Kocaköy'de 20 Bin Yıllık Lapya, Fırat ve Dicle Kollarının Minyatürünü Oluşturuyor
Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesinde, yaklaşık 20 bin yıl içinde yağış sularının kayayı kimyasal yönden aşındırması sonucu oluşan lapyalar, Fırat ve Dicle nehirlerinin kollarının minyatür bir örneğini ortaya çıkardı.
Oluşum ve Yerleşim
İlçe merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta bulunan sediment tortulu kireç taşı tabakası üzerinde oluşan lapyalar; göl, vadi, akarsu ve akarsu ayrım çizgileri gibi yeryüzü şekillerinin küçük ölçekli izdüşümlerini gösteriyor. Toprağın örttüğü kısımlarda lapyalar az ve sığ; toprağın altından çıkmış bölümlerde ise daha derin ve belirgin.
Uzman Değerlendirmesi
Antropolog Naci Akdemir, alanın sediment tortulu kireç taşı tabakası olduğunu belirterek, yağış sularının kimyasal aşındırması sonucu meydana gelen lapya örneklerinin dikkate değer olduğunu söyledi.
Akdemir'in açıklaması şu şekilde:
"Bu lapyalar esasen arazide, Fırat ile Dicle nehirlerinin ve kollarının meydana getirdiği peneplenleşmenin minyatür bir örneğidir. Mesela kuzey tarafının az eğimli, güney tarafının çok olması gibi çok güzel minyatür, yeryüzü şekillerini meydana getirmiştir. Esasen coğrafya öğretmenlerimizin bu konuları burada, yerinde, arazide işlemesinde çok çok büyük faydalar olacağına inanıyorum. Toprağın örttüğü kısımda lapyalar az ve sığ, toprağın altından çıkmış kesimlerde daha derin ve belirgindir. Hal böyle olunca biz bunlar için en fazla 15-20 bin sene gibi bir zaman. Buzulların kalmasından sonra oluşmuşlardır diyebiliriz."
Bölgede görülen lapya örnekleri, hem yerel ölçekte doğal süreçlerin izlenmesi hem de eğitim amacıyla saha çalışmaları için önemli bir görsel kaynak oluşturuyor.
DİYARBAKIR’IN KOCAKÖY İLÇESİNDE YAKLAŞIK 20 BİN YILIN SONUNDA YAĞIŞ SULARININ KAYAYI KİMYASAL YÖNDEN AŞINDIRMASI SONUCU FIRAT VE DİCLE NEHİRLERİNİN MEYDANA GETİRDİĞİ SU YOLLARININ TAŞ TABAKASI ÜZERİNDE MİNYATÜRÜ ORTAYA ÇIKTI.
