Prof. Dr. Lokman Aslan Uyarıyor: Yaban Hayatına Müdahale Tehlikedir
Yaban hayatının doğası ve insan müdahalesi
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, yerkürenin oluşumundan bu yana canlıların kendi ekosistemleri içinde yaşadığını hatırlatarak insanın zamanla bu dengeye müdahale etmeye başladığını belirtti.
"Yaban hayatına müdahale merhamet değil tehlikedir", dedi.
Müdahalelerin ekosisteme etkileri
Aslan, yolların açılması, ağaçların kesilmesi, sulak alanların yok edilmesi ve arıtılmadan doğaya bırakılan atıkların ekosistemi geri dönülmez şekilde bozduğunu söyledi. Ne kadar yardım ederseniz edin, eğer doğayı tahrip ediyorsanız orada sağlıklı bir habitat oluşturamazsınız ifadelerini kullandı.
Yaban hayvanlarının beslenmesi veya nakledilmesi gibi uygulamaların bireysel merhametle değil, bilimsel ve kurumsal kararlarla yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Aslan, Türkiye'de bu süreci yönetecek yasal altyapı ve kurumların hazır olduğunu belirtti. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün bilimsel kurullarla birlikte muhtemel krizleri yönettiğini anlattı.
Biyo-güvenlik, besleme ve zoonoz tehlikesi
Çöplerin kontrolsüz bırakılması ve hazır gıdaya ulaşan yaban hayvanlarının insanla temas etmesinin biyogüvenlik açısından ciddi risk oluşturduğunu söyleyen Aslan, tilkinin, ayının ve çakalın şehir merkezine yaklaşmasının doğal bariyerlerin ortadan kalktığını gösterdiğini belirtti.
Kırsal alanların boşalması ve hayvancılığın azalmasının doğal besin zincirini zayıflattığını, bunun da yaban hayvanlarını yerleşim alanlarına yönlendirdiğini aktardı. "Biyolojik düşman kalmadı, doğal gıda azaldı. Bu da yaban hayvanlarını şehre yaklaştırdı".
Aslan, gerekli önlemler alınmazsa zoonoz hastalıkların önümüzdeki yıllarda büyük bir tehdit haline gelebileceğini, Covid-19, kuş gribi ve domuz gribi gibi salgınların farklı isimlerle devam edebileceğini söyledi.
Uygulama örnekleri ve yerel çözüm
Nemrut Krater Gölü çevresinde yaşanan ayı saldırılarını örnek gösteren Aslan, beslenen hayvanların avlanmayı unutup insanı gıda kaynağı olarak görmeye başladığını söyledi. Bazı ayıların Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile işbirliği içinde bilimsel yöntemlerle başka habitatlara nakledildiğini anlattı.
Çaldıran-Tendürek hattında çöplüklerin yaban hayvanlarını karayollarına çektiğini, çöplüklerin yerinin değiştirilmesiyle hem hayvan ölümlerinin hem de trafik kazalarının ciddi oranda azaldığını aktardı.
Vatandaşlara çağrı ve sonuç
Aslan, vatandaşların iyi niyetle yaptığı beslemelerin tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini belirterek, poşetle yiyecek taşıyan insanlara saldıran hayvanların insanı kendilerine kaynak olarak alıştırdığımız için bu davranışı gösterdiğini söyledi.
Mevcut şartlarda yaban hayvanlarının doğal ortamlarında yeterli gıdaya sahip olduğunu vurgulayan Aslan, bireysel besleme girişimlerinin hastalık taşınmasına, genetik ve davranışsal bozulmalara yol açtığını belirtti.
Konuşmasını, çevre temizliğinin yalnızca çöp atmamakla sınırlı olmadığı, sulak alanların korunması ve doğal yapıya müdahale edilmemesi gerektiği uyarısıyla bitiren Aslan, "Yaban hayatı, çiftlik hayvanları ve insan sağlığı bir bütündür. Bu denge korunursa sağlıklı gıda, huzurlu toplum ve sürdürülebilir bir gelecek mümkün olur" dedi.
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ (YYÜ) YABAN HAYVANLARI KORUMA VE REHABİLİTASYON MERKEZİ MÜDÜRÜ PROF. DR. LOKMAN ASLAN, YABAN HAYATINA YÖNELİK BİLİNÇSİZ MÜDAHALELERİN CİDDİ RİSKLER BARINDIRDIĞINA DİKKAT ÇEKEREK, "YABAN HAYATINA MÜDAHALE MERHAMET DEĞİL TEHLİKEDİR" DEDİ.
