elde edilebildiğini söylüyor. Bu miktarlar tamamen bulunduğu yuvanın şansına ve yuvanın büyüklüğüne bağlı olarak değişiyor.

Gidengelmez Dağları'ndan örnek ve balın niteliği:

Topaca, Gidengelmez Dağları'nda yaklaşık 2,5 ay önce kovanlardan ayrılan bir arı sürüsünü takip edip, ladin ağacının kovuğunda kurdukları yuvuyu bulduklarını anlatıyor. Bölgedeki arıların, fabrikanın ve egzoz dumanının olmadığı yüksek rakımlarda çeşitli çiçeklerden topladıkları nektar ve polenle peteklerini doğal ortamda oluşturduklarını söylüyor. Bu yüzden elde edilen balın organik nitelikte olduğunu ve tüketiciler tarafından tercih edildiğini belirtiyor.

Topaca, bu yüksek kesimlerde üretilen balın kilogramının 8 bin liraya kadar alıcı bulabildiğini ve özellikle sağlık sorunları olan kişilerce talep edildiğini aktarıyor. Kendisinin ifadesiyle, bu balı paketleyip satışa sunduklarında alıcılardan yoğun talep geliyor; hatta bazı kanser hastalarının özel olarak bu balı istediği bilgisi haber metninde yer alıyor.

Tutku ve gelenek:

Arı aramak Topaca ve ekibi için sadece bir gelir kaynağı değil, aynı zamanda bir tutku. Topaca, "Bu bir hastalık. Çocukluğumuzdan beri kaçan arıları dağlarda arıyoruz" diyerek yıllara yayılan tecrübeyi ve emeği özetliyor. Zorlu şartlarda yürüyüp, karış karış gezerek arıların peşine düşen bu kişiler, hem doğal bal kaynaklarını ortaya çıkarıyor hem de arıları telef olmaktan kurtarıyor.

Torosların yüksek kesimlerindeki bu çalışma, doğal ortamda üretilen balın nadirliğini ve değerini ortaya koyuyor. Arıların çeşitliliği, yüksek rakımın temiz havası ve insan kaynaklı kirleticilerden uzak olması, burada üretilen balın hem lezzet hem de kalite olarak öne çıkmasını sağlıyor. Bulunan balın miktarı şansa bağlı olsa da, yöntem ve sabır aracıyla sürdürülen takipler her sezon yeni yuvalar ve yeni ürünler ortaya çıkarıyor.

ANTALYA'NIN YAYLALARINDA KOVANLARDAN OĞUL VEREREK AYRILAN ARILARIN PEŞİNE DÜŞEN BAL AVCILARI, GÜNLERCE SÜREN ZORLU TAKİBİN ARDINDAN AĞAÇ KOVUKLARI VE KAYALIKLARIN ARASINDAKİ DOĞAL ARI YUVALARINA ULAŞIYOR.