Türkiye'de 7 Başlıca Vitamin Eksikliği ve Önlemler
İç Hastalıkları Uzm. Dr. İrem Özçelik, Türkiye'de D vitamini başta olmak üzere B12, demir, C, A, folik asit ve K vitamini eksikliklerinin yaygın olduğunu belirterek, alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi.
Nedenleri ve genel uyarılar
Özçelik, beslenme alışkanlıklarının bozulması, toprak fakirleşmesi, hazır gıda tüketiminin artması ve güneş ışığından yeterince faydalanamama gibi faktörlerin vitamin eksikliklerini tetiklediğini vurguladı. Türkiye'de yapılan araştırmaların nüfusun büyük kısmında D vitamini ve B12 eksikliği gösterdiğini aktardı.
Bu eksikliklerin çoğu zaman kronik yorgunluk, fibromiyalji ve depresyon gibi tanılarla yıllarca yanlış yönlendirilerek tedavi edildiğini, oysa basit bir kan testiyle teşhis konup birkaç ayda düzeltilebileceğini belirtti.
Özçelik, eksikliklerin sessiz ilerleyebileceğini ve organ hasarına yol açabileceğini söyleyerek: 'Kendimi iyi hissediyorum demek eksiklik olmadığı anlamına gelmez. Düzenli kontroller önemlidir' uyarısında bulundu. Ayrıca yağda eriyen vitaminlerin (özellikle A, D, E, K) bilinçsiz kullanımının toksik etki yapabileceğini, bu nedenle vitamin takviyelerine doktor veya diyetisyen kontrolünde başlanması gerektiğini ekledi.
D vitamini
Özçelik, D vitamini eksikliğinin Türkiye'de yüzde 70-90 oranında görüldüğünü belirterek, bunun kemik ve bağışıklık sistemi üzerinde ciddi etkileri olduğunu söyledi. Eksikliğin osteoporoz, kas-eklem ağrıları, bağışıklık zayıflığı, sık enfeksiyon, depresyon, yorgunluk ve saç dökülmesine yol açabileceğini aktardı.
Risk grupları arasında kapalı giyinenler, ofis çalışanları, yaşlılar, koyu tenliler, obez bireyler ve böbrek ile karaciğer hastaları yer alıyor. Güneşlenme önerisini açıklarken Özçelik, günde 20-30 dakika, 10.00-15.00 saatleri arasında kollar ve bacaklar açık şekilde güneşlenmenin önemine dikkat çekti.
B12 vitamini
B12 eksikliğinin özellikle vejetaryenler, veganlar ve 50 yaş üstü bireylerde yaygın olduğunu belirten Özçelik, bu eksikliğin kansızlık, el ve ayaklarda uyuşma, hafıza sorunları, depresyon ve yürüme bozukluğuna yol açabileceğini söyledi. Hayvansal gıdaların temel B12 kaynağı olduğunu ve 50 yaş üstünde emilimin azaldığı için düzenli takviyenin gerekebileceğini vurguladı.
Demir
Demir eksikliğinin kadınlarda yüzde 30-40 oranında görüldüğünü belirten Özçelik, demir eksikliği anemisinin halsizlik, çarpıntı, saç dökülmesi ve bağışıklık zayıflığına neden olduğunu ifade etti. Demirin emiliminin artırılması için C vitaminiyle birlikte alınmasının yararlı olduğunu, çay ve kahvenin ise demir emilimini önemli ölçüde azalttığını hatırlattı.
C, A ve Folik Asit
Sigara içenler ve yoğun stres altındaki kişilerde C vitamini eksikliğinin sık görüldüğünü, bunun diş eti kanaması ve yara iyileşmesinde gecikmeye yol açabildiğini belirtti. A vitamini eksikliğinin gece körlüğü ve sık enfeksiyonlara neden olabileceğini, folik asit eksikliğinin ise özellikle gebelikte ciddi riskler taşıdığını vurguladı.
K vitamini
Uzun süre antibiyotik kullanan bireylerde K vitamini eksikliğinin görülebileceğini ve bunun kolay morarma ile kanama eğilimini artırabileceğini söyledi. K vitamini açısından yeşil yapraklı sebzelerin önemine dikkat çekerek, bağırsak florasının da K vitamini üretiminde rol oynadığını kaydetti.
Sonuç ve öneriler
Uzm. Dr. İrem Özçelik, vitamin eksikliklerinin yaygın ve sağlık üzerinde ciddi etkileri olduğunu belirterek, düzenli sağlık kontrolleri ve laboratuvar tetkiklerinin önemini bir kez daha vurguladı. Vitamin takviyelerine başlamadan önce kan testi yaptırılmasını ve hekim veya diyetisyen kontrolünde hareket edilmesini önerdi.
İÇ HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN UZM. DR. İREM ÖZÇELİK GÖRÜLEN VİTAMİN EKSİKLİKLERİNİN BELİRTİLERİ VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA BİLGİ VERDİ.
