Mirası yaşatmak için gelin ve kaynana geleneksel bitkisel yağ üretiyor

Çamlıca'da nesiller boyu süren bir uygulama:

Muğla'nın Yatağan ilçesine bağlı kırsal Çamlıca Mahallesi'nde yaşayan 80 yaşındaki Durdane Tok ile 52 yaşındaki gelini Arzu Tok, dağlardan topladıkları kekik, defne (tehnel), mersin, ardıç, elma ve kargan gibi bitkilerden geleneksel yöntemlerle bitkisel yağ ve su elde ediyor. Aile, üretimi ticari amaçla yapmadıklarını; ihtiyacı olanlara yardımcı olmak ve geçmişten kalan mirası yaşatmak için sürdürdüklerini belirtiyor.

üretim yöntemi:

Üretimde kullanılan sistem basit ama etkili: çevresi çamur ile kapatılan ve hava almayan bakır kazan içine yerleştirilen bitkiler, alttan yakılan ateşle ısıtılıyor. Bitkilerden çıkan buharlar damlama sistemiyle yoğunlaşarak hem yağ hem de su olarak ayrılıyor. Kurulumda bakır kazan ile damlama arasındaki hattın soğutulması için küçük bir havuza hortumla su akıtılıyor; bu sayede damlayan sıvı toplanabiliyor.

Tok ailesi, bu yöntemle üretilen yağların çok çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğini söylüyor; kullanım şekilleri arasında gece yatmadan önce yağlanma, ağrıyan bölgelere sürme ve bazı yara bakım uygulamaları bulunuyor.

kullanım, ihtiyaç ve aile mirası:

Durdane Tok uygulamanın toplum içinde nasıl karşılandığını, "Lazım olan, ihtiyacı olan alıyor" sözleriyle özetliyor. Durdane Tok, gelinin ihtiyaç duyanlara yağ verip pazara götürmediğini, yerel ihtiyaçlar için üretimin paylaşıldığını anlatıyor ve kekik yağının mide sancısı, kabızlık, bıçak yarası gibi durumlarda kullanıldığını örnek veriyor.

Arzu Tok ise geleneği sürdürme gerekçesini şu sözlerle açıklıyor: "Bu sistemi babam bizi bırakmış. Babamın hatırası kalsın diye yapıyorum ben bunları. Satımın içi değil bu yağ; gelenler bize niye yağ çıkarmıyorsunuz diyorlar, biz de gücümüz yettiği kadar çıkarıyoruz." Arzu ayrıca üretimin miktar olarak azaldığını; "Az çıkarıyorum, bir kilo yağ olmuyor. Eskiden babam beş kilodan çıkarırdı" diyerek geçmişle bugünü kıyaslıyor. Üretimi genellikle kendisinin ve yardım eden oğlunun yürüttüğünü, on yıldır tek başına işi sürdürdüğünü belirtiyor.

Tok ailesi, geleneğin sürdürülebilirliğinin tehlikede olduğunu vurguluyor: "Benden sonra zaten yapan olmaz" sözleri, yerel bilginin ve uygulamanın korunmasının önemine işaret ediyor. Onların üretimi, bölge sakinlerinin temel ihtiyaçlarını karşılamaya ve kültürel mirası canlı tutmaya odaklı bir uygulama olarak dikkat çekiyor.

Mirası yaşatmak için geleneksel yöntemlerle bitkisel yağ üretiyorlar