Plastik haritası Cop Town'da: Türkiye'nin atık gerçekleri Antalya'da açıklanıyor

Etkinlik, kitap tanıtımı ve program detayları:

MurAtpaşa Belediyesi tarafından Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen COP Town etkinlikleri çerçevesinde, Türkiye'nin plastik kirliliğine ilişkin kapsamlı bir harita ve analiz 12 Kasım Perşembe günü kamuoyuna sunulacak. Program, Türkan Şoray Kültür Merkezi'nde saat 11.00'de başlayacak ve açılışta "Plastik Türkiye: Üretimden Sofraya Bir Kirlilik Haritası" adlı kitap tanıtılacak.

Kitap tanıtımının ardından düzenlenecek iki panelde, plastik kirliliğinin üretimden tüketime etkileri ile kentlerin iklim krizine karşı dayanıklılığı tartışılacak. İlk panel "Türkiye'nin Plastik Görünümü" başlığını taşıyacak; moderatörlüğünü gazeteci Meral Tosun üstlenecek.

Araştırmanın kapsamı ve katkıcılar:

Çalışma, İstanbul Politikalar Merkezi, Sabancı Üniversitesi, Stiftung Mercator Girişimi ve Heinrich Böll Stiftung Derneği iş birliğiyle hazırlandı. Editörlüğünü 2025-2026 Mercator-İPM Araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu'nun yaptığı rapor, dokuz bölümde 11 uzman yazarın katkısıyla plastiğin petrokimya tesislerinden denizlere ve gıda zincirine uzanan yolculuğunu Türkiye ölçeğinde ele alıyor.

Tanıtım programında, Türkiye'de plastik atık yönetimi ve geri dönüşüm sektörünün karşılaştığı güçlükler de masaya yatırılacak. Panelde Gündoğdu'ya eşlik edecek isimler arasında Doç. Dr. Muhittin Onur Akça (Ankara Üniversitesi) ve Ahmet Kırmızı (Çevre Mühendisleri Odası Genel Başkanı) bulunuyor.

Akdeniz ve kıyılardaki çarpıcı bulgular:

Kitapta yer alan verilere göre Türkiye, yıllık yaklaşık 10 milyon ton plastik üretimiyle Almanya'dan sonra Avrupa'da ikinci sırada yer alıyor. Raporda ayrıca Türkiye'nin her yıl 700 bin ila 1 milyon ton arasında plastik atık ithal ettiği vurgulanıyor; bu durumun Akdeniz'deki kirlenmenin önemli bir kaynağı olduğu belirtildi.

Çalışma, kıyılarda tespit edilen plastiklerin %97'sinin karasal kaynaklı olduğuna işaret ederken Akdeniz'e her gün yaklaşık 144 ton plastik atığın ulaştığını bildiriyor. Bu veriler ışığında Türkiye'nin, denize ulaşan plastik atık miktarı bakımından Akdeniz'e kıyısı bulunan ülkeler arasında ilk sırada yer aldığı ifade ediliyor.

Yerel ölçekte dikkat çeken bir sonuç, Antalya bölgesine ilişkin: Alanya'da 2026 yazında gerçekleştirilen ölçümlerde mikroplastik kirliliğinin Doğu Akdeniz için daha önce bildirilen en yüksek değerin 65 katına kadar ulaştığı kaydedildi. Bu bulgu, kıyı yönetimi ve yerel atık politikalarının aciliyetini güçlü biçimde ortaya koyuyor.

Panel tartışmaları ve beklenen mesajlar:

Açılış programının ikinci panelinde ise kentlerin iklim değişikliğinin etkilerine karşı nasıl daha dirençli hale getirilebileceği ele alınacak. Tartışmaların odak noktası, plastik üretimi ve atık akışının iklim politikalarıyla nasıl entegre edileceği, geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi ve yerel yönetimlerin rolü olacak.

Etkinlik, hem bilimsel verilerin kamuoyuyla paylaşılması hem de yerel ve ulusal düzeyde politika önerilerinin tartışılması açısından önem taşıyor. Katılımcılar, raporda yer alan bulguların belediyeler, sivil toplum ve merkezi yönetim arasında somut adımlara dönüştürülmesi gerektiği konusunda görüş birliği bekleniyor.

PROF. DR. SEDAT GÜNDOĞDU