Kayalıpınar’da kraliyet arşivi gün yüzüne çıktı

Kayalıpınar'da kraliyet arşivi gün yüzüne çıktı

Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar Antik Kenti'nde bu yıl yürütülen kazılarda, Hitit dönemi yönetimine ışık tutan önemli belgeler bulundu. Kazılarda, Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine tarihlendirilen 131 çivi yazılı tablet ve parçası ortaya çıkarıldı. Önceki yıllarda bulunanlarla birlikte antik kentteki toplam tablet sayısı 184e ulaştı.

tabletler hangi konuları kapsıyor:

Kayalıpınar'da gün ışığına çıkarılan tabletler, Hititlerin siyasi ve idari örgütlenmesine, askerî faaliyetlerine, kraliyet ailesiyle ilgili kayıtlara ve dönemin gündelik yaşamına dair ayrıntılar içeriyor. Belgeler arasında özellikle şehirler arası yayılan salgın hastalıklara ilişkin kayıtlar dikkat çekiyor. Tabletlerde, yüksek ateşle seyreden ve özellikle çocuklar ile bebekleri etkileyen bir salgından söz ediliyor; hasta bir bebek prensesin sağlık durumunun takip edildiği, daha sonra hayatını kaybettiği ve cenaze törenine ilişkin işlemlerin kayda geçirildiği belirtiliyor.

Arşiv aynı zamanda dönemin bürokrasi ve haberleşme ağının işleyişine dair somut veriler sağlıyor; resmi yazışma üslupları, karar alma süreçleri ve kraliyet protokollerine dair dil ve biçem örnekleri içeriyor.

askerî yazışmalar ve kazının önemi:

Buluntular arasında yer alan bir belge Hitit askerî teşkilatının işleyişine dair kritik bir içerik sunuyor. Batı Anadolu'da görev yapan Hitit generallerinin krala gönderdiği mektupta, karşılaştıkları düşman tehdidine karşı asker, at ve savaş arabası desteği talep ettikleri; yardım ulaşmaması halinde ordunun yok olabileceğine dair uyarıların yer aldığı kaydediliyor. Bu yazışmalar, Hitit iletişim ağının ve askerî lojistiğinin somut bir örneğini teşkil ediyor.

Kayalıpınar antik kenti, Kızılırmak kıyısında yer alan ve Hitit döneminde Samuha adıyla bilinen bir merkez. Sit alanı ve orada bulunan belgelerin yaşlandığı dönemler arasında ufak farklılıklar veriliyor: antik kentin tarihi yaklaşık 3 bin 800 yıl olarak anılırken, gün yüzüne çıkarılan tabletlerin yaşları çoğunlukla yaklaşık 3 bin 400 yıl olarak belirtiliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı himayelerinde, Koç Üniversitesi öncülüğünde 2005'ten bu yana süren kazı çalışmalarında, çivi yazılı tabletlerin yanı sıra Hitit krallarına, prens ve prenseslere ait mühür baskıları, mezarlar ve çeşitli dönemlere ait mimari kalıntılar da açığa çıkarılmıştı.

bulgunun değerlendirilmesi ve sonraki adımlar:

Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, kaydedilen buluntunun yalnızca Anadolu tarihi için değil dünya arkeolojisi açısından da önemli olduğunu vurguladı. Şimşek, bilim insanlarının bu keşfi 1906'da Hattuşa'da bulunan tabletlerden sonraki en önemli Hitit arşiv keşiflerinden biri olarak değerlendirdiğini aktardı ve bulunan eserlerden bazılarının geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen "Geleceğe Miras" sergisinde yer aldığını hatırlattı.

Şimşek, kazı çalışmalarına desteğin süreceğini belirterek, çalışmaların yürütülmesinde emeği geçen Kültür ve Turizm Bakanlığı, Koç Üniversitesi, kazı başkanı Doç. Dr. Çiğdem Maner, Prof. Dr. Daniel Schwemer ve ekip üyelerine teşekkür etti. Arşivin çözülmesi ve tabletlerin deşifresiyle Hititlerin siyasi, idari, askerî, dinsel ve günlük yaşamına ilişkin bilinmeyen yönlerin daha netleşmesi bekleniyor.

SİVAS VALİSİ YILMAZ ŞİMŞEK