Sarayların 500 yıllık seccadeleri restorasyonun ardından sergilenmeye hazırlanıyor

Saray koleksiyonlarından gün yüzüne çıkan dokumalar

Milli Saraylar Başkanlığı bünyesindeki Halı Restorasyon Atölyesi’nde yürütülen çalışmalar, 16. yüzyıldan günümüze ulaşan seccade ve saray halılarını aslına uygun yöntemlerle koruma ve restore etmeyi hedefliyor. Uzman ekiplerin titiz çalışmaları sonucunda konservasyonu tamamlanan eserler sergilenmeye hazır hale getiriliyor.

restorasyon atölyesindeki çalışmalar:

Yıldız Şale Köşkü yerleşkesindeki atölyede uzmanlar, tarihi seccade ve halıları önce ayrıntılı biçimde belgeliyor, ardından özgün dokusuna ve malzemesine uygun müdahaleler yapıyor. Konservasyonu tamamlanan 6 seccade özel panolara sabitlenerek sergilenmeye hazırlandı. Bu eserlerden 3 tanesinin 16. yüzyıl Safevi üretimi olduğu belirlenirken, seccadelerde zengin hat programları, yün ve klaptan malzeme kullanımı ile bordürlerde yer alan ayetler dikkat çekiyor.

Eserler arasında öne çıkanlar arasında 16. yüzyıl Bergama üretimi, Türk düğümüyle yünden dokunmuş, ‘‘anahtar delikli’’ motifli seccade bulunuyor. Bu motif aynı zamanda Rönesans dönemi Avrupa resimlerinde de dekoratif unsur olarak görülüyor. Seccadelerin bordür ve mihrap bölümlerinde Neml, En’am, Bakara, Nur, İhlas, Enbiya, Hud, A’raf, Haşr, Tevbe, İbrahim ve Kafirun surelerinden ayetlerin yanı sıra Esmaü’l-Hüsna gibi unsurlar yer alıyor ve bazı Safevi eserlerde Şii şehadeti gibi ibareler tespit ediliyor.

diğer saray halılarının restorasyonu:

Atölye yalnızca seccadelerle sınırlı kalmıyor; Dolmabahçe, Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait büyük boyutlu halıların restorasyon çalışmaları da sürüyor. Aralarında Yıldız Sarayı Şale Köşkü 8 numaralı odaya ait Hereke halısı, Dolmabahçe Sarayı Harem Dairesi’nde kullanılan Gördes halısı, Beylerbeyi ile Dolmabahçe koleksiyonlarına ait şal desenli halılar ve 1901 (1318) tarihli, Feshane-i Fabrika-yı Hümayun imzalı ipek halı bulunuyor.

restorasyon süreci ve süreleri:

Restorasyon süreci birkaç aşamadan oluşuyor: önce eserler detaylı şekilde belgeleniyor, yıpranan atkı ve çözgü telleri tamamlanıyor, eksik ilmekler eserin özgün yapısına uygun şekilde yeniden atılıyor. Saçakların yerleştirilmesinin ardından tesviye ve ütü işlemleri uygulanarak eser sergiye hazır hale getiriliyor. Şu anki çalışmaların tamamlanmasının 5 ay sürmesi bekleniyor.

Halı Onarım Ustası Sadi Öztürk, atölyede yapılan işin hem konservasyon hem restorasyon yönleri olduğunu belirtiyor. Konservasyon amaçlı müdahaleler genellikle daha kısa sürede, 2-4 ay arasında sonuçlanırken, restorasyon ve tamamlama gerektiren büyük ve eski eserlerde süreler 1-1,5 yıli bulabiliyor. Öztürk, restorasyon çalışmalarında eserin kendi dokusuna uygun ipliklerin tespit edildiğini, renklerin kazanda kaynatılarak orijinal tonlara yakın şekilde boyandığını ve ancak bu uyum sağlandıktan sonra atkı, çözgü ve ilmeklerin tamamlandığını vurguluyor.

Atölyede görev yapan 8 halı onarım ustası ve teknik ekip, 2007den bu yana saray koleksiyonlarındaki el dokuması halıların korunması ve gelecek nesillere aktarılması için çalışıyor. Tamamlanan eserler, müzeciliğin belirlediği odalara asılarak ait oldukları saraylarda sergilenmeye devam edecek.

500 yıllık saray seccadeleri sergilenmeye hazırlanıyor