Kış virüslerine hazırlık:
Göğüs Hastalıkları Uzm. Prof. Dr. Şevket Özkaya, yaklaşan solunum yolu virüsleri sezonu öncesinde grip, COVID-19 ve solunum sinsityal virüsü (RSV) konusunda uyarılarda bulundu. Özkaya, özellikle yaşlılar ve risk gruplarının kış aylarında ağır tablo gelişme olasılığının yüksek olduğunu, bu nedenle korunma stratejilerinde aşılama ve zamanlamanın belirleyici olduğunu belirtti.
Hangi aşılar önem taşıyor:
Özkaya, bu yılın grip aşısının H1N1, H3N2 ve Victoria B türlerine karşı koruma sağlayan üç bileşenli bir aşı olduğunu hatırlattı. Grip aşısının tamamen hastalığı engellemek yerine, özellikle bağışıklığı zayıf ve yaşlı bireylerde hastalığın ağırlaşmasını, hastaneye yatışları ve grip sonrası gelişen zatürreye bağlı ölümleri azalttığını vurguladı.
RSV ile ilgili olarak ise Özkaya, virüsün bebekler ve küçük çocuklarda bronşiolit ve zatürrenin önde gelen nedenlerinden biri olduğunu, RSV aşısının ise genellikle tek doz uygulanan bir aşı olduğunu söyledi. Şu anda 75 yaş ve üzeri kişiler ile RSV riski yüksek olan 50–74 yaş arası bireyler için önerildiğini; ayrıca 60–74 yaş arasında kronik kalp/akciğer hastalığı olanlar veya bakım evlerinde yaşayan yüksek risklilere de uygulandığını ifade etti.
Zamanlama ve mevsimsel beklenti:
Grip mevsiminin ülkemizde genellikle Aralık–Şubat arasında zirve yaptığını, bazı yıllarda vakaların Mayıs ayına kadar yüksek kalabildiğini belirten Özkaya, grip aşısının koruyuculuğunun genellikle altı ila sekiz ay sürdüğünü, bu nedenle aşının zamanlamasının önemli olduğunu söyledi. Çok erken yapılan aşılamada korumanın sezon bitmeden azalabileceğine dikkat çekti.
RSV için en uygun dönem olarak ise enfeksiyonların sıklaştığı yaz sonu veya sonbahar başı gösterildi; Özkaya, kış öncesi aşılamanın bu bakımdan tercih edildiğini belirtti.
COVID-19 hâlâ risk oluşturuyor:
COVID-19 salgınının resmi olarak sona ermiş olsa da virüsün toplumda varlığını sürdürdüğünü söyleyen Özkaya, COVID-19’un diğer solunum yolu virüsleriyle birlikte olduğunda hâlâ ağır hastalıklara yol açabileceğinin önemli bir gerçek olduğunu vurguladı. Dünya'nın gelişmiş bölgelerinde rutin COVID-19 aşılarının piyasaya sürüldüğünü; ancak ülkemiz için şu an ek bir rutin gereksinim olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığını aktardı.
Ayrıca SARS-CoV-2 enfeksiyonunun Epstein-Barr ve sitomegalovirüs gibi kronik virüsleri yeniden aktive edebildiğine dair bulgular olduğuna değinen Özkaya, tekrar eden COVID-19 enfeksiyonlarının uzun vadeli sağlık sorunlarıyla ilişkili olduğuna işaret etti.
Araştırma bulguları ve klinik sonuçlar:
Özkaya’nın aktardığı çalışmada, Nisan 2022 – Haziran 2023 döneminde toplanan yaklaşık 9.000 kişinin verileri analiz edildi. Katılımcıların yaklaşık %47'si bir, yaklaşık %20'si ise iki veya daha fazla COVID-19 enfeksiyonu geçirdiğini bildirdi. Tüm katılımcıların %11'i çalışma süresi boyunca yeni bir sağlık sorunu geliştirdiğini belirtti. Araştırmacılar, iki veya daha fazla enfeksiyon bildirenlerin, hiç enfeksiyon bildirmeyenlere kıyasla yeni bir tanı alma olasılığının %76 daha yüksek olduğunu; solunum yolu hastalığı tanısı konma olasılığının ise yaklaşık 5 kat daha fazla olduğunu buldu.
Özkaya, bu verileri değerlendirirken, okulların açılmasıyla birlikte grip, COVID-19 ve RSV vakalarının artacağını öngördüklerini ve kış virüslerinden korunmanın en etkili yönteminin aşılama olduğunu yineledi. Özellikle yaşlı ve kronik hastalığı olan kişilerin aşı takvimini gözden geçirmesi gerektiğini vurguladı.
PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!