Son çıraklar tükeniyor: Devrek'te 50 yıllık demirci ustası mesleğini yalnız sürdürüyor

Devrek'te demircilik mirası

Zonguldak’ın Devrek ilçesinde yarım asırdır sıcak demir ustalığı yapan 61 yaşındaki Rıza Ulukoz, çırak yetişmediği için mesleğini tek başına sürdürüyor. İlkokul sonrası girdiği işte geçen 50 yıl, bugünün sessizleşen dükkânlarında hâlâ ocakla, çekiçle anlam buluyor.

Mesleğe başlama ve dükkânın öyküsü:

Ulukoz mesleğe ilkokuldan sonra başladığını, o günleri "Bu çocuk çalışacak" sözleriyle anan bir aile kararıyla ilk ustasına verildiğini anlatıyor. Ustanın, "al eti senin kemiği benim" dediği o devirden sonra askerlik sürecine kadar yanında çalıştığını; askerden döndüğünde işi bırakmadığını ifade ediyor. Bugünkü dükkânı ise 1987 yılında devraldığını söylüyor ve o günden beri aynı mekânda işini sürdürdüğünü belirtiyor.

Günlük üretim ve uzayan yalnızlık:

Tek başına ocak başında olan Ulukoz, teknolojiye rağmen çalışmalarını sürdürüyor. Bahçe ve ziraat aletleri ürettiğini; özellikle balta, kazma, bıçak, nacak, keser gibi kesici aletler yaptığını vurguluyor. Kendi ifadesiyle, "İş var eskisi gibi değil de tabii ki iş var yapana."

İlçede bu işi yapan iki kişiden biri olan Ulukoz, diğerinin dönem arkadaşı Selahattin Bostancı olduğunu, Bostancı’nın oğlunun yanında çalıştığını ancak kendisinin yalnız olduğunu söylüyor. Bu yalnızlık, ustanın en büyük kaygısı: "Benden sonra yapacak kimse yok. Ömrümün yettiği yere kadar devam etmeye çalışıyoruz."

Ulukoz’un öyküsü, yerel zanaatların kuşaklar arası aktarımındaki kırılganlığı gösteriyor. Yılların ustalığı ve dükkânın çekiç sesleri, çırak eksikliği nedeniyle sessizleşirken, Devrek gibi yerel merkezlerde el emeğiyle varlığını sürdüren zanaatkarların geleceği belirsizliğini koruyor.

Ulukoz, emekli olmasına rağmen dükkânını kapatmıyor; mesleğini yaşatmaya çalışıyor. Ancak çırak yetişmemesi, hem işin devamını hem de yerel üretim kültürünün aktarımını tehlikeye atıyor.

ZONGULDAK'IN DEVREK İLÇESİNDE YARIM ASIRDIR DEMİRCİLİK YAPAN RIZA ULUKOZ, MESLEĞİ DEVREDECEK ÇIRAK YETİŞMEDİĞİ İÇİN ZANAATINI TEK BAŞINA SÜRDÜRÜYOR.