Sivas'ta geleneksel üretim can çekişiyor
Sivas'ın coğrafi işaretli değeri olan kemik tarak, doğal malzemesi ve saç sağlığına katkıları sayesinde giderek daha fazla talep görüyor. Ancak üretimin temelini oluşturan ustaların sayısının azalması, hem yerel ekonomi hem de ürünün sürekliliği açısından risk yaratıyor.
Üretim süreci ve sağlık faydaları:
Sivas'ta ve çevre illerden temin edilen koç boynuzları, yaklaşık 3 yıl kurutulduktan sonra ısıl işlemle şekillendiriliyor. Bu süreç yoğun emek gerektiriyor; ortaya çıkan taraklar, boynuzun içindeki keratin sayesinde saçta kepeklenmeyi ve elektriklenmeyi azaltıyor. Aynı zamanda kemik tarakların saç diplerine masaj etkisiyle hücreleri canlı tuttuğu ve bakteri oluşumunu engellediği belirtiliyor. Plastik tarakların yol açtığı kırılma, elektriklenme ve dökülme sorunları, doğal taraklara olan ilgiyi artırıyor.
Sivas'ın son ustası ve mesleğin yeniden canlanma çabaları:
Kemik tarak imalatını sürdüren usta Fatih Durna, mesleğin 2005'te yok olmaya yüz tuttuğunu ancak dönemin valisinin teşvikleriyle 2018'de çalışmalara başladıklarını ve 2020'de üretimin yeniden canlandığını aktarıyor. Durna, şu an Sivas'ta kemik tarak yapan tek ustanın kendisi olduğunu ifade ediyor ve üretici sayısının artmasının şehrin ekonomik katkısını yükselteceğini vurguluyor.
Usta, plastik yerine doğal kemiğin kullanımının zaman içinde azaldığını ancak plastik tarakların saçta olumsuz etkilerinin araştırılmasıyla tekrar kemik taraklara yönelim başladığını belirtiyor. Türkiye içinde sayıları az olan üreticilere ulaşımın sınırlı olduğu, birçok bölgede ise sahte ürünlerin piyasaya sürüldüğü dile getiriliyor.
Pazar ve gelecek beklentileri:
Coğrafi işaretli ürün olarak Sivas ismiyle anılan kemik taraklar, yurt içi ve yurt dışından talep alıyor. Usta Durna, tescillenmiş ürünün daha fazla kişi tarafından üretilmesinin hem kentin marka değerini artıracağını hem de katma değer sağlayacağını söylüyor. Ancak bunun için usta eğitimi ve üretimin sürdürülebilirliğini sağlayacak teşviklerin gerektiği kaydediliyor.
Üretimin korunması, taklit ürünlerin önlenmesi ve zanaatkar yetiştirilmesi, hem geleneksel el sanatlarının devamı hem de Sivas ekonomisi açısından öncelikli adımlar olarak öne çıkıyor. Kemik tarağın bilinirliği arttıkça, doğru üretim ve sertifikasyonun önemi de büyüyor.
Sonuç olarak, sağlık faydaları ve pazar potansiyeli yüksek olan kemik taraklarda asıl belirleyici unsur, üretimi sürdürecek yeni ustaların yetiştirilmesi olacaktır. Sivas'ı temsil eden bu geleneğin yaşatılması için hem yerel destek hem de talebi yönlendirecek bilinçli tüketim önem taşıyor.
SİVAS’IN COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİNDEN BİRİ OLAN KEMİK TARAK, YURTDIŞINDAN TALEP GÖRMEYE BAŞLADI.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!