Ayvalık Zeytinyağı'nda Markalaşma ve Karekod Hamlesi: %40 Rekolte Uyarısı
Yüzde 40 rekolte düşüşü yaşayan Türkiye zeytinyağı sektörü, markalaşmayı hızlandırmak ve şeffaflığı sağlamak amacıyla karekod uygulamalarına başladı. Ayvalık Zeytinyağı için yürütülen çalışmalar, uluslararası rekabette öne çıkma hedefini taşıyor.
Uçar: "Ayvalık zeytinyağı, sektörün vitrinidir"
Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar, Ayvalık Zeytinyağı'nın dünya arenasında ciddi bir bilinirliğe sahip olduğunu vurgulayarak, "Ayvalık zeytinyağı, sektörün vitrinidir" dedi. Uçar, 2 milyon 200 bin zeytin ağacı bulunduğunu ve bunların 1 milyon 180 bininin 250 yaş üzeri ağaçlardan elde edildiğini hatırlattı. Uçar, yurt dışındaki restoranların masalarında Ayvalık Zeytinyağı'nın ambalajlı olarak yer alması gerektiğini belirtti.
Uçar, üreticinin korunmadan, ihracat sürdürülebilir hale getirilmeden ve değer zinciri güçlendirilmeden sektörün büyümesinin mümkün olmadığını söyleyerek tüm yetkili kurumları üreticinin ve markalaşmanın yanında durmaya davet etti.
Karekod uygulaması ve izlenebilirlik
Markalaşmayı hızlandırmak, şeffaflık sağlamak ve taklit ile tağşişin önüne geçmek için karekod çalışmaları yürütüldüğünü ifade eden Uçar, "Burada esas ihtiyaç ‘güvenilir dijital izleme + kimlik doğrulama’ bileşenlerinin birleşimidir" diye konuştu. Balıkesir Tarım İl Müdürlüğü tarafından Ayvalık ilçesi içinde seçilen pilot bölge Mutluköy ve Murateli kırsal mahallelerine yönelik hazırlanan 3 yıllık "Organik Zeytin Köyü" projesiyle parsel bazlı izlenebilirlik sağlanacağı bildirildi.
Uygulama devreye girdiğinde üreticinin kimliği, zeytinin hangi bahçeden geldiği, hasat zamanı, analiz sonuçları, duyusal analiz doğrulaması ve coğrafi işaret kontrolü anında görülebilecek. Uçar, bu sistemin Ayvalık Zeytinyağı'nın uluslararası markalaşmasına ciddi katkı sunacağını belirtti ve "Markalaşma ve bilinirlikte ön sırada olan Ayvalık bu sistemin öncüsü olursa Türkiye, uluslararası arenada lider konuma ulaşabilir" ifadesini kullandı.
Rekolte, ihracat ve destek talepleri
Uçar, 2025-2026 yılı zeytinyağında rekoltenin yüzde 40 düşüş tahmin edildiğini, fiyatların iki yıl öncesine gerilediğini ve üretici maliyetlerinin arttığını söyledi. Gelecek 2026-2027 sezonunda, hastalık veya küresel iklim krizine bağlı doğal afetler olmadığı takdirde zeytinde "var yılı" beklendiğini, dış piyasalara yönelindiğinde 2022-2023 sezonundaki gibi bir fırsat yılı olabileceğini ve 700-800 milyon dolar arası ihracat hedefinin mümkün olduğunu belirtti.
Uçar, sektöre yönelik öneri ve taleplerini şöyle sıraladı: ambalajlı ihracatta kilogram başına 2-5 dolar devlet desteği, dökme zeytinyağı ihracatının yasaklanması yerine yıllık 150 bin ton üst sınır getirilmesi, markalaşma ve tanıtım desteklerinin %50 oranında artırılması ve Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği anlaşmasından doğan kotanın kaldırılarak rakip ülkelere (Fas ve Tunus) eşit şartların sağlanması.
Lisanslı depoculuk ve piyasa düzenlemeleri
Güney Marmara Kalkınma Ajansı koordinasyonunda Edremit Körfezi'ndeki odaların gerçekleştirdiği 6 bin tonluk Kuzey Ege Zeytinyağı Lisanslı Depoculuk çalışmasıyla fiyatlardaki dalgalanmaların önüne geçileceği vurgulandı. Uçar, lisanslı depoculuğun ürün arzının planlı şekilde iç piyasaya sunulmasına, fiyatların dengelenmesine ve ihracatçının izlenebilir ve kaliteli ürüne kolay erişimine imkan sağlayacağını söyledi. Ayrıca, taklit ve tağşişin marka ve katma değere en büyük düşman olduğunu belirterek bu konuda kurumlarla ortak çalışmalar yürüttüklerini ekledi.
Ayvalık Ticaret Odası olarak Avrupa Birliği Ayvalık Zeytinyağı Coğrafi işareti tescili sürecinin en kısa zamanda tamamlanması için çalışıldığını da ifade etti.
YÜZDE 40 REKOLTE DÜŞÜŞÜYLE "YOK YILI" GEÇİREN ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜ, MARKALAŞMA ÇALIŞMALARI İÇİN KAREKOD ÇALIŞMALARINA BAŞLADI. DÜNYA ARENASINDA CİDDİ BİR BİLİNİRLİĞE SAHİP AYVALIK ZEYTİNYAĞI’NDA MARKALAŞMA ÇALIŞMALARINA DİKKAT ÇEKEN AYVALIK TİCARET ODASI BAŞKANI ALİ UÇAR, DESTEKLER VE PROJELERLE BİRLİKTE YURT DIŞINDAKİ RESTORANLARIN MASALARINDA AYVALIK ZEYTİNYAĞININ AMBALAJLI OLARAK YER ALMASI GEREKTİĞİNİ VURGULADI.
