Enerji maliyetleri ve dış riskler enflasyon görünümünü yukarı çekti

Merkez Bankası değerlendirmesi:

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Enflasyon Raporu sunumunda jeopolitik gelişmeler, enerji arzı kaynaklı riskler ve küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıkların enflasyon görünümünü yukarı yönlü etkilediğini açıkladı. Karahan, bu çerçevede 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5 olarak güncellendiğini belirtti ve orta vadede fiyat istikrarına ulaşmanın kademeli bir süreç olacağını vurguladı.

Enflasyon görünümü ve tahminlerin revizesi:

Karahan, enerji fiyatlarının önceki rapor dönemine ve savaş öncesi seviyelere göre yüksek seyretmesinin, enflasyondaki dezenflasyon ivmesini sınırladığını ifade etti. Enerji grubunda yıllık enflasyonun çeyrekler itibarıyla güçlenerek ekimde yüzde 51,4 seviyesine ulaştığına dikkat çekti. Bu gelişmeler ışığında TCMB, petrol ve doğal gaz fiyatı varsayımlarını 2026 ve 2027 için yukarıye güncelledi; ithalat fiyatları ve gıda varsayımları da taşımacılık maliyetleri ve enerji kaynaklı baskılar nedeniyle artırıldı.

Bankanın güncellenen yol haritasına göre enflasyonun 2027 sonuna kadar ara hedef olan yüzde 21'e, 2028 sonuna kadar yüzde 13,5'e, 2029 sonuna kadar yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede hedef olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanması öngörülüyor. Ancak Karahan, savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin ve enerji fiyatlarının daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisinin riskleri yukarı taşıdığını kaydetti.

İç talep, işgücü ve kredi gelişmeleri:

Yurt içi makro göstergelerde yılın ikinci çeyreğinde büyümenin yıllık yüzde 2,3 ile yavaşladığı, nihai yurt içi talebin belirgin ivme kaybettiği belirtildi. İkinci çeyrekte sanayi üretimindeki güçlü artışın üçüncü çeyrekte azaldığı, hizmet üretiminin ise ağustos itibarıyla olumlu seyrettiği ifade edildi. Altın hariç perakende satışlarda ve kart harcamalarında büyüme yavaşlaması devam ediyor; bunun talepte dezenflasyonist etki yarattığı vurgulandı.

Para politikası ve makro ihtiyati tedbirlerin etkisiyle kredi büyümesinde de yavaşlama gözlendi. 2026 ikinci yarısında kredi büyümesi belirgin şekilde düştü; toplam kredi büyümesi şubat sonunda yüzde 35 iken sunum sırasında yaklaşık yüzde 20 civarına gerilemiş durumda. Karahan, kredi piyasasındaki ılımlı seyrin ve aktif kalitesi risklerinin izlenerek kredi büyüme sınırlarının bir miktar genişletildiğini açıkladı.

Dış ticaret, cari denge ve rezervler:

TCMB Başkanı, ihracatın ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu performans sergilediğini belirtirken, enerji ve altın kalemlerindeki dalgalanmaların dış ticaret dengesini etkilediğini anlattı. İç talepteki zayıflamanın ithalatı düşürdüğü, böylece 12 aylık birikimli cari açığın sınırlı ölçüde gerilediği ifade edildi. Banka 2026 yılı için cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyor.

Rezervlerdeki gelişmelere ilişkin olarak Karahan, brüt rezervlerin 27 Şubat'ta 210 milyar dolar iken 6 Kasım itibarıyla 161 milyar dolara gerilediğini; bu azalışın 28 milyar dolarının altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını aktardı. Swap hariç net rezervlerde de belirgin azalma görüldü.

Para politikası duruşu ve ileriye dönük riskler:

Karahan, dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmiş olmakla birlikte devam ettiğini, para politikasındaki sıkı duruşun talep ve fiyatlama davranışları üzerindeki etkisinin belirgin olduğunu ifade etti. Para politikasının gecikmeli etkileri, finansal şartların daha fazla sıkılaşması veya yurt içi talebin beklenenden daha zayıf seyretmesinin hem aşağı hem yukarı yönlü riskler oluşturabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle TCMB, fiyat istikrarı sağlanana dek sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğini vurguladı.

Sunumda ayrıca enerji arzına ilişkin belirsizliklerin, altın fiyatı gelişmelerinin ve bölgesel risklerin finansal piyasalarda dalgalanmalara neden olabileceği; ancak sıkı para politikası ve makro ihtiyati önlemlerin TL mevduat tercihinin korunmasında etkili olduğu belirtildi. Karahan, para politikasının etkinliğini ve enflasyon beklentilerini yakından takip etmeye devam edeceklerini söyledi.

TCMB Başkanı Karahan: "Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve enerji fiyatlarının daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi"