Yağıbasan medresesi çatısındaki hasar koruma ve onarım ihtiyacını gündeme taşıdı

Yağıbasan medresesi hakkında:

Tokat'ın Niksar ilçesinde yer alan ve Anadolu'nun ilk kapalı avlulu medreseleri arasında gösterilen Yağıbasan Medresesi, 1157'de Nizameddin Yağıbasan tarafından Danişmendliler döneminde inşa edildi. Yapı, Niksar Kalesi'nin iç surlarına bitişik konumuyla ve yaklaşık 11 metre çapındaki kubbesi ile dikkat çekiyor. İki eyvanlı planı ve tarih boyunca tıp eğitimi verilen medreselerden biri olarak anılması, eserin eğitim ve mimarlık tarihi açısından önemini artırıyor.

2009 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restorasyonu yapılan medrese, restorasyon sonrası dönemde Niksar Belediyesi tarafından kiralandığı iddia edildi; ancak son yıllarda çatıda oluşan hasarlar yapının korunması ihtiyacını tekrar gündeme getirdi.

mevcut durum ve beklenen müdahale:

Yaklaşık 869 yıllık tarihi yapının çatısı, şiddetli rüzgârların etkisiyle zarar gördü. İlk büyük hasar yaklaşık 4 yıl önce meydana geldi ve çatının bir bölümü uçtu; o tarihten beri hasarlı alanlar tadilat yapılmak yerine mavi branda ile geçici olarak kapatıldı. Yaklaşık 3 ay önce gerçekleşen başka bir fırtına ise çatının diğer bölümlerinde de açıklıklara yol açtı. Çekilen görüntülerde branda altındaki örtü eksiklikleri ve ahşap tavan kaplamalarının yerinden çıktığı, bazı parçaların söküldüğü gözlemleniyor.

Koruma ve onarım çalışmalarının gecikmesi, yapının hem mimari bütünlüğünü hem de iç mekân dokusunu riske atıyor. Uzun yıllara yayılan restorasyon deneyimi ve korunma önceliklerine göre yapılacak kapsamlı bir müdahale; çatı örtüsünün güvenli biçimde restore edilmesi, ahşap kaplamaların onarımı ve yağış ile rüzgâr etkilerine karşı kalıcı önlemler alınmasını gerektiriyor. Yetkili kurumlarla belediye arasındaki sorumluluk ve koordinasyonun netleşmesi, yapılacak işin önceliklendirilmesi açısından kritik görülüyor.

Yüzyıllara tanıklık eden Yağıbasan Medresesi için hem geçici koruma önlemlerinin güçlendirilmesi hem de detaylı bir restorasyon planı hazırlanması bekleniyor; aksi halde açıkta kalan kısımlar daha ciddi yapısal zararlar görebilir.

TOKAT'IN NİKSAR İLÇESİNDE, ANADOLU'NUN İLK MEDRESELERİNDEN BİRİ OLARAK BİLİNEN 869 YILLIK YAĞIBASAN MEDRESESİ'NİN ÇATISI, FIRTINALARDA GÖRDÜĞÜ HASARIN ARDINDAN ONARIM BEKLİYOR. ÇATININ BİR BÖLÜMÜNÜN BRANDAYLA KAPATILDIĞI TARİHİ YAPIDA, AHŞAP KAPLAMALARIN YERİNDEN ÇIKTIĞI GÖRÜLDÜ.