Yeraltındaki serinlik: Gaziantep'in pişirici kasteli ve mescidi ziyaretçi akınına uğruyor

Pişirici Kastel ve Mescidi: geçmişten günümüze açılan bir kapı

Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde yer alan Pişirici Kastel ve Mescidi, kentin tarihî su yapıları arasında öne çıkıyor. 1282 yılında inşa edildiği bilinen kasteller, bölgenin geleneksel yaşam biçimine dair somut izler taşıyor. Yapılar 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine dahil edildi ve kapsamlı restorasyon çalışmalarıyla koruma altına alınarak turizme kazandırıldı.

Restorasyon sürecinde, yapının yer altındaki su sistemi gün yüzüne çıkarıldı; bazı kastellerde tuvalet, yıkanma, abdest alma, dinlenme, çamaşır ve yün yıkama alanlarıyla birlikte ibadet bölümleri de bulunuyor. Bu çok amaçlı kullanım, kastelleri hem mimari hem de toplumsal açıdan eşsiz kılıyor.

Mimari özellikler ve su sistemi:

Kastellerin mimarisi dik kemerler, kavisli bölmeler ve yerin altına açılan odalarla karakterize ediliyor. Sorumlu kayıtlarına göre buraya gelen sular yerin 7 metre derinliğinden sağlanıyor ve eskiden livas adı verilen tünellerle merkeze doğru taşınıyordu. Bu işlevsel düzen, kastellerin sadece bir barınak değil aynı zamanda kent içi su altyapısının önemli bir parçası olduğunu gösteriyor.

Yapıların restorasyonu ilk olarak 2006 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildi; daha sonra 2016 yılında Şahinbey Belediyesi tarafından tekrar restore edildi. Yenileme çalışmalarıyla bazı bölümler ibadete açıldı ve ziyaretçilere sunuldu.

Ziyaretçi ve sorumlu görüşleri:

Kastel Sorumlusu Nursena Gülsevgi: Burası Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde bulunan Pişirici Kasteli ve Mescidi olarak geçiyor. Yapımı 13. yüzyıla dayanan, en eski ve ayakta kalan yerlerden biridir. Dünyada sadece burası var. Burası önceden insanların ibadet ettiği, kişisel bakımlarını giderdiği yerlerden biriydi. Turistlerin çok ilgisini çekiyor. Serin olması çok dikkatlerini çekiyor. Buraya gelen sular yerin 7 metre derinliğinden geliyor. Eskiden livas adı verilen tünellerle merkeze doğru su taşınıyordu. Burası 2006 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından kapsamlı bir şekilde restore edildi. Ancak ibadete açık değildi, namaz kılınmıyordu. Daha sonra 2016 yılında Şahinbey Belediyesi tarafından tekrar restore edildi. İnsanlar artık burada namaz kılabiliyorlar

Ziyaretçi Seyfi Genç: Çocukluğumda buralardan çok geçiyordum. Buraya da birkaç kere girmiştim daha önce. Tabii biraz yenilenmiş. Daha güzel olmuş. O zaman daha az su vardı. Şimdi su miktarı artmış. Yukarısı çok sıcak. Güneş var şu anda. Ama burası 5-10 derece daha serin. Serinlik çok rahat bir şekilde hissedilebiliyor. En azından mahallelerin o eski konaklarını dolaşırken biraz kısa bir serinlik molası için çok güzel oluyor. Ayrıca zaten buranın mimarisi de gayet güzel. Dik kemerli bu kavisler, bölmeler muhakkak görülmeye değer

Yerel rehber Nur Yılmaz: Gaziantep’e gelen bir misafirim vardı. Bu çalışmaları çok beğendiğim için gelen her misafirimi buralara getiriyorum. Özellikle mahalleliyi yerinden etmeden, mahalle ile bütünleşerek yapılan yenilemeleri çok önemsiyorum. Bu tarihi dokunun yeniden canlandırılması ve tanıtılması konusunda yapılan çalışmaları çok beğeniyorum. Bu nedenle misafirlerime mümkün olduğunca tanıtmaya çalışıyorum

Restorasyon ve tanıtım çabaları, Pişirici Kastel ve Mescidi gibi yapıları hem yerli hem yabancı ziyaretçiler için çekici kılıyor. Serin iç mekanlar, özgün mimari detaylar ve su kültürüne ilişkin izler, bu tarihî alanları Gaziantep kent belleğinin canlı parçaları haline getiriyor.

GAZİANTEP'TEKİ TARİHİ KASTELLER ZİYARETÇİLERİN İLGİ ODAĞI OLDU