zona vakalarındaki tablo ve belirtiler:
Son dönemde zona olgularında belirgin bir artış izlendiğini belirten Liv Hospital Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Duran Tok, hastalığın seyri ve tedavi yaklaşımı hakkında uyarılarda bulundu. Zona, çocuklukta geçirilen suçiçeği enfeksiyonunu takiben sinir köklerinde uyuyan virüsün bağışıklık zayıflamasıyla yeniden aktive olması sonucu ortaya çıkar ve genellikle o sinir hattını izleyen bir bant şeklinde döküntülerle seyreder.
Başlangıçta etkilenen bölgede elektrik çarpması hissi, batma ve yanma gibi şiddetli ağrılar ile içi sıvı dolu kabarcıklar (lezyonlar) görülebilir. Prof. Dr. Tok, erken dönemde müdahalenin önemine dikkat çekerek hastalığın şiddetli nöropatik ağrılara dönüşebileceğini belirtti.
virüsün yeniden aktive olması ve tetikleyiciler:
Zona vakalarının artmasında bağışıklık dengesindeki değişimler ön plana çıkıyor. Prof. Dr. Tok, yeniden aktivasyonu kolaylaştıran başlıca etkenleri üç ana başlıkta topladı: toplumun yaşlanması, modern yaşamın kronik stres ve tükenmişlik halleri ile kronik hastalıklar ve bağışıklığı baskılayan tedaviler. Yaş ilerledikçe hücresel bağışıklığın zayıflaması, uyku bozuklukları ve sürekli yüksek kortizol düzeyleri ile kanser tedavileri, organ nakli sonrası ilaç kullanımı veya kontrolsüz diyabet gibi durumlar virüsün uyanmasını kolaylaştırır.
en sık görüldüğü bölgeler ve riskler:
Zonanın en sık görüldüğü yerler kaburga hizası olarak göğüs kafesi ve sırttır; ikinci sıklıkla bel ve karın bölgesi tutulur. Yüz ve göz çevresinde görüldüğünde alın, şakak ve özellikle göz siniri tutulumu acil müdahale gerektirir çünkü geciken tedavi kalıcı görme kaybına yol açabilir. Hastalık genellikle vücudun yalnızca sağ ya da sol tarafında, orta hattı geçmeyecek şekilde kuşak biçiminde dizilir.
Hastalığın her yaşta görülebileceğini, ancak riskin 50 yaşından sonra belirgin arttığını aktaran Prof. Dr. Tok, 80 yaşına kadar yaşayan her üç kişiden birinin hayatında en az bir kez zona geçirdiğinin bilindiğini vurguladı.
bulaşma, komplikasyonlar ve erken müdahale:
Prof. Dr. Tok, zonanın bir kişiden diğerine doğrudan bulaşmadığını, ancak içi sıvı dolu kabarcıkların sıvısının daha önce suçiçeği geçirmemiş veya suçiçeği aşısı olmayan birine temas ederse o kişide suçiçeği gelişebileceğini belirtti. Döküntüler kuruyup kabuk bağladıktan sonra bulaşıcılık sona erer. Ayrıca, belirtilerin fark edildiği ilk andan itibaren ilk 72 saat içinde antiviral tedaviye başlanmasının postherpetik nevralji gibi kalıcı sinir hasarlarını önlemede kritik olduğu vurgulandı.
koruyucu önlemler ve aşı rehberi:
Koruyucu tedbirlerin başında aşı geliyor. Prof. Dr. Tok, 50 yaş ve üzerindeki tüm yetişkinlerin zona aşısı yaptırması gerektiğini; ayrıca 18 yaş ve üstü olup bağışıklığı baskılanmış veya baskılanma riski taşıyan kişilerin (kanser hastaları, organ nakli olanlar, bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar) aşılanmasının önerildiğini aktardı. Aşının hastalığın ortaya çıkmasını yüzde 90’ın üzerinde engelleyebildiği bildirildi.
Aşı, uygun kişilerde iki doz halinde uygulanır; dozlar arasında genellikle 2 ila 6 ay süre bulunur ve kol içinden kas içine yapılır. Aktif zona atağı sırasında aşı uygulanmaz; döküntüler ve akut semptomlar tamamen geçtikten sonra, genellikle bir ay beklenerek aşı yapılabilir. Risk grubundaki kişilerin hekimleriyle görüşerek bireysel değerlendirme yapmaları önerildi.
Prof. Dr. Tok son olarak, zonayı önlemek ve hastalığın seyrini hafifletmek için stres yönetimi, düzenli uyku, bağışıklığı güçlü tutacak yaşam tarzı önlemleri ile şüpheli döküntü veya ağrılarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.
PROF. DR. DURAN TOK
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!