Prof. Dr. Mehmet Karadağ'dan uyarı: 2 haftayı geçen öksürük ihmal edilmesin
Acıbadem Bursa Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Karadağ, 4 -10 Ocak Verem Eğitim ve Farkındalık Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, veremin sadece akciğerleri değil vücudun diğer bölgelerini de etkileyebileceğine dikkat çekti.
Tüberküloz nedir, nasıl seyreder?
Prof. Dr. Karadağ, tüberkülozu Mycobacterium tuberculosis (verem basili) adlı, dış ortama dayanıklı ve çok yavaş çoğalan bir bakterinin yol açtığı bulaşıcı bir hastalık olarak tanımladı. Hastalığın halk arasında 'ince hastalık' olarak anılmasının nedeninin sinsi ilerlemesi ve vücudu zayıflatması olduğunu belirten Karadağ, hastaların yaklaşık yüzde 80omurga, böbrek, beyin zarı, kemikler ve lenf bezleri gibi bölgelere de yayılabileceğini vurguladı.
Belirtiler sıkça karıştırılıyor
Üst solunum yolu enfeksiyonları (ÜSYE) ve grip ile tüberkülozun başlangıç belirtilerinin benzer olduğunu söyleyen Prof. Dr. Karadağ, bu durumun tüberküloz tanısının gecikmesine yol açtığını ifade etti. Solunum sistemi etkilenmesine bağlı ortak bulgular arasında öksürük, halsizlik, yorgunluk ve hafif ateş bulunduğunu belirtti.
Karadağ, özellikle şunu kaydetti: Eğer öksürüğünüz 2 haftayı geçtiyse, 'üşüttüm, sigaradandır, geçer' demeyin. Bursa gibi nemli havası ve kışın hava kirliliğinin görülebildiği bölgelerde bu belirtilerin kolaylıkla maskelendiğini söyledi.
Bursa ve Türkiye'de tüberkülozla mücadele
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2025 sonu raporlarına atıf yapan Prof. Dr. Karadağ, veremin dünya genelinde yeniden bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanan ölüm listesinde üst sıralara çıktığını, yılda 10,7 milyon yeni vaka ve 1,2 milyon ölüm kaydedildiğini belirtti. COVID-19 pandemisinin küresel verem mücadelesinde yaklaşık 8 yıllık gerilemeye yol açtığını ve 2026'nın bu kaybın telafisi için 'Hızlanma Yılı' ilan edildiğini aktardı.
Türkiye'nin Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı ile dünya standartlarının üzerinde başarı gösterdiğini söyleyen Karadağ, ülke genelinde 2005'te 20 binin üzerinde olan vaka sayısının günümüzde 9.000 - 9.500 bandına gerilediğini ve insidans hızının 100 bin kişide 10,3 e düşerek Türkiye'yi eliminasyon eşiğine taşıdığını belirtti. Sanayi ve nüfus yoğunluğu açısından kritik olan Bursa'da yıllık kayıtlı hasta sayısının 350-400 arasında olduğunu ve ilin %95’e varan tedavi takip başarısıyla ülke ortalamasının üzerinde performans gösterdiğini ifade etti.
Tedavi ve dikkat edilmesi gerekenler
Karadağ, tüberkülozun hava yoluyla bulaştığını ve zincirin kırılması için uyanık olunması gerektiğini belirterek, dikkat edilmesi gereken belirtileri şöyle sıraladı: 2 haftayı geçen inatçı öksürük, gece terlemesi, inatçı ateş, iştahsızlık ve hızlı kilo kaybı, halsizlik, göğüs ağrısı. Bu belirtiler varsa zaman kaybetmeden Aile Sağlığı Merkezlerine başvurulması gerektiğini söyledi.
Tanı kesinleştiğinde veya güçlü şüphe olduğunda ise hastaların Verem Savaş Dispanserleri'ne yönlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Karadağ, tedavide kullanılan tüm ilaçların Sağlık Bakanlığı tarafından dispanserlere gönderildiğini ve ilaç temininin buradan sağlandığını belirtti. Tüberküloz teşhisi konulan bir hastanın tedaviye başladıktan 2-3 hafta sonra bulaştırıcılığını kaybettiğini, ancak tam iyileşme için ilaçların en az 6-9 ay boyunca, Verem Savaş Dispanserleri gözetiminde (DGT) düzenli kullanılması gerektiğini söyledi.
Son olarak Karadağ, tedavinin yarım bırakılmasının 'İlaç Dirençli Verem' gibi tedavisi çok daha güç ve maliyetli bir tabloya yol açtığını belirterek, tedaviye sadakatin önemini bir kez daha dile getirdi.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. MEHMET KARADAĞ
